T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/485 Esas
KARAR NO:2024/202
DAVA:Mülkiyet (Tespit İstemli)
DAVA TARİHİ:17/07/2023
KARAR TARİHİ:13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Marka, ... Tip, 2007 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor no'su okunamayan iş makinasını (DELİCİ) 13.05.2023 tarih ve ... seri nolu fatura ile davalıdan satın alındığını, Söz konusu iş makinasının müvekkiline ait olduğunu, iş makinesinin hala Ticaret Odasına kayıtlı olmadığı (Plakasız olduğu) için trafik polisi tarafından trafikten men edilme tehlikesi ile karşı karşıya olduğundan ihtiyaç duyulan yerlere nakledilemediğini, iş makinesinin İTO'ya kaydı için İTO'ya başvurulduğunda da, iş makinesi daha önce hiç kaydedilmediği için TOBB'un çıkardığı "İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar" Genelgesi'nin 9/4 maddesi gereğince mahkemeden sahipliğe dair karar getirilmesi istendiğini, müvekkilimizin davalıya borcu bulunmamasına ve fatura karşılığı anahtar teslim ile makine müvekkilimize devir ve teslim edilmiş olmasına rağmen iş makinasının mülkiyetinin müvekkilimize ait olduğuna dair İTO tarafından mahkeme kararı istendiğini, bu nedenlerle ... Marka, ... Tip, 2007 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor no'su okunamayan iş makinesinin müvekkili ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde teknik özellikleri belirtilen ... Marka, ... Tip, 2007 model, ... Şasi/Seri No'lu ve motor
no'su okunamayan iş makinasını 13.05.2023 tarih ve ... seri no'lu fatura ile tarafımızdan satın aldığını, söz konusu iş makinasının anahtarları ile birlikte kendisine teslim edildiğini,
bu iş makinasının mülkiyetinin kendisinde olduğunu beyanla dava konusu iş makinasının mülkiyetinin
kendisine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istediğini, iş makinasının mezkur fatura ile davalıdan davacıya satıldığını, teslim edildiğini mülkiyetinin ve zilyetliğinin davacıya geçtiğini, bu sebeple davayı kabul ettiklerini ancak davanın açılmasına davalı tarafça sebebiyet verilmediğinden aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmemesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, iş makinesinin mülkiyetinin tespiti istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Davalı tarafça davanın kabul edildiğine dair beyan dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce, T.C Maliye Bakanlığı ile TOBB arasında düzenlenen 06/08/1985 tarihli İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esaslar adlı protokolün 9/B bendinde iş makinalarının sahiplik belgesinin tescili için istenen belgeler sayılmış, aynı protokolün 11/1-a maddesinde ise, iş makinalarına ilişkin olarak satış ve devirlerin noterlerce düzenlenmesinin zorunluğu olduğu, bunun dışında yapılan her türlü satış ve devirlerin geçersiz olduğu düzenlenmiştir. Her ne kadar davalı taraf dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde davayı kabul etmiş ise de; dosya kapsamı ve içeriğine göre karar tarihi itibariyle 6100 sayılı yasa 308.maddesi gereğince düzenlenen kabul durumu ancak tarafın kendi hakları üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğuracağı açıktır. Bunun haricinde mahkemece resen araştırılması gereken hususlarda davalı tarafın kabul beyanının sonuca etkili olmayacağı ve protokolün 11/1-a maddesindeki yasal zorunluluğu ortadan kaldıramayacağı gözetilerek eksikliklerin ikmali için 07/12/2023 tarihli ara karar ile;
"1)Davacı vekiline; Karayolları Trafik Yönetmeliği' nin 11/1-a.maddesinde iş makinelerinin satış ve devirlerinin noterlerce yapılmasının zorunlu olduğu gözetilerek davaya konu makinanın satışına dair noter resmi evrakının noter tarafından onaylanmış bir örneğinin ve ayrıca dava dilekçesi ekindeki faturanın okunaklı örneğinin sunulması hususunda işbu ara kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde dosyanın mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılarak karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtarına,
2)Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı'na dava dilekçesi de ek tutulmak suretiyle müzekkere yazılarak; dava konusu ... marka, ... Tip, 2007 Model, ... şase numaralı, Forklift makinasının Türkiye'de üretilip üretilmediği hakkında bilgi verilmesi şayet Türkiye'de üretilmiyor ise, Bakanlık nezdinde mevcut ise Türkiyede'deki distribütör bilgilerinin bildirilmesi ve ülkeye giriş ve tesciline ilişkin (ithaline dair gümrük belgeleri, ruhsat vb) tüm kayıtların mahkememize gönderilmesinin istenilmesine,
3)Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile İstanbul Ticaret ve Sanayi Odasına dava dilekçesi de ek tutulmak suretiyle müzekkere yazılarak; dava konusu ... marka, ... Tip, 2007 Model, ... şase numaralı, Forklift makinasının Türkiye'de üretilip üretilmediği hakkında bilgi verilmesi şayet Türkiye'de üretilmiyor ise, kurumunuz nezdinde mevcut ise Türkiyede'deki distribütör bilgilerinin bildirilmesi ve ülkeye giriş ve tesciline ilişkin (ithaline dair gümrük belgeleri, ruhsat vb) tüm kayıtların mahkememize gönderilmesinin istenilmesine," şeklinde karar verildiği, ara karar uyarınca kurumlara yazılan müzekkerelere yanıt verildiği, müzekkere yanıtlarında dava konusu ... Marka forkliftin ülkeye girişine yönelik araştırmalar neticesinde belge ve bilgi kaydına rastlanmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; dava dilekçesinde ileri sürülen T.C Maliye Bakanlığı ile TOBB arasında düzenlenen 06/08/1985 tarihli protokolün 9/B bendinde iş makinalarının sahiplik belgesinin tescili için istenen belgeler arasında sayıldığı görülmüştür. Buradan hareket edilerek davacının bu davayı açmakta hukuki yararında bulunduğu değerlendirilmiştir. Ancak aynı protokolün 11/1-a maddesinde ise, " iş makinalarına ilişkin olarak satış ve devirlerin noterlerce düzenlenmesinin zorunluğu olduğu, bunun dışında yapılan her türlü satış ve devirlerin geçersiz olduğu" düzenlenmiştir. Her ne kadar davalı taraf dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde davayı kabul etmiş ise de; dosya kapsamı ve içeriğine göre karar tarihi itibariyle 6100 sayılı yasa 308.maddesi gereğince düzenlenen kabul durumu ancak tarafın kendi hakları üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğuracağı açıktır. Bunun haricinde mahkemece resen araştırılması gereken hususlarda davalı tarafın kabul beyanının sonuca etkili olmayacağı ve protokolün 11/1-a maddesindeki yasal zorunluluğu ortadan kaldıramayacağı açıktır. Davacı iddiasına göre, davaya konu iş makinasının Ticaret Odası tarafından tescilinin yapılmadığı, bu tescilin yapılabilmesi için makinanın konusunda sahiplik belgesi kararı verilmesi istenerek bu belge ile aynı odadan davaya konu iş makinasının yeniden tescili talep edilecek olması karşısında mahkememizce yönetmelik hükümlerinin diğer koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda gerekli araştırmalar yapılmış olup, bu hususta yazılan müzekkerelere verilen yanıtlarda makinanın ülkeye girişine dair herhangi bir bilgi ve belge kaydına ulaşılamadığının bildirildiği görülmüştür. Buna göre yönetmeliğin 11.maddesinde belirtildiği üzere bu iş makinaları satış ve devirlerinin noterlerce yapılmasının zorunlu kılındığı, bu hususun bu yönetmeliğin temelini oluşturan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinden kaynaklandığı da gözetilerek, tarafların böyle bir noter sözleşmesi yapmadıkları ve yapmamış olmalarının sebeplerine ilişkin ispata elverişli herhangi bir delil sunulmadığı, makinanın mülkiyetinin devrine dair yalnızca davalı tarafça davacı adına düzenlenen ikinci el satış faturasının sunulmuş olduğu, makinanın ülkeye girişine dair ilk satış faturası, ihracat belgesi, gümrük belgesi vb ile mülkiyetin davalıya geçişine kadar ki mülkiyet durumunu ispata elverişli herhangi bir belge sunulmadığı da dikkate alındığında mülkiyetin davalıda olduğu ve davacıya 2. el satış faturası gereğince devir ile mülkiyetin davacıya geçmiş olduğunun ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 1.007,58-TL'den düşümü ile bakiye 579,98-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
4-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır