T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/440 Esas
KARAR NO :2025/437
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/07/2023
KARAR TARİHİ:12/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket davalı borçlu hakkında .... İcra Müdürliiğü'nün 2023/ ... esas sayılı dosyası ile ticari ilişkiden kaynaklanan 35.822.620,78.- TL asıl alacak ve 21,172.548,88- TL İşlemiş faizi olmak üzere 56.995.169,66.-TL alacağın aylık reeskont faizi, icra harç ve giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili 842.520,00.- Euro asıl alacak ve 48.724,98.- Euro faizi olmak üzere toplam 891.244,98.- Euro karşılığı ( 1 Euro = 21.4985 TL kur esas alınarak } 19.160.430,20.- TL alacağın fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru esas alınarak, asıl alacağa takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar geçecek sürede 3095 sayılı yasanın 4/ a maddesi uyarınca bankalarca Euroya uygulanan en yüksek mevduat faizi oranında işleyecek faizi, icra harç ve giderleri ve ücreti vekalet ile birlikte tahsili olmak üzere toplam 76.155.599,86.- TL ( harca esas değer) alacağın talep edilen şekilde ve faiz ve ferileri ile birlikte tahsili için icra takibine girdiğini, davalı borçlu, yetkiye, borca ve ferilere itiraz ettiğini, müvekkili ile davalı arasında gerek makine ve ekipman satışı, gerek malzeme satışı, gerek kurulum ve danışmalık ve gerekse sair şekillerde gerçekleşmiş ticari ilişki mevcut olduğunu, taraflar arasında TT/3 ... ... midi dolum ünitesi, ... 50 kapaklama makinesi, ... konveyör Kontrol sistemi ve Konveyörler 600.000.- Euro + KDV ve kurulum, devreye alma, üretim gözetimi, bakım, eğitimler bedeli olarak 200.000.- Euro+ KDV bedelli ... sayılı ve 29.09.2017 tarihli Satım Anlaşması Ekipman ve Hizmetler sözleşmesi tanzim kılındığını, sözleşmenin Ek 5 Fiyat ve Ödeme koşullan 2. maddesinde müşteri ekipman fiyatı olan 600.000.- Euro+ KDV yi 6 eşit taksitte fatura tarihini takiben 6, 12, 18, 24, 30 ve 36. aylarda ödeyeceğini, ... Pak Ekipman fiyatı karşılığı faturalan Euro olarak düzenleyecek ve Euro olarak tahsil edeceğini, ... Pak hizmetler fiyatı olan 200.000.- Euro+ KDV yi devreye sima sertifikasının imzalanmasını takiben TCMB döviz kuru üzerinden düzenleyip faturalandıracağını, müşteri ... Pak tarafından düzenlenen faturayı fatura tarihini takiben 12 ay içerisinde ödeyeceğini, taraflar arasında imzalanan bir diğer sözleşme ... numaralı satım anlaşması olduğunu, fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, itirazın iptali ve takibin devamını, davalının % 20 den az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini, arabuluculuk ücreti, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar bir borcun varlığının düşünüldüğü halde dahi hukuka uygun olmadığını, ikrar anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın dilekçesinde ileri sürdüğü özellikle başta faize ilişkin yapılmış olan hem hesaplama hataları hem de uygulanacak faiz yönünden hataya düşüldüğünü, taraflar arasındaki sözleşme ile faiz oranının belirlendiğini ileri sürülmesi kanuna aykırılığı ortadan kaldırmayacağını, kanuna aykırı yahut kanunun emredici hükümlerine aykırı genel işlem koşulu konulmayacağını, mevcut durumda müvekkili şirketin davacı şirkete karşı herhangi bir borcu bulunmamadığını, davacı tarafın dilekçesinde asıl alacağa işlemiş faizin de eklenmesi suretiyle elde edilmiş 56.995.169,66 (Elli Altı Milyon Dokuz Yüz Doksan Beş Bin Yüz Altmış Dokuz Türk Lirası Altmış Altı Kuruş) tutarındaki içerisinde işlenmiş faizin de bulunduğu bedele aylık reeskont faizin uygulanmasını istemesi kanuna aykırı olduğunu, nitekim bileşik faizin uygulanması kanunen yasak olmasına rağmen yasağın istisnalarında dava dilekçesinde taraflar arasında var olduğu iddia edilen alacak ve hukuki ilişki yer almadığını, uygulanması talep edilen faiz türünün hatalı olmasının yanı sıra talep edilen borca yürütülmüş bir faiz bulunmasına rağmen faiz ve anapara borcu tutarına aylık reeskont faizin sözleşmede olduğu iddia edilerek tekrardan yürütülmesi talebi kabul edilebilir olmadığını, nitekim sözleşmedeki genel işlem koşulunun geçersizliğinin yanı sıra taraflar arasındaki hukuki ilişki düşünüldüğünde reeskont faizin uygulama alanının içinde olmadığını taraflar arasında bir satış sözleşmesi kurulmuş olup sözleşmeden kaynaklı olası bir borç durumunda yasal faizin uygulanması gerektiğini, faiz türünün bir an için geçerli olduğu düşünülse dahi var olduğu iddia edilen borca sözleşmede geçen aylık reeskont faizin uygulanması durumunda ortaya çıkacak tutar yine dava dilekçesinde ileri sürülen tutarla çeliştiğini, tüm bu nedenlerden dolayı davanın reddini, mahkeme aksi bir kanaatte ise de dava dilekçesinde ileri sürülen faiz tutarına ek olarak bileşik faiz uygulanması talebinin ayrıca reddi gerektiğini, ikrar anlamına gelmemek üzere yabancı paraya ilişkin olarak talep edilen miktar üzerindeki seçimlik hak borçluya ait olduğundan sözde alacaklı tarafın seçimlik haklardan birini kullanarak kanunu dolanmak suretiyle Türk Lirası cinsinden olan borcuna ekleme saiki güderek borçluya ait seçimlik hakkı kullanarak davaya konu edilmesine ek olarak yabancı para borcu yönünden talep edilen faiz de hatalıdır ve kanuna aykırıdır reddi gerektiğini, nitekim davacı tarafın yabancı para cinsinden talep ettiği borca ilişkin seçimlik hak alacaklıya değil kanun tarafından borçluya tanınmış bir seçimlik hak olduğunu, müvekkili şirketi zor durumda bırakmak adına kanuna aykırı bir icra takip işlemi yapılmış olduğunu, kendilerine ait olmayan bir seçimlik hak kullanarak taraflar arasında asla var olmayan Türk Lirası borcu ile yabancı para cinsinde borcu birleştirme amacı apaçık kanuna aykırı olduğunu, tüm nedenlerle haksız davanın reddi ile birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 03/07/2023 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 35.822.620,78 TL asıl alacak ve 21.172.548,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.995.169,66 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi ...'dan alınan 26.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Davalı şirketin dava tarihi (03.07.2023) itibariyle davacı şirkete; -..... no.lu hesaptan : 35.822.620,78 TL, (asıl) -..... no.lu hesaptan : 16.805.165,56 TL, (asıl) (963.165,05 Euro), borçlu durumda bulunduğu tespit edilmiştir." şeklinde rapor sunduğu görüldü.
Bilirkişi ...'dan alınan 04/02/2025 tarihli raporundan özetle : " Davacının ibraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davacının ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfı taşımakla birlikte nihai karar sayın mahkemeye ait olduğu, Faturaların biçimsel yapısı incelendiğinde faturalar e- fatura şeklinde tanzim edilmiş olup davalı tarafından yasal süresi içinde itiraz edilmediği, Davacının ibraz edilen ticari defterlerinden icra takip tarihi itibariyle davalıdan ; 35.822.620,78.-TL ve 842.520,00 EUR alacağı olduğu tespit edildiği, Talimat yolu ile alınan bilirkişi raporunda davalının davacıya borcu 35.822.620,78.-TL ve 963.165,05 EUR tespit edildiği davacı tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların herhangi bir itiraz olmadan davalı tarafından kabul edildiği ve yasal süresi içinde icra dava konusu yapılan faturalara herhangi bir itiraz gelmediği dava konusu mevcut faturaların davalı tarafından kabulü gerektiği, Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) (35.822.620,78 .TL+ 18.044.483,63.-TL) 53.867.104,41.-TL toplam alacağı hesaplandığı, Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) ( 842.520,00 EUR + 48.724,98 EUR ) 891.244,98 EUR toplam alacağı hesaplandığı, Heyetimiz uzmanlık alanına girmediğinden davacının sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğine yönelik herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığı, hâl böyle olunca bu noktadan itibaren açıklamalarımıza Sayın Mahkemece davacının edimini gereği gibi yerine getirdiği ve takip dayanağı faturalar dayanak alınarak talepte bulunabileceği kanaatinde olunması ihtimaline binaen davacının alacağının mali verilerden yararlanılarak tespiti yolu ile devam edileceği,Mali üyemiz yaptığı etraflıca incelemeler sonucunda "davacının ibraz edilen ticari defterlerinden icra takip tarihi itibariyle davalıdan ; 35.822.620,78.-TL ve 842.520,00 EUR Alacağı olduğu tespit edildiği, Talimat yolu ile alınan bilirkişi raporunda davalının davacıya borcu 35.822.620,78.-TL ve 963.165,05 EUR tespit edildiği davacı tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların herhangi bir itiraz olmadan davalı tarafından kabul edildiği ve yasal süresi içinde icra dava konusu yapılan faturalara herhangi bir itiraz gelmediği" şeklinde sonuca vardığından davalının davacıya borcu 35.822.620,78.-TL ve 963.165,05 EUR olduğu tespitine ulaşılabildiği, Somut olayda bileşik faiz istisnalar söz konusu olmadığından yalnızca ana para üzerinden faiz talep edilebileceğinin düşünüldüğü; heyetimiz mali üyesince sözleşme irdelenerek hesaplanmış olan faizin ise: Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) (35.822.620,78 .TL+ 18.044.483,63.-TL) 53.867.104,41.-TL toplam alacağı hesaplandığı, Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) ( 842.520,00 EUR + 48.724,98 EUR ) 891.244,98 EUR toplam alacağı hesaplandığı, şeklinde hesaplandığı, Sözleşmede aynen ödeme anlama gelen bir ifade olduğu düşünülen Euro olarak tahsil edecektir düzenlemesi dikkate alındığında taraflar arasında ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenemeyecek gerçek yabancı para borcu bulunduğu kanaatine varıldığı, Tarafların mahkeme masrafları, vekâleti ücreti, icra ve benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde rapor sundukları görüldü.
Bilirkişi ...'dan alınan 19/05/2025 tarihli ek raporundan özetle : " Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) (35.822.620,78 TL+ 20.072.321,66 .-TL) 55.894.942,44 -TL toplam alacağı hesaplandığı , Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) ( 842.520,00 EUR + 48.724,98 EUR ) 891.244,98 EUR toplam alacağı hesaplandığı," şeklinde ek rapor sundukları görüldü.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda;
Taraflar arasında makine ve ekipman satışı, malzeme satışı, kurulum ve danışmanlık şekillerinde gerçekleşmiş ticari ilişki mevcut olduğu, bu ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalı tarafa faturalar düzenlendiği, talimat yolu ile davalı kayıtlarında yapılan incelemeye göre Davalı şirketin dava tarihi (03.07.2023) itibariyle davacı şirkete; -..... no.lu hesaptan : 35.822.620,78 TL, (asıl) -..... no.lu hesaptan : 16.805.165,56 TL, (asıl) (963.165,05 Euro), borçlu durumda bulunduğu, davacı kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre davacının ibraz edilen ticari defterlerinden icra takip tarihi itibariyle davalıdan ; 35.822.620,78.-TL ve 842.520,00 EUR Alacağı olduğu tespit edildiği, faiz yönünden alınan ek rapora göre davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) (35.822.620,78 TL+ 20.072.321,66 .-TL) 55.894.942,44 -TL toplam alacağı hesaplandığı , Davacının icra takip tarihi itibariyle davalından (asıl alacak + icra takip tarihine kadar işlemi faiz ) ( 842.520,00 EUR + 48.724,98 EUR ) 891.244,98 EUR toplam alacağı hesaplandığı, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş oldukları anlaşıldığından ek raporda belirlenen rakamlar üzerinden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, davalının .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 35.822.620,78 TL asıl alacak, 20.072.321,66 TL işlemiş faiz olarak toplam 55.894.942,44 TL ve 842.520,00 EURO asıl alacak, 48.724,98 EUR işlemiş faiz olarak toplam 891.244,98 EURO alacak üzerinden aynı koşullar ile devamına,
2-Belirlenen toplam alacak miktarı 55.894.942,44 TL ve 891.244,98 EURO'nun takip tarihindeki TCMB kuruna göre hesaplanan 19.160.430,20 TL toplamı olan 75.055.372,64 TL'nin % 20 si olan 15.011.074,52 TL icra inkar tazminatının davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin 1.100.227,22 TL'lik talebin reddine,
4-Karar harcı 5.537.893,64 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 919.769,26 TL harcın mahsubu ile ile eksik 4.618.124,38 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineyi irat kaydına,
5-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 179,90 TL başvuru, 919.769,26 TL peşin nispi harç ve 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 919.987,56TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 473,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 25.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 25.973,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 25.627,55 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 1.418.700,29 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 166.031,81 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranları gözetilerek 41,50 TL'sinin davacı taraftan, 3.078,50 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
10-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/06/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır