T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/398 Esas
KARAR NO : 2025/198
DAVA : İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/06/2023
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı şirket ile müvekkil şirket arasında 23-27 Nisan 2019 ve 21-25 Nisan 2020 tarihlerinde ... Merkezinde yapılacak olan ...Fuarında stant açıp reklam vermek için dilekçemiz ekinde sunulan sözleşmeleri imzaladığı, müvekkilce 23-27 Nisan 2019 tarihlerinde yapılacak olan fuar için ekte örnekleri sunulan ;31.07.2019 keşide tarihli 40.000 TL bedelli, 30.09.2019 keşide tarihli 31.085 TL bedelli çekler ile toplam 71.085,00 TL ödeme yapıldığı, müvekkil üzerine düşen yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirmiş olmasına karşın davalı tarafından ilgili fuarlar düzenlenmediği, müvekkilin tüm ısrar ve taleplerine karşın yapılan ödemeler iade edilmediği, bahsi geçen bedellerin iade edilmemesi nedeniyle davalı aleyhine ... 19. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve davalı tarafından yapılan itiraz sebebi ile ilgili icra takibi durduğu, yukarıda açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle ; borçlunun ... 19. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptaline, 158.220,26 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, borçlunun haksız itirazı nedeni ile İİK md.67 hükmü uyarınca alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi akdedildiği ihtilaf konusu olmamakla işbu sözleşmenin hükümlerinin bağlayıcılığı hususuna değilmesi gerektiği, sözleşmenin içeriği kavramından anlaşılması gerekenin ne olduğu kanunda açıkça belirtilmemiş olmakla birlikte doktrinde tarafların yapmış oldukları sözleşme kapsamında, üzerinde anlaşmaya vardıkları her şeyin sözleşmenin içeriğine dahil olduğu ifade edildiği, müvekkil şirket, sektörden gelen talepler, organizasyon gerekleri yahut hiçbir sebep göstermeksizin fuar tarihini değiştirme hakkına sahip olduğu, bu duruma katılımcının itiraz etme hakkı olmadığı gibi, bu durum bir fesih sebebi de olamayacağı, bu sebeple davalı şirketin ve müvekkil şirketin sözleşme ile bağlı olduğu tafsilatlı olarak açıklanmış olup bu sebeple davacının işbu davayı açarak Fuar Katılım Sözleşmesini feshetme ve yapmış olduğu ödemeleri talep hakkı bulunmadığı, davacı tarafın şirket olması nedeniyle basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği kuralından hareketle, Fuar Katılım Sözleşmesi ve bunun özelinde 2. Madde hükmü cari olup davacı katılımcının, fuar tarihinin değiştirilmesi halinde katılımcının sözlemeden dönme ve bedelin iadesini talep etme hakkı söz konusu olmadığı, müvekkil şirket katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yapmış personelini çalıştırmış maaşlarını vermiş istihdam sağlamış devlete vergilerini ödediği, bütün bu gerçeklik dikkate alındığında müvekkilin iradesi dışında doğan, açık bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni erteleme den kaynaklı olarak bedel idadesi yoluna gidilmesi, taraflar arasından menfaatler dengesi müvekkil aleyhine hukuka aykırı olarak bozacağı izahtan vareste olduğu, pandemi sürecinden önce yaklaşık 30 yıldır kesintisiz fuar hizmeti veren müvekkil şirket aleyhine açılan davada ahde vefa ilkesi de göz önünde bulundurulmasını, yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenler ve Sayın Mahkemece re'sen dikkate alınacak hususlar doğrultusunda; haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 22/02/2024 tarihli raporda özetle;
"1-Davacının inceleme konusu ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırıldığı, ancak incelenen ticari defterlerden 2014,2015,2016 ve 2017 yılları ticari defterlerden kapanış tasdikine tabi defterlerin kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığı, 2018 ve 2019 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırıldığı,
2-Davacı ile davalının 2014 yılından beri ticari ilişkisi bulunduğu ve cari hesap şeklinde çalışıldığı, davacı tarafından dava konusu yapılan 158.684,00 TL. Lık ödemelerin ticari defterlerde kayıtlı bulunduğu, yapılan takip tutarı ile davacının ticari defterlerinin birbirini teyit etmediği, davacının ticari defterlerine göre davalının 30.05.2019 tarihi itibariyle davacıya 292.596,28 TL. borçlu olduğu, bu tarihten itibaren dava tarihine dalr bir işlem olmadığı" şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 10/07/2024 tarihli raporda özetle;
" Dava ve İcra dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile Davalı Firmanın Usul ve Yasaya uygun tutulmuş ve lehine delil olabilme niteliği taşıdığı kanaatinde olduğum Ticari Defterlerindeki kayıtları ve Müstenidatları üzerinde yapılan inceleme sonucuna göre, davacı Firmanın 158.220,26 TL ASIL ALACAK Talebi üzerinden harçlandırarak İtirazın İptali istemi ile Davalı Şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu İtirazın İptali Davasında;
1.)Yanların incelenen ticari defter ve kayıtlarına dayalı olarak, Davacı şirketin Takip Tarihi itibarıyla, Davalı Şirketten Takip Dayanağı Faturaların bakiyesinden kaynaklanan 34.451,06.-TL ASIL ALACAĞININ tespit edildiği, ticari defter ve kayıtlar üzerinden tespit edilen işbu sonucun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı,
2.)Fuar katılımına ilişkin yanlar arasında sözleşmesi düzenlenmiş 23 - 27 Nisan 2019 tarihleri arasında düzenlenen ...’nın sözleşme ile belirlenmiş tarih ve yerde gerçekleştirildiği, davacı şirketin söz konusu fuara ne sebeple katılımının sağlanmadığı hususunda yeterli bilgi ve belgenin mevcut olmadığı, söz konusu fuara ilişkin davacı yanın ödediği fuar katılım bedelinin iadesini talep ve dava etmesinin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte yeterli ve açık bir gerekçesinin mevcut olmadığı,
3.)Yine fuar katılımına ilişkin yanlar arasında sözleşmesi düzenlenmiş 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek ...’nın (...), Covid 19 pandemisi nedeniyle ertelenmesinin mücbir sebep sayılabilecek bir durum şeklinde değerlendirilebileceği, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte davacı şirketin işbu fuar katılım bedeli olarak davalı şirkete ödediği fuar katılım bedelini talep ve dava etmesinin mevcut sözleşmesel ilişki kapsamında da yeterli ve açık bir gerekçesinin bulunmadığı,
4.)Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı yanın ... 19. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasından dolayı davalı şirketten talep edebileceği bir alacağından söz edilemeyeceği,
5.)Sayın Mahkemece, davacı şirketin alacaklı olduğunun kabulü halinde, her ne kadar yanların tacir sıfatını haiz olmakla birlikte aralarındaki sözleşme konusu işin de ticari iş niteliğinin mevcut olmasına karşın taleple bağlılık kuralı gereğince takdir olunacak alacak bedeline ... 19. İcra Müdürlüğü’nün ...sayılı takip dosyasında takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceği,
6.)Yanların karşılıklı olarak icra inkar tazminat talepleri yönünden de takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu , ... 19. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davacının 23-27/04/2019 ve 21-25/04/2020 tarihlerinde ... merkezinde yapılacak olan... stand açıp reklam vermek amacıyla sözleşme imzaladıkları, bu sözleşme karşılığında davalıya çeşitli tarihlerde ödemelerde bulunduğuna ancak davalının fuarı gerçekleştirmediğinden bahisle ödediği bedelin tahsili amacıyla icra takibinde bulunulduğu, süresinde itiraz ve yine süresinde itirazın iptali davası açıldığı ayrıca davalının mahkemede açılan dava dilekçesinde esasa ilişkin savunmalarıyla birlikte usule ilişkin olan yetki itirazında da bulunduğu ve davacı ile yaptıkları sözleşmenin 32. Maddesinde yetkili mahkeme ve icra dairelerini belirlediklerini ileri sürdüğü, itirazın süresinde olduğu, mahkememizce taraflar arasında yapılan sözleşmenin 32. Maddesi incelendiğinde çıkacak uyuşmazlıklarda ... Mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduklarını kararlaştırdıklarını, davacı ve davalının tacir oldukları HMK 17 maddesi uyarınca yetki sözleşmesini tacirler ve kamu tüzel kişiler arasında düzenlenmesi halinde davanın kararlaştırılan yer mahkemesinde açılması gerektiğini düzenlediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının HMK 114/1-ç ve 115/2 maddesi gereğince kesin yetki dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Yetkili mahkemenin 6102 Sayılı yasanın 547 maddesi uyarınca ... NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ olduğuna,
3-HMK 'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda yetkili mahkemece karar verilmesine,
4-HMK 'nun 331/2. maddesi son cümlesi uyarınca dosya süresi içinde yetkili mahkemeye gönderilmediği takdirde talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda mahkememizce karar verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre içinde başvurulması halinde dosyanın yetkili mahkemesine gönderilmesine, belirlenen süre içinde başvurulmadığı takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/03/2025
Katip
Hakim