T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/964 Esas
KARAR NO: 2024/146
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 29/11/2022
KARAR TARİHİ: 28/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.06.2022 tarihinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, davalı sigortalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, müvekkili Sebahattin Ruşen'e ait araçta oluşan hasar, ZMM sigorta poliçesi bedelini aşmakta olup işbu davanın genel mahkemelerde açılması gerektiğini, müvekkilinin aracı mezkur kazada sol taraftan darbe almış olup onarılan, boyanan ve değişen parçalar ekteki faturadan görüleceğini, söz konusu değer kaybının hesaplanması sırasında bu faturaların dikkate alınması gerektiğini, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybından aracın işleteni ... A.Ş. ve KTK'ya göre uzun süreli kiralayan şirket ... A.Ş. ve sürücüsü müteselsilen sorumlu olup bu tutarın tazmini gerektiğini, kaza sonucunda müvekkilinin aracının maddi hasar aldığını ve 30/06/2022 - 12/08/2022 tarihleri arasında toplam 43 gün boyunca onarım görmek üzere araç servisinde kaldığını, bu süreç zarfında müvekkilinin 43 gün işini yapamayıp ticari kazanç kaybı da yaşadığını, müvekkilinin aracı ile hafriyat işi yaptığını, bu kaza yüzünden bu işini ne yazık ki günlük 8.000,00 TL ticari kazanç kaybı oluştuğunu, toplamda ise ortalama 344.000 TL civarında bir ticari kazanç kaybı oluştuğunu, mezkur kazadan sonra davalı tarafın sigortası tarafından aracın onarımı için tarafımıza ödeme yapıldığını, ancak bu ödemelerin teminat limitini doldurduğu için 10.557 TL'lik bir bakiye olduğunu, bu miktar bizzat müvekkili tarafından karşılanmış olup, bakiye onarım bedeli olan bu tutarın davalılardan tazmini gerektiğini, davalı ...'in haksız fiilin faili olup, oluşan trafik kazasında tam kusurlu olduğunu ve bakiye onarım bedelinden ve ticari kazanç kaybından sorumlu olduğunu, diğer davalı ... A.Ş. ise kazaya sebep olan aracın işleteni sıfatıyla; aracın kiracısı ... A.Ş ise tüm tazminattan müteselsilen sorumlu olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik100,00 TL değer kaybı tazminatı, 100,00 TL bakiye onarım bedeli ile 100,00 TL ticari kazanç kaybı bedelinin olay tarihinden itibaren davalılardan müteselsilen avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri, bilirkişi ücreti ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kaza sebebiyle oluşan zarardan doğmuş veya doğacak herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, söz konusu kazada tarafların kusur oranı hatalı olarak belirlenmiş olup, doğru bir şekilde belirlenmesi için yeniden değerlendirme yapılması gerektiğini, davacıya ait ... plakalı kamyonun sürücüsünün şerit ihlali yapması ve kazanın gerçekleştiği yolun sadece 2 aracın geçebileceği genişlikte olması sebebiyle oluşan kazada davacının da kusurlu olduğunu, davacı taraf, aracında oluşan hasar nedeniyle aracının değer kaybettiğinden bahisle değer kaybı tazminatı talebinde bulunduğunu, bu husus davacı tarafından yanlış ikame edilmiş olup, söz konusu değer kaybı talebi kendisi tarafından ikame edilen araç için düzenlenen kasko poliçesi firmasından talep edilmesi gerektiğini, değer kaybı talebinin öncelikle ... plakalı araca ait Kasko poliçesi düzenleyen "... Sigorta" şirketine yöneltilmesini talep etiğini, dava konusu kaza esnasında davacıya ait olan araç 11 yaşında olup, aracın ticari bir araç olduğu dikkate alınırsa, aracın kazadan önceki hasar ve tramer durumu büyük önem arz ettiğini, davacı taraf, kaza nedeniyle aracını kullanamadığını ve günlük 8.000,00-TL'den olmak üzere, 43 gün boyunca aracının serviste tamir gördüğünü ileri sürerek, toplam 344.000,00-TL kazanç kaybı tazminatı talep ettiğini beyanla davanın reddine, yargılama masrafiarı ve vekalet ücretinin davacı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile diğer davalı ... A.Ş arasında ... nolu Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi ve ... ek kontrat imzalandığını, bahsi geçen müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı araç işbu sözleşme kapsamında diğer davalıya uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, kaza esnasında uzun süreli kira sözleşmesi devam etmekte olup, araç kiracı ve diğer davalı ... A.Ş'nin kullanımında olduğunu, müvekkili şirketin uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile aracı kiralayan olup işleten sıfatına sahip olmadığını, zararlardan sorumlu tutulamayacağından husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin Uzun Süreli Araç kiralama Sözleşmesine konu aracın kullanımından doğan hiçbir zararı, kiralayan yahut başka bir sıfat ile giderme yükümlülüğü altında olmadığı gibi somut olayda da müvekkili şirkete eylem ya da eylemsizlik hali nedeni ile atfedilebilir herhangi bir kusur da bulunamayacağını, söz konusu araç bakımından uzun süreli kira sözleşmesi gereğince müvekkiline işleten sıfatı ile husumet yöneltilemeyeceğini, yerleşik yargı kararları gereğince sorumlu uzun süreli olarak aracı kiralayan ve kullanan kiracı olduğunu, davacı yanca ileri sürülen zarar miktarlarının fahiş olduğunu, sigorta teminatı kapsamda davacı yana yapılan ödemelerin tespiti ve karşılanıp karşılanmadığı hususlarının tespiti gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın araçta oluşan değer kaybının tahsili talebini değil, aracın arızalanması sebebiyle doğan tamir bedelinin ve ticari kazanç kaybı bedelinin davacıya ödenmesi talebini de ihtiva ettiğini, davacı tarafça iddia edilen ticari kazanç kaybı bedeli ve aracın tamir edilmesi için yetkili servise ödenen tamir bedeli, davacının sunmuş olduğu faturalar incelendiğinde de ödenen tamir bedeli ve ticari kazanç kaybı bedelinin belirsiz alacak olarak değerlendirilerek belirsiz alacak davasına konu edilmesi mümkün olmadığını, müvekkili şirketin dava konusu kaza sebebiyle oluşan zarardan doğmuş veya doğacak herhangi bir sorumluluğu olmadığını, söz konusu kazanın oluşumunda kazaya karışan tarafların kusur oranının somut olarak belirlenmesi için yargılama yapılması ve bir kusur raporu alınması gerektiğini, davacı tarafından sunulan kaza yeri fotoğrafları dikkatle incelendiğinde, ... plakalı kamyon sürücüsü, yolun kendine ayrılan kısmında seyir etmediğini, şerit ihlali yapması ve kazanın gerçekleştiği yolun 2 aracın geçebileceği genişlikte olması sebebiyle oluşan kazada davacının da kusurunun olduğunu, konu edilen kazada davacı tarafın kusurlu olması sebebiyle müvekkili şirketin tazminat sorumluluğu ile illiyet bağı kesilmiş olup, müvekkili şirketin kusursuz olduğunu, davacının günlük ticari kazanç kaybı talebi fahiş olduğunu, kazaya karışan aracının 43 gün boyunca serviste kaldığını iddia ettiğini, dosya üzerinde yapılacak olan bilirkişi incelemesinde yetkin bir teknik heyetin görevlendirilerek, hasarın ortalama kaç günde giderileceğinin tespitini talep ettiklerini, davacı tarafından delil olarak sunulan tamir faturasında, bazı harcamaların kaza ile ilgisi olmadığının taraflarınca tespit edildiğini, davacı aracının ticari nitelikte ki bir araç olması sebebiyle, akaryakıt bedeli vs. gibi zorunlu giderler düşülerek, kazanç kaybı miktarının buna göre tespit edilmesi gerektiğini, değer kaybı taleplerinin, kazaya karışan ... plakalı araç için düzenlenmiş kasko poliçesinin teminatı kapsamında olup olmadığı araştırılmadan, poliçe kapsamında olması halinde sigorta şirketinden talepte bulunmadan, söz konusu değer kaybı tazmini talebinin müvekkile iletilmesi söz konusu olmadığını, bu nedenle değer kaybı tazminatına ilişkin taleplerinin müvekkili şirket tarafından kabul edilmesi mümkün olmadığını, talebin ... plaka sayılı araca ait Kasko poliçesi düzenleyen ''... Sigorta'' şirketine yöneltilmesini, kaza yaşandığında davacı aracının '11' yaşında olduğu ve aracın ticari olarak kullanıldığı dikkate alındığında, aracın kaza gününde ki genel durumu, kaza geçmişi ve kilometresi talep edilen tazminatların belirlenmesi açısından büyük önem arz ettiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi hasar sebebiyle değer kaybı, kazanç kaybı ve hasar tazminatı istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizce meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durum ve oranları ile davacıya ait araçta meydana gelen hasar ve bu hasar sebebiyle araçta değer kaybı, kazanç kaybı bulunup bulunmadığı ve miktarının tespiti için dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 11/05/2023 tarihli raporda özetle;
1-30/06/2022 günü meydana gelen kazada;
a)... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında asli derecede etkili olduğu,
b)... plakalı araç sürücüsü ...'in kusur ve etkisinin olmadığı,
2- Dava konusu ... plakalı aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, 12/08/2022 tarihli hasar faturasında ifade edilen 69.207,37 TL hasar miktarının piyasa koşullarına göre uygun olduğu,
3- Dava konusu ... plakalı, 2011 model ... marka /model aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla 30.000,00 TL olacağı,
4- 5.Davacının, dava konusu kazadan dolayı kazanç kaybının ( (1.500 TL * 24) – 2400,00 TL) = 33.600,00 TL olacağı," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi suretiyle dosyanın ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 11/10/2023 tarihli raporda özetle;
"Davacı vekilinin kök rapora itirazında haftalık / aylık ücretler için indirim yapılabildiği uyarısı üzerine, Dava konusu aracında 24 gün (3 haftadan fazla) mahrum olunmuş olmasından dolayı, 24 gün için indirim yapılabilip, yapılamadığı konusunda araç kiralama firmaları ile görüşülmüş, 24 gün için indirim olabileceği bilgisine ulaşılmış, Ek raporda, davacı vekilinin uyarısı doğrultusunda gün hesabı yeniden düzeltilerek yapılmıştır.
Buna göre;24 gün kaybı için günlük kiralama bedeli için verilen indirim teklifleri;
...%10-20 oranında indirim,... % 20-30 indirim 24 günlük mahrumiyet süresi için kök raporda tespit edilen günlük 1.500,00 TL kiralama bedelinden indirim oranları düştüğünde, dava konusu aracın günlük kiralama bedelinin 1.200,00 TL olabileceği tespit edilmiştir.
Dava konusu aracın tamirat süresi boyunca amortisman değerinin (lastiklerin, mekanik aksamın ve aracın yıpranması kaynaklı) günlük 100 TL'den 2400,00 TL olduğu değerlendirilmiştir.
Yerleşik yargıtay içtihatlarına göre araç mahrumiyet bedeli hesabında, günlük araç bedelinden amortisman değerinin düşülmesi gerekmektedir.
Yerleşik yargıtay içtihatlarına göre, dava konusu ... plakalı aracın dava konusu kazadan dolayı mahrumiyet değeri ( (1.200 TL * 24) – 2400,00 TL) = 26.400,00 TL olarak hesaplanmıştır.
Davacı tarafın talep edebileceği araç mahrumiyet tazminatının, 24 gün için indirim oranları da dikkate alındığında, kaza tarihi itibarıyla 26.400,00 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın araç kiralayarak ticari faaliyetine devam edebileceğinden dolayı, kazanç kaybı olarak talep edebileceği miktar kiralama bedelini aşamaz.
Kök rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi üzerine, kazanç kaybı miktarını davacı vekilinin uyarısı doğrultusunda tekrar hesaplanarak 26.400,00 TL olarak revize ederek ek rapor ile takdirlerinize sunuyoruz. Kök rapora yapılan diğer itirazlar değerlendirilmiş, kök rapordaki görüşümüzün ve tespitimizin doğru olduğu, değiştirmeye gerek olmadığı" şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılarına yer verilen kök rapordaki kusur tespiti trafik kazasına ilişkin dosya kapsamındaki beyanlara göre denetime elverişli bulunmuştur. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değeri arasındaki fark olup, bu husus gözetilerek toplam değer kaybı miktarı tespit edilmiş olması ve hasar yönünden aracın hasarlanan aksamlarına göre değerlendirme yapılmış olmasına göre kök rapor, kazanç kaybı yönünden ise piyasa koşullarına göre gerçek zararın tespit edilmiş olmasına göre ek rapor denetime elverişli bulunmakla davacı vekilinin ıslah dilekçesi de gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; 100,00-TL hasar tazminatının kaza tarihi olan 30/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2- 30.000,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 30/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3- 26.400,00-TL kazanç kaybı tazminatının kaza tarihi olan 30/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 2.049,30-TL karar ve ilam harcından 80,70-TL peşin harç ile 960,00 TL ıslah harcının mahsubu ile fazla alınan 1.008,60-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 172,90-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 4.491,00-TL masraf olmak üzere toplam 4.663,90-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
7-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-3.200,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, tarafların yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2024
Katip
Hakim