T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/986 Esas
KARAR NO :2024/953
DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:07/12/2022
KARAR TARİHİ:06/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Şirketin, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 26. Maddesinin “Büyükşehir Belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermeye şirketleri kurabilir.” hükmü gereğince kurulan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin bir iştiraki olduğunu, davacı Şirket'in Aydınlatma Müdürlüğü tarafından Aydınlatma Malzemesi Alım İşi ihalesine en uygun fiyat teklifini veren firma ... ile 06.08.2020 tarihinde ""4.5 MT Dekoratif direk ve 40W Dekoratif Aydınlatma Armatürü Alım Sözleşmesi" imzaladığını, bu kapsamda kurulan ilişkiye yönelik hüküm ve şartlar ile tarafların yükümlülüklerinin çerçevesinin şartname içerisinde düzenlendiğini, işbu Sözleşme'nin 'İhtilafların Çözümü ve Uygulanacak Hukuk" başlıklı 25. maddesi ile ihtilafların çözümü için İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını, imzalanan sözleşme kapsamında 165 adet birim fiyatı 105.600,00-TL olan 4,5 MT Dekoratif Direk ve 165 adet birim fiyatı 145.200,00-TL olan 40w Dekoratif Aydınlatma Armatürü satın alındığını, ürünlerin davacı Şirket'e 10.11.2020 tarihinde teslim edildiğini, davacı Şirket tarafından teslim alınan ve ... İmalatlarında kullanılan aydınlatma armatürlerinin su aldığının tespit edilmesi ile arıza verdiği anlaşıldığını, 165 adet alınan armatürde aynı sorunun ortaya çıkması üzerine Yüklenici firmaya ayıplı ürünlerin tadilat amacıyla iade edildiğini, bu süreç içinde ürünlerde çeşitli bakım, değişim ve onarım işlemleri partiler halinde yapılmaya başlanmış ise de değişen ürünlerde ve onarılan arızalı ürünlerin tamiratı ile kalıcı bir çözüm sağlanamadığını, aynı arızaların sürekli tekrarlandığını, onarılan armatürlerin de su aldığı tespit edildiğini, bu ürünlerin mevcudiyedi, sözleşme imzalanırken hedeflenen amacı yerine getirmekten oldukça uzak kaldığını, mal alım sözleşmesi ile temin edilen mallardan fayda sağlanamadığını, sözleşme ile park ve bahçelerde kullanılacağı sabit olan armatürlerin, havanın ısınma ve soğuması ile meydana gelen genleşmeye karşı dayanıklı olması gerektiğinin izahtan vareste olduğunu, oysa sözleşmeye konu armatürlerin, gece-gündüz arasındaki ısı farkı yahut mevsimsel ısı farkına dayanıklı olmadığından; meydana gelen genleşme neticesinde sürekli olarak su aldığını, bu arızanın onarımlara rağmen tekrarlandığını, bu arızaların sözleşme ile elde edilmesi hedeflenen faydayı tamamen ortadan kaldırdığını, ayıplı malların davacı şirket'in Bayrampaşa Şantiyesinde delil tespiti için uygun şekilde muhafaza edildiğini, davacı şirket tarafından ilerde açacakları davalara esas olmak üzere 165 adet 40 w dekoratif aydınlatma armatürü'ndeki gizli ayıbın bilirkişiler aracılığı ile ve alanında akredite bir laboratuvarda yapılacak olan testler ile tespiti için 11.01.2022 tarihinde .... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde ... D. İş dosyası tahtında delil tespiti talebinde bulunulduğunu, somut olayda da yapılan onarımlara rağmen arızaların giderilmediği ve sürekli tekrarladığı, artık sözleşme'nin kurulması ile elde etmek istenen menfaatin hiçbir şekilde sağlanmadığı ve sağlanamayacağı, satıcının satıcılığı meslek edinmiş olması nedeniyle bilmesi gereken ayıplardan sorumlu olduğunun izahtan vareste olduğunu, bu nedenle ödenen sözleşme bedeli ile davacı şirket'in uğradığı tüm zararların davalıdan tahsilinin gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davalı şirket tarafından sözleşmeye uygun olarak teslim edilmeyen ve gizli ayıp bulunduğu sabit olan 165 adet 40 W dekoratif aydınlatma armat ve 165 adet 4,5 Mt. dekoratif aydınlatma direği için ödenen Sözleşme bedelinin HMK 109 çerçevesinde şimdilik 100.000-TL'sinin ve 3095 Sayılı Kanunun 2'nci maddesi gereğince TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İş bu davaya karşı zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davanın zaman aşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davaya konu olayda, bahsi geçen konu ile ilgili davalı şirketin, davacı ile yapmış olduğu sözleşme neticesinde ürünlerinin üretimine başladığını, bu model armatür üretim bandında hazırda olmadığından davalı bünyesinde tüm kontrollerini dikkate alarak alüminyum enjeksiyon kalıbını yaptığını, üretimi de bu kalıptan çıkan ürünler neticesinde gerçekleştirdiğini, üründe IP değerini sağlamak amacı ile standart ürünlerinde de kullandığı, poliüretan conta sistemi uygulandığını ve kendi bünyesinde tüm kontrollerini yaptıktan sonra sevkiyatı gerçekleştirdiğini, teslim olan ürünlerle ilgili davacı şirketin, ürünlerde kullanılan poliüretan conta sistemini istemediklerini, bunun yerine Epdm conta sistemi uygulamasını talep ettiklerini davalı şirkete ilettiklerini, bu doğrultuda ürünlerin partiler halinde geri alındığını ve istemiş oldukları değişikliklerin ürünlerde yapıldığını, tekrar sevk olan ürünlerle ilgili davacı nezdinde Ip 65 testi dahil olmak üzere tüm onay işlemlerini kendi personeli ve davacı şirket personeli ile yerinde takip ederek sonuçlandırdıklarını, 26.02.2021 tarihli test raporunun ekte olduğunu, kaldı ki, davacı şirket bu test raporlarının yapılmadan hiçbir şekilde mal kabulü de yapmadığını, ancak davalı şirketin teslim etmiş olduğu ürünlerin davacının teknik ekibi tarafından yapılan testleri geçtiğini ve ürünlerin ayıpsız olarak davacı tarafından kabul edildiğini, yalnız konuyla ilgili davacı tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ki görsellerin davalı şirket nezdinde uzman ekiple incelediğinde, sorunun raporda belirtildiği gibi ana gövde ve kapak kısmının birleşmemesinden, araya konan contanın standart ürünlerde kullanılan contadan daha büyük olmasından dolayı zamanla deforme olarak ürünün su almış olabileceği yönünde olduğu hususunda davalı şirketin mutabık olduğunu, ancak buradaki en önemli sorunun tespit yaptırılan ürünlerin raporda görsellerde yer alan davalı şirketin teslim ettiği ürünler olmaması olduğunu, modellerin davalı şirkete ait olmayıp, bir çok firmanın bünyesinde bulundurduğu ve davacının sadece davalı şirketten değil, yakın dönemlerde birden fazla firmadan tedarik ettiği bir ürün olduğunu, bu nedenlerle davacı firmanın geriye dönük olarak hangi firmalardan davaya konu ürünlerden aldığının da sayın mahkemece araştırılmasını talep ettiklerini, bahsi geçen bu ayıplı ürünlerde enjeksiyon kalıp ürünü değil, kum döküm de dökülmüş ayıplı ürün olarak görülmekte olduğunu, ürünlerin 26.02.2021 tarihinde test raporunda geçirildiğini, davacı tarafından tespitin 11.01.2022ütarihinde yapıldığını, yaklaşık 1 sene sonra ürünlerde gizli ayıp vardır şeklinde bir açıklamanın taraflarınca kabulünün mümkün olmayıp bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, satım sözleşmesi uyarınca satın alınan ürünlerin gizli ayıplı olduğu iddiasına dayalı ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 31/07/2024 tarihli raporunda özetle;
"... Dava konusu 165 adet 4,5 mt Dekoratif Aydınlatma Direği ve 165 adet 40 W Dekoratif Aydınlatma
Armatürlerinin tamamının davacının deposunda görüldüğü, söz konusu armatürler ve direklerin
montajından sonra yaklaşık 1 ay sonra armatürlerin dökümlerinde çatlakların oluştuğu, söz konusu
çatlakların imalat hatasından kaynaklandığı hususu tarafımdan mahal yerinde tespit edilmiştir.
Yağmur yağması esnasında söz konusu çatlaklardan sızan yağmur suyu armatürlerin içine sızdığı ve
tüm devre elamanlarının devre dışı kalarak armatürlerin çalışmaz duruma geldikleri tespit edilmiştir.
*Ayrıca söz konusu ürünlerin standart şartnamede,
- Ön bölüm saydam yüzey camın 4 mm tamperli cam 10x20 cm led ışık olması gerekirken ışık çıkışının
10x15 cm olduğu,
-Soğutucu ve termal macun olması gerekirken termal macunun olmadığı,
-Söz konusu ürünlerin IP65 koruma sınıfı standartlarına uygun olmadığı,
-Sürücü tipinin Dali uyumlu ve dış mekana uyumlu olması gerekirken söz konusu ürünlerin dali uyumlu
ve dış mekana uyumlu olmadıkları,
- Ürünlerde kalıcı etiket ve seri nosunun olması gerekirken ürünlerde etiket bulunmadığı,
Teknik yönden yukarda açıklanan detaylardan dolayı dava konusu ürünlerin tamamının gizli
ayıplı ürünler oldukları kanaatine varılmıştır.
1- Teknik yönden yukarda açıklanan detaylardan dolayı dava konusu ürünlerin tamamının gizli ayıplı ürünler oldukları,
2-Buna göre dava konusu sözleşme kapsamında 10.11.2020 tarih ve ... seri no'lu 295.944,00 TL bedelli faturanın her iki şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalıya ödemesinin yapıldığı, o halde teknik inceleme sonucuna göre davacıya iadesi gerektiği,
3-Davalı şirket ile davacı şirket cari hesaplarında uyumsuzluk olduğu, ancak davalının kendi makbuzu ile tahsil ettiği çekleri davacı ile olan cari hesabına işlemediği,
4-Davalı şirketin 2021 yılı ibraz edilmediğinden bu yıl içinde herhangi bir düzeltme kaydı olup olmadığının da tespit edilemediği," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; taraflar arasında 06.08.2020 tarihinde "4.5 MT
Dekoratif direk ve 40W Dekoratif Aydınlatma Armatürü Alım Sözleşmesi" imzaladığı, sözleşme uyarınca ürünlerin 25.09.2020 ve 10.11.2020 tarihinde teslim edildiği, 05.11.2020, 01.03.2021, 04.03.2021
tarihli tutanaklara göre ise bir kısım ürünlerin ayıplı olduğu gerekçesi ile tamir için iade edildiği görülmektedir.
Davaya dayanak satım konusu ürünlerin gizli ayıplı olduğunun tespiti bakımından .... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde
... D. İş dosyası kapsamında yapılan delil tespiti sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda da sözleşme konusu 165 adet 40 W
dekoratif aydınlatma armatürü ve 165 adet 4,5 Mt. Dekoratif aydınlatma direğinin teknik şartname
koşullarına ve IP65 koruma sınıfı standartlarını sağlayamadığı tespiti dikkate alındığında gizli ayıbın
varlığı açıkça sübuta erdirilmiş olup, işbu kapsamdasaptandığı üzere herhangi bir kullanıcı hatası
bulunmadığı hususlarının belirtildiği,
mahkememizce elektrik mühendisi bilirkişiye verilen yerinde inceleme yetkisi ile sözleşme konusu ürünlerin mahalde incelenmesi sonucunda ise; dava konusu 165 adet 4,5 mt dekoratif aydınlatma direği ve 165 adet 40 W dekoratif aydınlatma
armatürlerinin tamamının davacının deposunda görüldüğü, söz konusu armatürler ve direklerin
montajından yaklaşık 1 ay sonra armatürlerin dökümlerinde çatlakların oluştuğu, söz konusu
çatlakların imalat hatasından kaynaklandığı, dava konusu ürünlerin tamamının gizli ayıplı olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamında deliller, beyanlar, delil tespitine ilişkin .... Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde
... D. İş dosyasında yapılan inceleme ve sunulan rapora göre mahkememizce alınan bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmuştur.
Dolayısı ile somut olayda gizli ayıp bulunduğundan ayıp ihbarı yönünden 8 günlük sürenin somut ola bakımından uygulanma imkanı bulunmadığı ve ayıp bildiriminin süresinde olduğu değerlendirilmiştir. Davacı tarafından TBK Md. 227/1-1’de düzenlenen seçimlik haklarından sözleşmeden dönerek ödediği paranın iadesi talep edildiği, davacı tarafça, davalıya ürün bedeli olarak ödenen paranın ise gerek tarafların ticari defter ve kayıtları, gerekse de dosya kapsamındaki beyanlar çerçevesinde davalının da kabulünde olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça davalıya dava konusu ürünlerin bedeli olarak toplam 295.944,00-TL ödeme yapıldığı ve teknik incelemeye göre gizli ayıplı bu ürünlerin bedelinin davacıya iadesi gerektiği sonucuna varışmıştır. Davanın 100.000,00 TL üzerinden kısmi dava olarak açıldığı, davacı tarafından davanın 25/10/2024 tarihinde harcı tamamlanmak suretiyle ıslah edildiği gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K ÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; 295.944,00-TL'nin (100.000,00-TL'si bakımından dava tarihinden itibaren geriye kalan 195.944,00-TL bakımından ise ıslah tarihi olan 25/10/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 20.215,93-TL karar ve ilam harcından 1.707,75-TL peşin ile 3.350,00-TL ıslah harcın mahsubu ile geriye kalan 15.158,19-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.799,95-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 12.429,25-TL masraf olmak üzere toplam 14.229,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 47.351,04-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/12/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır