T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/959 Esas
KARAR NO :2024/469
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/11/2022
KARAR TARİHİ:31/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ...'da 50 senedir esnaflık yapmakta olduğunu, esasen müvekkilinin davalı ile uzun süredir ticari ilişkisi bulunmakta olduğunu, müvekkili davalıdan deri ürünleri satın almakta olduğunu, bundan dolayı borcu olduğunda borcunu ödemekte olduğunu, taraflar arasındaki bu ticaret zaman zaman oldukça yüksek meblağlara erişmekte olduğunu, aralarında oluşan ihtilafa kadar karşılıklı güven ile hareket ettiklerini, ileride teslim alınacak ürünler için de zaman zaman müvekkili senetler düzenlediğini, davalı tarafa aralarındaki yıllarca süren iş dostluğuna güvenerek teslim ettiğini, ancak bu kez, iki taraf arasında borç doğuran herhangi bir ticari iş yapılmadığını, herhangi bir alışveriş olmadığını, bu borçla ilgili herhangi bir irsaliye, fatura vs. de bulunmadığını, taraflar tacir oldukları için hesap kitaplarını ticari defterlerle yaptıklarını, senetlerin düzenlenme tarihi eski tarih olduğnu, bu tarihte dolar kuru 3,92.-' olduğunu, Türkiye'de son dönemde yaşanan devalüasyonu fırsat bilen davalı ard arda elindeki tüm senetleri tahsil edebilmek adına müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, arada geçen zaman zarfında dolar, TL karşısında neredeyse 1,5 kat değer kazandığını, alacaklının bu kriz dönemini fırsat bildiğini, oysa bu durum müvekkilinin mahvına sebep olduğunu, icra takipleri incelendiğinde, takibe esas miktar olarak sadece dolar olarak bedel yazıldığı görüldüğünü, bonoların tanzim tarihlerindeki kur üzerinden yeniden düzenlenmesi gerektiğini, bu son değişiklik karşısında, takip tarihindeki kur üzerinden dolar talepli yapılan takibin iptali gerektiğini, müvekkili aleyhine yapılan icra takiplerinde müvekkiline gönderilen ödeme emirlerindeki senetlerin talil edildiklerini, müvekkili keşide ettiği senetlerin örneklerini muhafaza etmekte olduğunu, dava konusu senetlerde ''nakden '' kısmı sonradan ve keşidecinin rızası harici doldurulmuş olduğunu ve senedin veriliş nedeni talil edildiğini, taraflar arasında hiçbir zaman nakit alışverişi olmadığını, bu nedenlerle dava konusu senetlerden dolayı müvekkili borçlu olmadığının tesbitini ve dava sonuçlanana kadar söz konusu senetlere dayanarak başlatılan icra takiplerinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasını talep zarureti hasıl olduğunu, bu nedenlerle .... İcra Müdürlüğü'nün ...E., .... İcra Müdürlüğü'nün ... E., .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı dosyalarına konu senetler ve icra takipleri nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini, dava sonuçlanıncaya kadar icra takiplerinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı kötü niyetli hareket ederek davacının mağduriyetine neden olduğundan % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiler.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı, müvekkili ile arasında ticari ilişki gerçekleştiğini ve alım satım akdi gereği bir kısım deri ürünlerini satın ve teslim aldığını kabul ettiğini, sözleşmesel ilişkilerde zamanaşımı süresi 5 yıl olduğunu, somut olayda, davacı tarafın dava konusu talep ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazlarının kabulüyle huzurda görülen davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı ile müvekkili arasında, 14.05.2019 tarihli protokol düzenlendiğini, davacı, protokolde müvekkili borçlu olduğunu kabul ettiğini, davacı protokolün gereğini yerine getirmediğini, protokol yaptığı ve borcu kabul ettiği halde gelinen aşamada menfi tespit davası açarak borcunun olmadığını iddia etmesi davacı tarafın çelişki davranma yasağına aykırı hareket ettiğini, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından 23.10.2018 tarihinde davacının ... caddesi No:... ... / ... adresine haciz işlemi için gidildiğini, dolayısıyla davacı, dava konusu icra takibinin haciz işleminde de borcunu kabul ettiğini, dolayısıyla davacı tarafın borcu bulunmadığına yönelik iddiası gerçeği yansıtmamakta olduğunu, davacının malvarlığıyla ilgili hali hazırda ... İcra Müdürlüğü ... Talimat sayılı dosyayla satış işlemlerine devam etmekte olduğunu, davacı, .... İcra Hukuk Mahkemesinde ... E sayılı dosya ile kıymet takdirine itiraz davası açtığını, davacı müvekkile borçlu olduğunu bildiği ve kabul ettiği halde gelinen aşamada satış işlemlerini durdurabilmek için kötüniyetli olarak ihtiyat-i tedbir talepli olarak huzurdaki davayı açtığını, tüm bu nedenlerle zamanaşımı itirazlarının kabulüyle davanın usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiler.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, dava dilekçesinde belirtilen icra dosyaları dolayısıyla davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olup, dava konusu edilen 4 adet icra dosyası olduğu, bu icra dosyalarında USD cinsinden senetlerin takibe konulduğu görülmektedir.
Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile taraf beyanlarının birlikte değerlendirilmesine göre, taraflar arasında evvelden beri süregelen ticari ilişki kapsamında, borç durumunun belirlenmesine yönelik olarak 14/05/2019 tarihli protokol düzenlendiği, bu protokolde dava konusu edilen 2 adet icra dosyasının da belirtildiği, protokole göre protokol tarihi itibari ile davacının davalıya 120.000 USD borcu olduğunun belirtildiği, protokole göre bu borcun 83.000 USD lik kısmı için Üsküdar'da bulunan taşınmazın davalıya devredilmesinin kararlaştırıldığı, taşınmazın devrinin gerçekleştirildiği, bu taşınmaz hakkında mahkememiz dosyası davacısının eşi tarafından ... AHM'nin ... esas sayılı dosyası ile tapu iptal davası açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda taşınmazın protokol kapsamında devredildiği de belirtilerek davanın reddine karar verildiği, kararın istinafı üzerine İstanbul BAM 2 HD'nin 2022/1778 esas 2023/2125 karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmüştür.
Protokolün 2. Maddesine göre taşınmaz devri ve ilave olarak verilecek olan ödünçler sonrasında davalının 41.000 USD tahsilat yapmış olacağı ve 79.000 USD alacaklı olacağı belirtilmiştir.
79.000 USD lik borç için ise 40.000 USD lik kısmı için Fatih'te bulunan taşınmaza karz ipoteği konulacağı, geriye kalan 39.000 USD'nin ise 9.000 USD lik kısmı için senet düzenleneceği, 30.000 USDlik kısmı için feragat edileceği belirtilmiştir. Ancak bu taşınmaza ilişkin celbedilen tapu kayıtlarına göre protokolde bahsi geçen 40.000 USD'lik karz ipoteğinin verilmemiş olduğu anlaşılmış olmakla, bu bağlamda protokolün 79.000 USD'lik borcun ödenmesine ilişkin işlemlerinin tamamlanmadığı, davacı tarafın protokol gereği üzerine düzen işlemleri yapmadığı görüldüğünden, (120.000 - 79.000 ) 41.000 USDlik kısım dışında kalan miktar yönünden borçlu olmadığı iddiasının kabul göremeyeceği değerlendirilmiştir. Buna göre de protokolde de 79.000 USDlik kısma ilişkin maddeler öncesinde yer aldığı üzere davalının ... taşınmazı devri sonrasında 41.000 USD lik tahsilat sağlamış olacağına ilişkin ifadeler de gözetilerek, davacının davalıya 41.000 USD lik kısım yönünden borçlu olmadığı ve ayrıca protokole göre üzerinde karz ipoteği kurulmaması sebebi ile protokole göre verilmiş olan 9.000 USD lik senedin verilme koşulunun gerçekleşmemesi sebebi ile, bu senet bedeli yönünden de borçlu olmadığı kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu olan 4 adet icra dosyasında takibe konulan senetler;
.... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyada;
12/05/2016 tanzim, 30/11/2017 vadeli 19.000 USD
12/05/2016 tanzim, 30/12/2017 vadeli 19.000 USD
25/08/2017 tanzim, 30/06/2018 vadeli 20.000 USD
.... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyada;
25/08/2017 tanzim, 30/07/2018 vadeli 20.000 USD
25/08/2017 tanzim, 30/08/2018 vadeli 20.000 USD
... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyada;
14/05/2019 tanzim, 15/06/2020 vadeli 9.000 USD
.... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyada;
25/08/2017 tanzim, 30/09/2018 vadeli 20.000 USD şeklinde olup, mahkememizce belirlenen 41.000 USD lik borçlu olunmayan kısım protokolde de yer alan ve Fatih'teki taşınmaz üzerine ipotek konulması süreci sonrasındaki aşamalarda verilmesi gerektiği belirtilen senet olduğu düşünülen .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyada takibe konulan 14/05/2019 tanzim, 15/06/2020 vadeli 9.000 USD lik senet ile (41.000 USD lik tahsilat sağlandığı ifadesi kapsamında) ilk takip olan .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyada takibe konulan 12/05/2016 tanzim, 30/11/2017 vadeli 19.000 USD, 12/05/2016 tanzim, 30/12/2017 vadeli 19.000 USD ve 25/08/2017 tanzim, 30/06/2018 vadeli 20.000 USD'lik senedin 3.000 USD lik kısmı olarak değerlendirilmiş ve neticeten 9.000 USD ve (19.000 + 19.000 + 3.000) 41.000 USD yönünden davacının davalıya borçlu olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
Davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına konu 9.000 USD bedelli senet dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine,
Davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına konu 30/11/2017 vadeli 19.000 USD bedelli ve 30/12/2017 vadeli 19.000 USD bedelli senet ile 30/06/2018 vadeli 20.000 USD bedelli senedin 3.000 USD lik kısmı olmak üzere toplam 41.000 USD yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Dava konusu olup, dava tarihindeki TCMB kuruna göre kabul edilen değer üzerinden alınması gereken 63.762,60 TL harçtan önceden davacıdan alınan peşin harç 14.317,83 TL harcın mahsubu ile kalan 49.444,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye aktarılmasına,
5-Davacı tarafça yapılmış olan toplam posta ve tebligat ücreti 380,50 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 39,37) 149,80 TL yargılama gideri ve 14.317,83 TL peşin harç olmak üzere toplam 14.467,63 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden dava tarihindeki TCMB kuruna göre dava değeri ve karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 132.677,30 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden dava tarihindeki TCMB kuruna göre dava değeri ve karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 186.998,58 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır