T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/158 Esas
KARAR NO:2023/404
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:08/03/2023
KARAR TARİHİ:22/05/2023
Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... şubesinde bulunan kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri bölgede meydana gelen deprem felaketi sebebiyle zıyaa uğramış olduğunu, sayın mahkemenin de malumu olduğu üzere; 06.02.2023 tarihinde, 04.17 ve 13.25 saatlerinde ... ilinde meydana gelen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki depremlere bağlı olarak ... illerinde pek çok insan hayatını kaybettiği, çok sayıda yapı yıkılmış veya ağır hasara uğramış ve bunun sonucu olarak hem bahsedilen yapılar hem de yapıların içinde saklanılan her türlü eşya, belge kullanılamaz hale geldiğini, yukarıda meydana gelen olay sebebiyle müvekkili bankanın ... Mah. ... Cd. No:35/A adresinde bulunan ... şubesinin bulunduğu bina çökmüş, şube kullanılamaz hale geldiğini, bu sebeple 15.02.2023 tarihinde il kriz merkezine başvurularak, savcılık tarafından verilen izne müteakip; 16.02.2023 tarihinde müvekkili bankanın imkanları doğrultusunda enkaz altında kalan varlıklar/kıymetler çıkarılmaya başlanmış ise de 20.02.2023 tarihinde enkaz kaldırma çalışması tamamlandığında Kanuni Defterler: 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait hiçbir kanuni defter genel müdürlük arşivine gelmemiş olduğu için bu evraklar da zayi olmuş olup uhdemizde bu evraklara ilişkin bir kayıt bulunmadığını, 2021-2022-2023 yıllarına ait kapanan kiralık kasa sözleşmeleri genel müdürlük arşivine gelmediğini, (Açık kasalar şube arşivinde saklanmak zorunda olduğundan 2021 yılı öncesine ait kiralık kasa sözleşmeleri de şubede olabilme ihtimali bulunmaktadır.) 2021-2022-2023 yıllarına ait zayi olan müşteri talimatları genel müdürlük arşivine gelmemiş olup kayıtlarda bulunmadığını, 2021-2022-2023 tarihlerine ait fiş torbaları zayi olmuş ve genel müdürlük arşivine gelmemiş olup uhdemizde bulunmadığını belirterek belirterek müvekkili bankaya ait evrakların zayi olduğuna dair belgelerin verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle müvekkili bankaya ait evrakların zayii olduğunu belirterek, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmünü düzenlemiştir.
Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.
Davacının sunduğu bilgi ve belgeler ile mahkememizce yapılan yazışmalara verilen cevaplarda, davacı banka şubesinin depremde yıkıldığı ve şubede bulunan defter ve belgelerin zayi olduğu kanaatine varılmış olmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
... Şubesi'ne ait ;
2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait defterler,
2021 yılı ve öncesi-2022-2023 yıllarına ait kapanan kiralık kasa sözleşmeleri,
2021-2022-2023 yıllarına ait zayi olan müşteri talimatları,
2021-2022-2023 tarihlerine ait fiş torbaları,
2021 yılı itibariyle BBHS-Kredi kartı-Bireysel Kredi tarama listeleri olarak dava dilekçesi ekinde sunulan evraklarda bilgileri geçen belgeler
Davacı vekilince sunulan ve mahkememiz kasasında bulunan flash bellek içinde bilgileri bulunan belgelerin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Harç peşin alınmış olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/05/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza