T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/962 Esas
KARAR NO:2025/757
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/11/2022
KARAR TARİHİ :21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili şirket ... Dış Ticaret Ltd. Şti “...” adresinde faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkili, ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi Tarafından verilen ... Bankası'na ait ... çek numaralı 14.11.2022 tarihli vadeli 19.000,00 TL tutarında çekin iptalini beklerken, dava konusu çek, davalı tarafından kötü niyetli olarak bankaya ibraz edildiğini, çekte .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir/ödeme yasağı kararı olmasına rağmen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararıyla .... İcra Müdürlüğü ... nolu dosyasıyla icra takibine geçildiğini, müvekkili, banka hesaplarına bloke konulması ile bu hususu öğrendiğini, bu sebeple ilgili çekin müvekkilinin haklı ve yetkili hamil olduğunun tespiti ile birlikte davalıdan istirdadının gerektiğini, müvekkili, ... Dış Ticaret Ltd. Şti'nin ciranta olduğu 9 adet çeki çalındığını, söz konusu çeklerin müvekkilinin aracının içerisinde iken çalındığını, hırsızlıkla alakalı olarak ... Şehit ... Polis Merkezi'ne başvuruda bulunulduğunu, bu başvuruyla alakalı olarak şikayet ifade tutanaklarını da dosyaya sunmakla birlikte Polis Amirliği tarafından hazırlanan tutanaklar Cumhuriyet Başsavcılığınca oluşturulan ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/... soruşturma numarası ile soruşturması devam ettiğini, çalınan kıymetli evraklara ilişkin olarak tarafımızca ödeme yasağı talepli olarak 08.08.2022 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan çeklerin iptaline ilişkin dava açıldığını, söz konusu çeke ilişkin ödeme yasağı verildiğini, bu karar bankaya bildirildiğini, mahkeme tarafından Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğü'ne yazılan "bahse konu çekleri elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde çeklerin iptaline karar verileceği ilan olunur." şeklinde yazılan yazı ile TTSG'de 3 kez yayınlanması yönünde talimatta bulunulduğunu, müvekkili şirket, davaya konu çeki ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden ticari ilişki gereği aldığını, söz konusu çek müvekkilinin çantasının içinde bulunan birçok evrakla ve kaşesi ile birlikte çalındığını, bankaya ibraz edilen çek ile de anlaşılacağı üzere ciro silsilesi kopmaması amacıyla müvekkilinin çalınan kaşesi ile birlikte imzası taklit edilerek çek, müvekkili şirketin hiçbir şekilde ticari ilişkisi bulunmayan başka bir şirkete cirolanarak sahte ciro silsilesi oluşturulduğunu, bilirkişi incelemesi yapıldığında da ortaya çıkacağını, davaya konu çekteki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, davalı yan ilgili çekte yetkili hamil olmadığını, müvekkili şirket aynı şekilde müşterisi olan ... Teks. San. Tic. Ltd. Şti tarafından verilen Ziraat Bankası'na ait ... hesap numaralı, ... çek numaralı,31.10.2022 tarihli vadeli 90.000,00 TL tutarında çeki ticari ilişkisi neticesinde aldığını, söz konusu çek de aynı gün çalınan çekler arasında yer aldığını, söz konusu çek de aynı şekilde müvekkili şirketin kaşesi ile imzası taklit edilerek ciranta ... Dekorasyon ve ...'ya cirolanarak ve iyi niyetli üçüncü kişilerle ciro silsilesi yaratılarak bankaya ibraz edildiğini, ilgili çeke ilişkin de tarafımızca .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas sayılı dosyası ile 04.11.2022 tarihinde istirdat davası açıldığını, müşterisi olan ... A.Ş. tarafından verilen ... Bankası'na ait ... hesap numaralı ... çek numaralı 31.10.2022 tarihli vadeli 18.600,00 TL tutarında çeki ticari ilişkisi neticesinde aldığını, söz konusu çek de aynı gün çalınan çekler arasında yer aldığını, söz konusu çekin de aynı şekilde müvekkili şirketin kaşesi ile imzası taklit edilerek ciranta ... Dekorasyon ve ...'ya cirolanarak ve iyi niyetli üçüncü kişilerle ciro silsilesi yaratılarak bankaya ibraz edildiğini, bu sebeple ilgili çeke ilişkin de tarafımızca .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığını, çekin bir ödeme aracı olduğu göz önüne alındığında çeki elinde bulunduran yetkili hamil müvekkili şirketin ticari ilişkisi bulunmayan ciro silsilesindeki şirkete çeki cirolaması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ve dava dışı ... Dekorasyon Elektrik Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin defterleri incelendiğinde ve Vergi Dairesi'nde bulunan BA/BS formları incelendiğinde ortaya çıkacağını, dava konusu ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen ... Bankası'na ait ... çek numaralı 14.11.2022 tarihli vadeli 19.000,00 TL tutarında çekin müvekkiline iadesini, müvekkilinin iş bu çekle ilgili haklı hamil olduğunun tespitine karar verilmesini, istirdatı talep edilen çeklerin müvekkili rızası dışında elinden çıktığını, ihtiyati tedbir kararı verilmesini, sundukları vekaletnamedeki imzalar karşılaştırıldığında çekteki imzanın müvekkilinin el ürünü olmadığını, takip dayanağı çek üzerindeki mevcut imzaların imza sirküleri ile vekaletnamede bulunan imzaların karşılaştırılması suretiyle mahkeme huzurundaki atılacak imzaların bilirkişi marifetiyle incelenmesi ile de ortaya çıkacağını, senet üzerine atılmış olan imzaların müvekkiline ait olmadığının sabit hale geleceğini, bununla birlikte yine mahkeme kasasında ....İcra hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında bir diğer çalınan çeke ilişkin imza itiraz davasında sundukları .... Noterliği 25.11.2021 tarihli ... yevmiye nolu Araç Satış Sözleşmesi, .... Noterliği 24.06.2021 tarihli ... yevmiye nolu imza sirküleri, .... Noterliği 12.06.2019 tarihli ... yevmiye nolu vekaletname örneği ile icra takibine konulan çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığı ortaya çıkacağını, ... .... İcra Hukuk Mahkemesi 2022/... Esas numarası ile taraflarına icra takibine konu çeke ilişkin imzaya itiraz edildiğini, anılan çek müvekkilinin zilyedliğinde bulunmaktayken rızası dışında elinden çıktığını, çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin elinde olması ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi... Değişik İş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararıyla ....İcra Müdürlüğü ... Esas nolu dosyasıyla icra takibine konu olarak müvekkilinin tüm taşınır/taşınmaz mal varlığına ve banka hesaplarına haciz konulması sebebiyle müvekkilinin ticari hayatı durma noktasına geldiğini, bu nedenle çekin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından kullanılarak müvekkilinin olmayan borcuna istinaden ödeme yapması ile mağdur edilmesini önlemek amacı ile .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibinde öncelikle teminatsız mahkeme aksi kanaatteyse teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesinin, ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen ... Bankası'na ait ... çek numaralı 14.11.2022 tarihli vadeli 19.000,00 TL tutarında çekte müvekkili şirketin haklı hamil olduğunun tespitini, müvekkili şirketin, ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen ... Bankası'na ait ... çek numaralı 14.11.2022 tarihli vadeli 19.000,00 TL tutarında çekin davalılardan istirdatına ve müvekkili şirkete teslimini, ödeme yasağının devamını, .... İcra Müdürlüğü ... nolu dosyasıyla icra takibinde öncelikle teminatsız mahkeme aksi kanaatteyse teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilince sunulan cevap dilekçesinde: Dava konusu menfi tespit olmadığını, çek istirdat davası olduğunu, çekteki imzanın davacıya ait olup olmaması ancak menfi tespit davasının konusunu oluşturduğunu, dava dilekçesinin hiçbir yerinde menfi tespit ile ilgili bir talep bulunmadığını, çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmaması istirdat davasının kabulü için yeterli bir sebep olmadığını, TTK'nun 792.maddesi, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu hükme bağladığını, kötüniyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zaman ise çekin bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davacı, bu maddeye göre müvekkilinin kötüniyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini yazılı delil ile ispat etmesinin gerektiğini, davacı ise müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair hiçbir somut delil sunmadığını, bu nedenle TTK 792 şartları olayımızda oluşmadığını, davacı, çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceğini, müvekkilin kötüniyetli olduğunu göstermeyeceğini, TTK 790. maddesinde; meşru hamilin, teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtildiğini, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olduğunu, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemeyeceğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkili TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını, müvekkili çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz eden davadışı ...'ün çeki müvekkile iade etmesiyle öğrendiğini, bu nedenle iyiniyetli olduğunu, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna ilişkin somut bir delil sunulmadığını, davanın reddine karar verilmesini, davacı, bir tacirdir ve basiretli hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu, dava dilekçesinde dava konusu çekle birlikte toplam 9 adet çekin ve şirket kaşesinin arabada çalındığının belirtildiğini, çeklerin ve şirket kaşesinin gelişigüzel bir şekilde arabada muhafaza edilmesi basiretli bir tacirin göstermesi gereken özene aykırı bir davranış olduğunu, çekleri şirket kasasında muhafaza etmek yerine özensiz bir şekilde arabada bulunduran davacı bu kusuruna kendisi katlanmasının gerektiğini, davacının, çeki arabada muhafaza etmesi kusurlu bir davranış olduğunu, davacı iddiasını destekleyen hiçbir delil de sunmadığını, davacının karakola şikayette bulunması çalıntı iddiasının samimi olduğunu göstermediğini, davacı, çekin arabada bulunduğunu ve hırsızlık sonucu çalındığına dair somut hiçbir delil sunmadığını bu yönüyle de davanın reddine karar verilmesini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde: Davacı taraf, keşidecisi ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi olan ... Bankası'na ait, ... çek numaralı, 14/11/2022 tarihli, 19.000,00 TL bedelli çekin arabasında çalındığını iddia ettiğini, bu nedenle de taraflarından çekin istirdatını talep ettiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 792. Maddesinde çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olması halinde geri vermekle yükümlü olduğu belirtildiğini, davanın tarafı aleyhine açılabilmesi için davaya konu çekin kendi elinde olmasının gerektiğini, keşidecisi ... Giyim Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi olan ... Bankası'na ait, ... çek numaralı, 14/11/2022 tarihli, 19.000,00 TL bedelli çek taraflarınca yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı bulunması nedeniyle tahsil edilemediğini, çek üzerinde ödeme yasağı bulunduğunu öğrenmesi üzerine çeki almış olduğu ...'e iade ederek çek bedelini kendisinden tahsil ettiğini, bu nedenle çekin elinde bulunmadığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 790. Maddesinde cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı belirtildiğini, çek benim elimde bulunmadığından çekte yetkili hamil olmadığını, bu nedenle istirdat davasının tarafına yönlendirilmesinin mümkün olmadığını, davada pasif ehliyetinin bulunmadığını, zaten çeki bulundurmada kötü niyetli veya ağır kusurlu olmadığını, davaya konu çeki alacağına karşılık ...'den aldığını, çeki alırken çalınıp çalınmadığını bilmediğini, çeki tahsil edemeyince de alacağını kendisinden tahsil ederek çeki ...'e iade ettiğini, bu nedenle tarafı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Dekorasyon Elektrik Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine dava dilekçesi Tebligat Kanunu 35.maddesine göre tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememiz ... sayılı kararında: Davalı ... yönünden tefrik edilerek mahkememiz ... Esasına kaydı yapılmış, davacı vekiline 04/04/2024 tarihli muhtıra ile: HMK'nın 119/1-b ve 119/2 maddeleri gereği 1 hafta kesin süre içerisinde davalı ...'nın adresinin bildirmenize, bildirilmediği taktirde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği hususu muhtıra yazılmış, davacı vekiline muhtıra 01/05/2024 tarihinde e-tebligat yolu ile tebliğ edilmiş, verilen kesin süreye rağmen davacı vekilince beyanda bulunulmadığı görülmekle, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin hüküm kurulmuştur.
Dava, .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında takibe konu ... Giyim Tekstil Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi Tarafından verilen ... Bankası'na ait ... çek numaralı 14.11.2022 tarihli vadeli 19.000 TL bedelli çekin yetkili hamil olduğunun tespiti ile davalılardan istirdatına ilişkindir.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 677. maddesi uyarınca ''bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez'' İmzaların bağımsızlığı (istiklali) şeklinde tanımlanan bu ilke, poliçeye atılan her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz, ancak ciro zincirini de koparmaz.
Lehdarın imzasının sahteliği, lehdar tarafından kendisine başvurulduğunda herkese karşı ileri sürebileceği mutlak def'idir. Zayi iptal davası nedeniyle ödeme yasağı kararı verilmiş olması, davalının elindeki çekin kambiyo senedi niteliğini ortadan kaldırmadığı gibi üçüncü şahıslar tarafından iyi niyetle iktisabına engel değildir.
Buna karşın, davalının çeke ciro yoluyla hamil olduğu, görünüşe göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı, her ne kadar davacı lehtarın imzasının sahte olduğu ve çekin çalınmak suretiyle sahte ciro ile tedavüle sürüldüğü iddia edilmiş ise de, davalı hamilin, çekteki lehtar imzasının sahte olduğunu bilebilecek durumda olmadığı, ara cirolardan sonra çeki iktisap ettiği, meşru hamil olduğu, lehtarın ara cirolarla ticari ilişkisi bulunmadığına dayalı şahsi definin hamile karşı ileri sürülemeyeceği, hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğunun kanıtlanamadığı, TTK 792. Maddesine göre kambiyo vasfı taşıyan çeke ciro yolu ile hamil olan ve çeki iktisabında kötüniyet, ve ağır kusuru bulunduğu ispat olunmayan davalıya karşı çek metninden anlaşılmayan, lehtarın cirosunun sahte olduğu iddiasının ileri sürüleyemeyeceği ve çekin istirdadı talebinin, imzaların istiklali ilkesi gereğince dinlenemeyeceği, davacının davalılara karşı borçlu olmadığının tespiti yönünde talebi bulunmadığı, dava dilekçesinde sadece çekin istirdatını talep ettiği anlaşılmakla, davalı hamil ... bakımından istirdat talebinin reddine, diğer davalılar yetkili hamil olmayıp çek ellerinde bulunmadığından bu davalılar bakımından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 324,48 TL harcın mahsubu ile eksik 290,92 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 19.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
6-Mahkememiz ... nolu kasasında bulunan evrak asıllarının iadesine,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair. Miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır