T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/963 Esas
KARAR NO:2025/351
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :29/11/2022
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili şirket araç kiralama şirketi olup ... plakalı 2020 ... ... ... marka ve model aracın sahibi olduğunu, 07.05.2022 tarihinde, firari sürücü sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkiline ait ... plakalı aracın karıştığı çift taraflı ve maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalı aracın firari sürücüsü süratli araç kullanarak K.Y.T.K. 52/1-a maddesinde belirtilen kuralı ihlal ettiğini, % 100 kusurlu olduğunu, SBM tarafından yapılan kusur dağılımı da aynı yönde olup emniyet kaza tutanağı ekte sunduklarını, müvekkiline ait araç sürücüsünün ise kazaya etken herhangi bir kural ihlali bulunmadığını kusur izafe edilemeyeceğini, bu kaza nedeniyle müvekkili şirketin uğramış olduğu zarardan kazaya %100 kusurlu olarak sebep olan davalı TBK 49 maddesi ve KTK'nın 85.maddesinde düzenlenen araç sahibinin kusursuz tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu, müvekkili şirkete ait araç 2020 ... ... ... marka ve model olup kaza anında yeni bir araç olduğunu, aracın önceki hasarının bulunmadığını, kazadan sonra orijinalliğini yitirdiğini, kaza sonucu araçta oluşan ağır hasar sebebiyle aracın birçok parçası (motor kaputu, ön tampon, ön sağ far, sol sağ ön tampon braketi vd.) değiştirilmek zorunda kaldığını, aracın gördüğü bu kapsamlı onarım/boya/parça değişimi ve tramer kayıtlarına işlenen hasar nedeniyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş olacağını, aracın kaza tarihindeki kasko değeri 328.931,00 TL olduğunu, aracın kazasız rayiç değerine ilişkin olarak sahibinden.com ve arabam.com adlı internet sitelerinden ve galerilerden bilirkişi aracılığıyla emsal araştırması yapılmasını, değer kaybının Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli RG de yayımlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019/... Esas 2020/... Karar Sayılı iptal kararı ve Yargıtay içtihatları uyarınca TBK daki genel hükümlere göre ve gerçek zarar ilkesi uyarınca kazadan önceki değeri ile kazadan sonra oluşan piyasa rayiç değeri arasındaki farkın belirlenmesi sureti ile hesaplanmasının gerektiğini, trafik kazası sonucunda hasara uğrayan ticari araçların onarımı tamamlanıncaya kadar yani onarım süresi boyunca kullanılamaması, işletilememesi nedeniyle ortaya çıkaran zararlar kazanç kaybı zararını oluşturduğunu, müvekkili aracının bu kaza nedeniyle serviste bekleme süresinin ve emsal günlük kiralama bedellerinin objektif ve makul ölçütlerle tespit edilerek, davalılardan tazmin edilmesi gerektiğini, dava konusu kaza sonucunda müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle araç bir süre onarımda kaldığını, kaldığı süre boyunca kiralanamadığını, bu sebeple müvekkili şirket kazançtan mahrum kaldığını, iş durması - kazanç kaybı süresi hesaplanırken ekspertiz raporunda yazılı olan parçların değişim veya onarım işlemlerinin süresi, parça bekleme süreleri, sigortadan dosya açılması ve eksper onay sürelerinin toplamı üzerinden belirleme yapılmasının gerektiğini, fiili onarım süresi belirlendikten sonra, kazaya konu araç ile aynı marka ve model araçların kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenerek toplam kazanç kaybı miktarının bilirkişi marifeti ile objektif oranlarda belirlenmesini, davalının %100 kusurlu şekilde sebebiyet verdiği trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait araç maddi hasara uğradığını, onarımda kaldığı süre boyunca kiralananamış ve işletilememiş olmakla kazançlardan mahrum kaldığını, bu kaza nedeniyle müvekkilinin uğradığı iş durması-kazanç kaybı süresinin ve bedelinin tespit edilerek, davalıdan tazmin edilmesinin gerektiğini, TTK gereğince araçlar da ticari işletmenin kapsamında olduğunu, müvekkili şirketin iştigal konusu araç kiralaması işi olmakla işbu haksız fiil nedeniyle uğradığı zarar da ticari bir zarar olduğunu, bu nedenle haksız fiil/ temerrüt tarihinden itibaren alacağa avans faiz uygulanmasının gerektiğini, dava şartı arabuluculuk yoluna başvurduklarını, taraflarla anlaşılamaması sebebiyle davayı açtıklarını, davanın kabulü ile, 07.05.2022 tarihli kaza sebebiyle müvekkilin ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı bedeli ve iş durması - kazanç kaybı süresinin ve bedelinin bilirkişi marifetiyle tespitini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtığımız 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL iş durması - kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Davacı tarafın iddia ettiği şekilde meydana gelen kazada müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, kusur tespiti yaptırılmasını talep ettiklerini, aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi ve daha önceki tarihlerde başkaca kaza veya hasar durumu olup olmadığının bilirkişi marifetiyle değerlendirilerek araçta meydana gelen gerçek değer kaybının tespit edilmesinin gerektiğini, davacı aracının tramer ve servis kayıtlarının getirtilmesini, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın Zorunlu Mali MesuliyetSigortası ... Sigorta'nın ... numaralı poliçesi ile yapıldığını, meydana gelen değer kaybı zararından teminat limiti dahilinde Sigorta Şirketi de müteselsilen sorumlu olacağını, dava dilekçesinde sigorta şirketine başvuru yapılıp yapılmadığı, ödeme alınıp alınmadığı belirtilmediğini, sigorta Şirketi tarafından yapılan herhangi bir ödeme söz konusu ise yapılan bu ödemelerin toplam zarardan düşülmesinin gerektiğini, bu sebeple davalı taraf aracının zorunlu trafik sigortasını yapan ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbarına karar verilmesini, ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa bu kazaya ilişkin her ne ad altında olursa olsun ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasını, yapılan ödemeler var ise davacı taraf zararından, yapılan işbu ödemelerin düşülmesine, değer kaybı bedeli ödenmişse de davanın reddine karar verilmesini, araç mahrumiyet bedelinin tespitinde araçta var olan hasann onarımı için makul olan süre belirlenerek o süre kadar talepte bulunulabileceğini, aracın serviste parça tedariği vs. için bekletilmesi halinde bu süreler onarım süresine dahil edilemeyeceğini, davaya konu aracın makul olan onarım süresinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesini, onanm süresi boyunca Kasko Sigortası tarafından ikame araç sağlanıp sağlanmadığının da araştırılarak araçtan mahrum kalınıp kalınmadığının da tespit edilmesini, davacı tarafa ikame araç sağlanmışsa kazanç kaybı meydana gelmediğini, davanın bu yönden reddini, ikame araç sağlanmamışsa da davacı tarafın makul onarım süresi dışında kalan kira bedeli talepleri yönünden davanın reddine karar verilmesini, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava talep doğrultusunda ... Sigorta A.Ş'ye ihbar edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacıya ait araç ile davalı şirkete ait aracın karışmış olduğu kazada tarafların kusur durumu ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybının davalıdan tahsil edilip edilemeyeceğine ilişkin tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizdeki dava 29/11/2022 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bilirkişiler tarafından hazırlanan 10.04.2023 tarihli raporda:
"Kusur durumu değerlendirilmesi neticesinde :
A-... plakalı otomobil sürücüsünün maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 25 (yüzde yirmi beş ) oranında tali derecede kusurlu
B-... plakalı otomobil sürücüsü...'un maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli derecede kusurlu olduğu
Değer kaybı yönünden değerlendirme neticesinde ;
Davacı tarafın maliki bulunduğu ... plakalı 2020 Model ... ... otomobilin 07/05/2022günü karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda kasko ekspertiz raporu ve aracın hasarlı resimlerinden anlaşıldığı üzere ağır hasar aldığı onarımın ekonomik olmadığından dolayı PERT TOTAL işlemi görmesinin uygun olduğu, bu cihetle 2918 Sayılı K.T.K.una göre PERT TOTAL işlemi uygulanan araçların ikince el rayiç değerlerinin kaza yapmadan önceki ikinci el rayiç değeri üzerinden işlem yapıldığından dolayı dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı otomobilde değer kaybı bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kazanç kaybı (iş durma) yönünden değerlendirme neticesinde ;
Davacının maliki bulunduğu ... plakalı 2020 Model ... ... kiralık aracın olay tarihi itibari ile tespit edilen günlük kiralama ücretinin 220.TL olduğu, aracın onarım görmüş olsaydı serviste onarım süresini toplam 12 gün olacağı bu süre içerisinde aracın kiralama işlemi olamayacağından dolayı davacı tarafın 12 X 220.TL = toplam net kazanç kaybının 2.640.-TL olduğu davalı tarafın olayda % 25 kusurlu olduğu dikkate alındığında ise 2.640X % 25 = 660.TL kazanç kaybının bulunduğu ve davalı şirketin bu tutardan sorumlu olduğu , kanaatine varılmıştır." şeklinde raporlarını sunmuşlardır.
Davacı tarafın itirazları doğrultusunda ek rapor alınmak üzere dosya bilirkişilere tevdi edilmiştir.
Bilirkişi heyetince hazırlanan 28/01/2024 tarihli ek raporda:
Kusur durumu değerlendirilmesi neticesinde :
A-... plakalı otomobil sürücüsünün maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 25 (yüzde yirmi beş ) oranında tali derecede kusurlu
B-... plakalı otomobil sürücüsü...'un maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli derecede kusurlu olduğu
Değer kaybı yönünden değerlendirme neticesinde ;
Davacı tarafın maliki bulunduğu ... plakalı 2020 Model ... ... otomobilin 07/05/2022günü karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda kasko ekspertiz raporu ve aracın hasarlı resimlerinden anlaşıldığı üzere ağır hasar aldığı onarımın ekonomik olmadığından dolayı PERT TOTAL işlemi görmesinin uygun olduğu, bu cihetle 2918 Sayılı K.T.K.una göre PERT TOTAL işlemi uygulanan araçların ikince el rayiç değerlerinin kaza yapmadan önceki ikinci el rayiç da-eğeri üzerinden işlem yapıldığından dolayı dava konusu trafik kazasına karışan 34.DKY.633 plakalı otomobilde değer kaybı bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kazanç kaybı (iş durma) yönünden değerlendirme neticesinde ;
Davacının maliki bulunduğu ... plakalı 2020 Model ... ... kiralık aracın olay tarihi itibari ile tespit edilen günlük kiralama ücretinin 220.TL olduğu, aracın onarım görmüş olsaydı serviste onarım süresini toplam 12 gün olacağı bu süre içerisinde aracın kiralama işlemi olamayacağından dolayı davacı tarafın 12 X 220.TL = toplam net kazanç kaybının 2.640.-TL olduğu davalı tarafın olayda % 25 kusurlu olduğu dikkate alındığında ise 2.640X % 25 = 660.TL kazanç kaybının bulunduğu ve davalı şirketin bu tutardan sorumlu olduğu , kanaatine varılmıştır." şeklinde ek raporlarını sunmuşlardır.
İstanbul Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 02/07/2024 tarih ve 2024/... sayılı adli tıp raporunda: "Mevcut verilere göre;
A)-Sürücü... sevk ve idaresindeki otomobil ile .... sokağa doğru sola dönüşünü; karşı istikametten gelip düz devam etmek suretiyle kavşağı geçmek isteyen diğer sürücü idaresindeki otomobilin hızını ve konumunu dikkate alarak yapması gerekirken bu hususa riayet etmediği, ilk geçiş hakkını bu otomobile vermeden kontrolsüzce kavşağa girmesi neticesi meydana gelen olayda asli kusurludur.
B)-Kimliği belirsiz sürücü sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında olay mahalli kavşağına yaklaşıyor olmasını dikkate alarak, hızını tedbir alabileceği asgari seviyeye düşürüp kontrollü bir şekilde kavşaktan geçişini gerçekleştirmesi gerekirken bu hususa riayet etmediği, kontrolsüzce kavşağa girip, sola dönüş manevrası yapan diğer sürücü idaresindeki otomobile karşı zamanında ikaz ile birlikte etkin tedbir almaması neticesi meydana gelen olayda tali kusurludur.
SONUÇ :Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
A)-Sürücü...’un, %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu,
B)-Kimliği belirsiz sürücünün, %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur. " şeklinde rapor hazırlanmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 19.02.2025 tarihli raporda:
"Dava konusu ... plaka sayılı, ... marka, ... tipinde 2020 model beyaz renk aracın şasi numarasının ... olduğu ve kaza anında 31.191 kilometrede olduğunun tespit edildiği;
Dosya kapsamında sunulan dava konusu aracın vuku bulduğu kaza resimleri ile ... Sig. Eks. Hiz. Ltd. Şti. tarafından hazırlanan 09.08.2022 tarihli ekspertiz raporunda hasar giderilme bedelinin KDV ve işçilik dahil olmak üzere toplam 125.059.99 TL olacağı, hasar resimleri ile davaya konu araca uygulanacak işçilik ve parça bedelleri göz önüne alındığında hasarı yansıttığı, bu nedenle kadri maruf sayılmasının uygun olacağı;
Her ne kadar dosya kapsamında sunulan ekspertiz raporunda hasar giderilme süresi 7 gün olarak belirtilmiş olsa da bu tür işçilik işleminin yoğun olacağı hasarın ortalama 15 gün civarında bir sürede giderilmesinin mümkün kılınacağı kanaatine varıldığı;
Dava konusu aracın rayiç değerinin 328.631,00 TL olduğu ve aracın ana şaside ağır hasarının olmaması ve özellikle işlem yapılacak parçaların dikkate alındığında aracın aksesuar tabir edilen (far, emniyet kemeri, viraj demiri, tampon, panjur, jant, çamurluk vb) parçalarının yoğunlukta olması sebebiyle pert-total işleminin uygulanmasına gerek olmadığı;
Dava konusu ... plaka sayılı, ... marka, ... tipinde araçtan değer kaybı hesabında ön tampon, ön panjur, motor kaputu ve çamurluk bölgelerinden etkili olacağı, dava konusu araca ait değer kaybı için geçmişe yönelik tramer kaydında hasarının mevcut olmadığı, araç piyasa değerlendirme sonuçlarına göre, aracın mevcut durumda hasarsız ortalama bedeli ile (1.176.999,80 TL), emsal hasarlı durumdaki piyasa değeri (923.468 TL) arasındaki farkın 253.531,8 TL olduğu ve kaza anına endekslendiğinde ise, ekte sunulan hesaplama sonucuna göre dava konusu araçtaki değer kaybının kaza tarihi olan 07.05.2022 tarihi referans alındığında ise 83.780,18 TL olacağı;
Kazanç kaybı açısından dikkate alındığında dava konusu araca emsal aracın günlük kiralama bedelinin 1.200 TL/gün, hasar giderilme süresinin ise 15 gün oldu dikkate alındığında rapor tarihinde 1200x15=18.000 TL, kaza anında ise toplam kazanç kaybının 5.948,14 TL olacağı"şeklinde raporunu sunmuştur.
Davacı vekilince sunulan 21.02.2025 tarihli talep artırım dilekçesi doğrultusunda; 100,00 TL'den harçlandırdıkları değer kaybı bedelini 20.945,04 TL'ye yükselterek işbu bedelin haksız fiil tarihi olan 07.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, 100,00 TL'den harçlandırdıkları kazanç kaybı bedelini 1.487,03 TL'ye yükselterek işbu bedelin haksız fiil tarihi olan 07.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talebini içerir dilekçesini sunmuştur.
Yapılan yargılama sonucunda: mahkememizce alınan bilirkişi raporunda ve ATK raporunda Sürücü...’un, %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu, kimliği belirsiz sürücünün, %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, her ne kadar ilk alınan heyet raporunda aracın pert sayılması gerekeceği, bu sebeple tazminat hesaplaması yapılamayacağı bildirilmişse de , dava konusu aracın pert olmadığı anlaşılmış yeni makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda dava konusu aracın rayiç değerinin 328.631,00 TL olduğu ve aracın ana şaside ağır hasarının olmaması ve özellikle işlem yapılacak parçaların dikkate alındığında aracın aksesuar tabir edilen (far, emniyet kemeri, viraj demiri, tampon, panjur, jant, çamurluk vb) parçalarının yoğunlukta olması sebebiyle pert-total işleminin uygulanmasına gerek olmadığı, dava konusu ... plaka sayılı, ... marka, ... tipinde araçtan değer kaybı hesabında ön tampon, ön panjur, motor kaputu ve çamurluk bölgelerinden etkili olacağı, dava konusu araca ait değer kaybı için geçmişe yönelik tramer kaydında hasarının mevcut olmadığı, araç piyasa değerlendirme sonuçlarına göre, aracın mevcut durumda hasarsız ortalama bedeli ile (1.176.999,80 TL), emsal hasarlı durumdaki piyasa değeri (923.468 TL) arasındaki farkın 253.531,8 TL olduğu ve kaza anına endekslendiğinde ise, ekte sunulan hesaplama sonucuna göre dava konusu araçtaki değer kaybının kaza tarihi olan 07.05.2022 tarihi referans alındığında ise 83.780,18 TL olacağı, kazanç kaybı açısından dikkate alındığında dava konusu araca emsal aracın günlük kiralama bedelinin 1.200 TL/gün, hasar giderilme süresinin ise 15 gün oldu dikkate alındığında rapor tarihinde 1200x15=18.000 TL, kaza anında ise toplam kazanç kaybının 5.948,14 TL olacağı bildirilmiş ve mahkememizce bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının kusuru oranında indirim yapılarak davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kabulü ile 1.487,03 TL kazanç kaybı, 20.945,04 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 22.432,07 TL'nin 07.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak devacıya verilmesine,
2-Karar harcı 1.532,33 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 380,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 460,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.071,63 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılandavacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 380,00 TL ıslah harcı 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 552,90 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 457,25 TL tebligat ve müzekkere gideri, 9.000,00 TL bilirkişi kök ve rapor ücretleri, 3.375,00 TL Adli tıp rapor ücreti olmak üzere toplam 12.832,25 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından ve ihbar olunan tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 22.432,07 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır