T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/743 Esas
KARAR NO:2024/965
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/03/2023
KARAR TARİHİ:10/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: müvekkili banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkili bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, senetlerin iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesine senet iptali davası açıldığını ancak dava konusu senetlerin tahsili için icra takibine başlandığını, davalının bu senetlerin yetkili hamili olmayıp bu kambiyo senetlerini ne suretle ele geçirdiğinin bilinmediğini, bu senetlerin bankaya teslim edildiği tarihte yetkili hamilinin davalı olmadığını, müvekkili banka olduğunu, senetlerin ... kargo tarafından kaybedilmesinden sonra kötüniyetli kişilerce ciro edildiğini, haksız bir şekilde başlatılmış olan icra takibine istinaden senetler tahtında herhangi bir borcu söz konusu olmayan müvekkili banka müşterilerinin haciz tehdidi altında borcu ödeme yükümlülüğü doğmayacağı gibi dava sonuçlanıncaya kadar mezkur senetlerin yetkili hamili olmayan bir kimseye (davalıya) haciz tehdidi altında ödeme yapılması ve bu kimsenin sebepsiz zenginleşmesi riskinin ödüne geçilmesi amacıyla ... 1. İcra Dairesinin ... Esas, ... 2. İcra Dairesinin ...-9282, ... 3. İcra dairesinin ... Esas, ... 4. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyalarına, uygun görülecek bir miktarla karar verilinceye kadar dosya alacaklılarına ödenmemesi, icra takibinin durdurulması ve varsa hacizlerin kaldırılması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, neticeten davanın kabulü ile takibe konu edilen senetlerin iadesine ve istirdadına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Davacı ... 1.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 3.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 4.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takiplerine konu bonoların TTK 763 kapsamında iadesini talep ettiğini, davanın haksız nitelikte olduğunu, davanın reddine karar verilmesini, TTK'nın iade davası başlıklı 763.maddesinde:"Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır" hükmü yer aldığını, kanun maddesinin uygulanabilmesi için bonoyu elinde bulunduran kişinin kötüniyetli olması gerektiğini, dava konusu bono ise müvekkile ciro yoluyla geçtiğinden müvekkilinin söz konusu olaydan bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, müvekkilin de TTK 686 maddesine göre bonolarda yetkili hamil olduğunu, iade şartları oluşmadığını, davanın reddine karar verilmesini, davacı müvekkili ile ilgili bir haber paylaştığını, ilgili haberin hiçbir gerçeklik payının bulunmadığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma numaralı dosyası ile yürütülen soruşturmada hırsızlık suçunun failleri tespit edildiğini, müvekkili soruşturma konusu olayla uzaktan yakından bir ilgisinin bulunmadığı tespit edilerek müvekkili hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacının, müvekkili ile ilgili iddialarının asılsız olduğu ... Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülen soruşturmada açığa kavuştuğunu, davacı, bonoların iptali talebiyle açmış oldukları davada ödeme yasağı kararı verildiğini belirttiğini, bonoda ödeme yasağının bulunması bonoların icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği gibi müvekkilinin kötü niyetli olduğunu da göstermediğini, müvekkili söz konusu ödeme yasağını dava dilekçesi ile öğrenmiş bulunduklarını, bu nedenle somut olayda iade şartları oluşmadığını, davacı bir tacir olduğundan basiretli hareket etme yükümlülüğünü bulunmadığını, bir banka olması sebebiyle de bu yükümlülük ağırlaştırılmış özen yükümlü çek ve benzeri kıymetli evrakların kargo yoluyla taşınması mevzuat gereği yasak olduğunu, kargo poşetlerinin her yerinde, matbu bir şekilde çek vb kıymetli evrakların kargo yoluyla taşınmasının yasak olduğu, bunun sonuçlarından da göndericinin sorumlu olduğu açık bir şekilde yazılı olduğunu, bunu bilmeyen veya bilip de önemsemeyen davacının, bu kusurunu müvekkile yüklemesi beklenemeyeceğini, bonoların cüzi bir sigorta bedeli ödeyerek güvenceli gönderilme imkanı varken mevzuat gereği yasaklanan bir yolun tercih edilmesi davacı bankanın tamamen kendi kusurundan kaynaklandığını, davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı Banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere davacı Banka'ya teslim edilmiş ,
-Senet borçlusu ...- TC ... (...) kefil ... TC ... tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti. lehine düzenlenen; 12/11/2022 vade, 08/10/2022 tanzim tarihli, 11,000,00-TL (Onbirbin ) meblağlı, ... barkod nolu senet,
-Senet borçlusu ... ... (...) - tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen; 19/11/2022 vade, 11/10/2022 tanzim tarihli, 20,000,00-TL (Yirmibin ) meblağlı, ... barkod nolu senet,
-Senet borçlusu ...Gıda Tic.Ltd.Şti. kefil ... T.C ... - tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen;
19/11/2022 vade, 13/10/2022 tanzim tarihli, 75,000,00-TL (Yetmişbeşbin ) meblağlı, ... barkod nolu senet,
29/11/2022 vade, 13/10/2022 tanzim tarihli, 75,000,00-TL (Yetmişbeşbin ) meblağlı, ... barkod nolu senet,
-Senet borçlusu ... TC ... -(...)- tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen; 30/11/2022 vade, 14/10/2022 tanzim tarihli, 83,687,04-TL (Seksenüçbin Altıyüzseksenyedi lira dört kuruş ) meblağlı, ... barkod nolu senetlerin ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmesi sonucu son olarak davalıda olduğunun anlaşılması üzerine senetlerin davalıdan istirdatına ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Dosya, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı kararı ile Yetkisizlik Kararı verilerek mahkememize tevdi edilmiş, mahkememizin 2023/743 Esasına kaydı yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; 21/10/2022 tarihinde Çek Senet Operasyon Merkezi ... kargo aracılığı ile davacı kuruma tahsil amacıyla gönderilen 5 adet senedin ... kargo nezdinde kaybolduğuna dair .... ... Şubesi yetkilileri tarafından 28/10/2022 tarihli tutanaklar tutulduğu, senetlerin iptali amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosyası nezdinde senet iptal davası açıldığı, davacı tarafından suç duyurusunda bulunulduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma no'su ile soruşturma başlatıldığı, mezkur soruşturma kapsamında söz konusu çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi yönünde karar verildiği, davacı tarafından sunulan mezkur senetlerin davacı Banka müşterileri tarafından Banka'ya teslim edildiği tarihteki ön ve arka yüz görüntülei ile tevdi bordrosunun incelenmesinde söz konusu senetlerin ... kargo firması tarafından kaybedilmesinden önceki yetkili hamilin Banka müşterisi olduğu anlaşılmıştır. Uyap sisteminden yapılan sorgulamada davalı adına devam eden ceza ve hukuk dosyalarının çokluğu ve içeriklerinini aynı olduğu, birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlenmiş, lehdarları farklı olan, farklı kişilere ciro edilmiş, davacı bankanın farklı müşterileri tarafından tahsil için bankaya teslim edilmiş olan ve iş bu davaya konu olmayan başkaca icra takiplerine konu edilmiş senetlerin yetkili hamilinin aynı kişi olmasının hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığı, bankaya tahsil için verilmiş ve kargo tarafından taşıma esnasında kaybedilmiş olması muhtemel olan ve bunun haricinde birbirleriyle hiçbir bağlantısı bulunmayan bahse konu kambiyo senetlerinin aynı kişinin elinde toplanmasının genel hayat tecrübelerine göre pek de mümkün olmadığı bu anlamda davalının yetkili hamil olmadığı gibi kötüniyetli olduğuna mahkememizce kanaat edilmiş olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne ile,
- ... 1 İCRA DAİRESİ ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu, ... TC ... -(...)- tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen, 30/11/2022 vade, 14/10/2022 tanzim tarihli, 83.687,04-TL (Seksenüçbin Altıyüzseksenyedi lira dört kuruş ) meblağlı, ... barkod nolu senedin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
-... 3 İCRA DAİRESİ ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu, ... T.C ... (...) - tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen, 19/11/2022 vade, 11/10/2022 tanzim tarihli, 20,000,00-TL (Yirmibin ) meblağlı, ... barkod nolu senedin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
- ... 4 İCRA DAİRESİ ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu, ...- TC ... (...) kefil ... TC ... tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti. lehine düzenlenen, 12/11/2022 vade, 08/10/2022 tanzim tarihli, 11,000,00-TL (Onbirbin ) meblağlı, ... barkod nolu senedin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
-... 2 İCRA DAİRESİ ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu, ...Gıda Tic.Ltd.Şti. kefil ... T.C ... - tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen, 19/11/2022 vade, 13/10/2022 tanzim tarihli, 75,000,00-TL (Yetmişbeşbin ) meblağlı, ... barkod nolu senedin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
-... 2 İCRA DAİRESİ ... esas sayılı icra dosyasında takibe konu ...Gıda Tic.Ltd.Şti. kefil ... T.C ... - tarafından ... Dağ Paz San ve Tic.Ltd.Şti lehine düzenlenen,29/11/2022 vade, 13/10/2022 tanzim tarihli, 75,000,00-TL (Yetmişbeşbin ) meblağlı, ... barkod nolu senedin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 18.080,77 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 4.520,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.560,57 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 4.520,20 TL peşin harç ve vekalet harcı 25,60 TL olmak üzere toplam 4.725,70 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 219,75 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 42.349,93 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır