T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/554 Esas
KARAR NO :2024/839
DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/08/2023
KARAR TARİHİ:31/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: davacı şirket ile davalı şirket arasında yüklenici-alt yüklenici ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca davacı şirketin hakedişinden hakediş bedelinin %7'si oranında nakit teminat kesintisi ile yine her hakkediş bedelinden %0,0075 oranında sigorta bedeli kesintisi yapılacağı kararlaştırılmış ve davacı şirket sözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bu nedenle davalı yüklenici, davacı şirket alacaklarından sigorta poliçesi için 55.244,46 TL kesinti yapıldığını, yanı sıra davalı yüklenici şirket, davacı huzurdaki davaya konu hakediş alacağının dışında 556.322,88 TL tutarındaki nakit teminatı da nakit olarak uhdesinde tuttuğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu olan ve davacı şirketin alt yükleniciliğini üstlendiği ...- ...- ... metro inşaatında dava dışı şahıs ..., 21.01.2022 tarihinde bir kaza geçirmesi sebebiyle davacı işçi kendi kusuru ile neden olduğundan dava dışı işçinin haksız kazanç elde etme amacı gütmesi nedeniyle sair savunmalarını yaptığını, bu yargılama .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla halen devam ettiğini, dava dışı ...'nin tazminat taleplerini iletmesi üzerine, davalı yüklenici ... İnşaat tarafından davacı şirkete hakediş bedelleri ödenmemeye başlandığın, davacı şirket tarafından davalı yüklenici şirkete en son 30.12.2022 tarihinde geçici kabul işlemlerinin yapılması için mail atıldığını, akabinde 31.12.2022 tarihli, ... fatura numaralı, 1.872.880,10 TL bedelli fatura kesildiğini, davacı tarafından gönderilen maile yazılı olarak cevap verilmediğini, fatura bedelinin ödenmediğini, davacının hakediş alacaklarının dava dışı şahsın ....İş mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ikame ettiği dava nedeniyle ödenmediğini, ancak davalı şirketin, davacı şirketin alacağını sürüncemede bırakmasında hukuka uyarlık bulunmadığını, öncelikle davalı yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespiti amacıyla, davacı şirketten her hakediş bedelinden %0,0075 (bindeyedibuçuk) oiti amacıyla, davacı şirketten her hakediş bedelinden %0,0075 (bindeyedibuçuk) oranında sigorta bedeli kesintisi yapılmasına rağmen sigortanın yapılıp yapılmadığının tespiti için bu hususun davalı yükleniciden sorulmasını, aynı zamanda bu hususta Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılmasını, davalı yüklenici şirket, davacı şirket alacaklarından sigorta poliçesi için 55.244,46 TL kesinti yapılmış ayrıca davacının huzurdaki davaya konu hakediş alacağının dışında 556.322,88 TL tutarındaki nakit teminatı da nakit olarak uhdesinde tutmakta olduğunu, tüm bu hususlar sayın mahkemeniz aracılığıyla tarafların defter ve kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesiyle de anlaşılacağını, davayı ikame edebilmek için dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk sürecinde taraflar arasında anlaşmaya varılamadığını, bu nedenlerle fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın tümden kabulünü davalı yüklenici şirketin haksız ve kötüniyetle uhdesinde tutmaya devam ettiği davacı şirketin hakediş alacağı olan 1.749.039,82 TL'nin son fatura tarihi olan 31.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle tahsili ile davacı şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: davacının tüm iddiaları aksine davalı şirket taraflar arasındaki sözleşme'de kendisine tanınan hak ve yetkiler dahilinde hareket etmiş olduğunu, sözleşme'nin hiçbir maddesini ihlal etmediğini, ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafın sözleşme'de kendi iddiaları aleyhine olan maddelerden bahsetmediği, böylelikle mahkemeyi yönlendirmeye çalıştığını, davacının işveren mali mesuliyet sigortası yaptırılmadığı iddiasının doğru olmadığını, işveren Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi, ... Sigorta A.Ş.'nde ... sayılı poliçe ile yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 25.1.maddesi gereği ise davacı'nın her hakedişinden binde 7,5 oranında sigorta yönünden kesinti yapıldığını, tarafların bu noktada ihtilafı bulunmadığını, davacı’nın hakedişlerinin sözleşmeye aykırı olarak ödenmemesi iddiasının yanlış olduğunu, davacı dava dilekçesinde taraflar arasında Sözleşme'nin konu ile ilgili maddelerini değil; başkaca maddelerini ileri sürerek hakedişlerinin haksız bir şekilde ödenmediği algısı yarattığını, dava dilekçesi incelendiğinde iddiaların desteklenmesi için konu ile alakasız olan "Teminatlar ve İade İşlemleri" başlıklı 18.maddenin ileri sürüldüğünü, somut olayda, davacı'nın personeli iş kazası geçirmiş olduğunu, bu uğurda tazminat davası ikame ettiğini, yüklenici davalı şirket ise, kazazede personelin mağduriyetini gidermek adına sulh hazırlıklarına başlama kararı aldığını, davalı şirket sözleşme'ye aykırılık değil, özellikle sözleşme kapsamında verilen hakkını kullanmakta olduğunu, dava dilekçesinde, davacı teminat bedelinin neden kullanılmadığı yönünde iddiaları olsa da, 19.madde gereği sulh bedelinin davacı'nın tüm hak ve alacaklarından yapılabileceğinden bilerek bahsetmediğini, sulh süreci sonrası kalan hakediş bedeli ödenecek ve sözleşme şartları tamamlandığında teminatların iade edileceğini, işbu davaya ilişkin mevcut ve olası tüm iddia ve taleplere karşı her türlü yasal haklarının mahfuz kalmak kayıt ve şartıyla davalının cevap dilekçesinde yer alan açıklamaları doğrultusunda davaya ve dava dilekçesindeki davacının iddialarına itiraz ettiğini davanın tümüyle reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin, davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde: "davalı taraf işveren mali mesuliyet sigortası yaptırmamıştır" demediğini"yaptırılıp yaptırılmadığı hususunun sorulmasını istiyoruz" dediğini, zira eldeki davayı ikame ettikleri sırada, davalının yeni sunduğu "İşveren Mali Mesuliyet Sigortası" taraflarına ulaşmadığını, gerek zorunlu arabuluculuk sürecinde gerek ona ön gelen süreçte gerekse de arabuluculuk ile dava tarihi arasında bu poliçeyi davalı taraftan pek çok kez istediklerini fakat taraflarına verilmediğini, .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunumu da çok yeni ve birbirine yakın tarihler olduğunu, adı geçen İş Mahkemesi'nin 14.09.2023 tarihli celsesinde verilen ara karar ve dahi eldeki dosyada tarafın mahkememizde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne sorulmasını talep ettikten sonra poliçeyi her iki mahkeme dosyasına da sunulduğunu, bu poliçeyi neden bu kadar gizledilklerini, sunmamak için niye direndilerklerini bilemediklerini, elverir ki İş Mahkemesi'nden işçi lehine çıkması muhtemel hasar bedelinin poliçe bozulmaksızın müvekkili tarafından karşılanmasını hedeflemiş olabileceklerini, iş kazasından davanın açıldığı tarihe kadarki bütün hastane, sağlık ve tedavi giderleri ile işçinin sair tüm masrafları müvekkili şirket tarafından karşılandığını, davalı gerçekleşen kaza olayı üzerine sigorta şirketine ihbarda bulunmadığını, uzun uğraşlar sonucu ulaşabildiğimiz bu poliçeye gelince davalı, 350 işçinin çalıştığı metro inşaatı gibi bir şantiye için limitleri son derece düşük ucuz bir poliçe satın alındığını, davalının 3 yıllığına 170.000 TL 'ye satın aldığı bu poliçede işçi başına ödenecek limitler son derece düşük tutulduğunu, mahkemelerce hükmedilen ortalama rakamların aktüeryal hesaplamaları ve risk analizleri yapılmadan afaki bir şekilde poliçe kesildiğini, bu poliçe için müvekkilinden 55.244,46 TL kesinti yapıldığını bu rakam poliçe ücretinin yaklaşık üçte birine tekabül ettiğini, müvekkili, şantiyede 20 personeli ile 18 ay kaldığını, dahası, şantiyede çalışan taşeron firma sadece müvekkili şirket olmadığını, yani aynı anda 10'dan fazla taşeron firma müvekkil şirket ile eş zamanlı olarak şantiyede çalışma yaptığını, davalının onlardan da 55'er bin TL poliçe kesintisi yaptığı düşünüldüğünde taşeronlardan 500 bin TL'den fazla para kesmesine rağmen 170.000,00 TL'lik düşük limitli bir poliçe satın aldığı ve bu ucuz poliçeyi bile kullandırmamaya çalıştığı ortaya çıktığını, davalı 350 kişilik şantiye için 3 yıllığına aldığı 170.000,00 TL lik düşük limitli poliçe satın almış, poliçe bedelinin de neredeyse üçte birini, 20 personeliyle en fazla 18 ay şantiyede kalan müvekkili hakkedişlerinden kestiğini, davalı taraf kaza tarihi olan 22.01.2022 tarihinden bugüne kadar, yaklaşık 2 senedir, 19. maddeyi işletmediğini, işleteceğine dair müvekkile bir bilgilendirmede bulunmadığını ve bu konuda hiçbir aksiyon almadığını, davalı taraf işin kolaycılığını tercih ederek müvekkilin hakkedişini ödemedi, kendi uhdesinde tuttuğunu bu nedenlerle, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın tümden kabulü ile davalı yüklenici şirketin haksız ve kötüniyetle uhdesinde tutmaya devam ettiğini müvekkili şirketin hakediş alacağı olan 1.749.039,82 TL'nin son fatura tarihi olan 31.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesinden özetle : davacı tarafın, önce dava dilekçesinde İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi'nin olmadığı ve yapılmadığını iddia etttiğini, cevap dilekçesind bu hususu kanıtladıklarında ise bu sefer de hasar dosyası açılmadığını ileri sürdüklereni, Projeleri kapsamında davacı şirketin kendi personeli olan ... ismindeki personel iş kazası geçirmiş olduğunu, .... İş Mahkemesi'nin ... esas numaralı dosyası ile dava ikame edildiğini, müvekkili şirket tarafından yapımı üstlenilen ... (...) – ... – ... Metrosu İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri adlı proje [“Proje”] kapsamında, Davacı ile 12.01.2021 tarihinde ... No.’lu “... Şehir Hastanesi İstasyonu İksa İşleri” başlıklı sözleşme imzalandığını, bu ilke tarafların kanunda düzenlenmemiş (atipik) sözleşmeleri kendi aralarında kurabilmelerine olanak sağlamaktadır. Bu ilkenin doğal bir sonucu olarak öneren önerisiyle, kabul eden taraf kabul beyanıyla bağlı olduğunu, davacı'nın tüm iddiaları aksine müvekkili şirket taraflar arasındaki sözleşme'de kendisine tanınan hak ve yetkiler dahilinde hareket ettiğini, sözleşmenin hiçbir maddesini ihlal etmediğini, ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafın sözleşmede kendi iddiaları aleyhine olan maddelerden bahsetmediğini, hakedişlerinin sanki haksız bir şekilde ödenmediğini yönlendirmeye çalıştığını bir iş kazasının meydana gelmesi ve akabinde kazazedenin talepleri ile ilgili taraflar arasındaki sözleşme'de özel hüküm olduğunu bu nedenlerle, müvekkili şirket aleyhine haksız ve mesnetsiz olarak açılan işbu davanın tümüyle reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamında ödenmeyen hakediş alacağının tahsilinine ilişkindir.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 21/08/2023 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Davacı taraf taraflar arasındaki 12.01.2021 imza tarihli Alt-Yüklenici sözleşmesi kapsamında, sigorta poliçesi için kesinti yapıldığı ve teminat verildiği halde, taraflar arasındaki sözleşmenin konusu olan ve davacının alt yükleniciliğini üstlendiği ... metro inşaatında dava dışı şahıs ...'nin, 21.01.2022 tarihinde geçirdiği kaza sebebi ile .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ikame ettiği dava gerekçesi ile, kendilerine ait hakedişin ödenmediğini ileri sürerek fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla hakediş alacağı olan 1.749.039,82-TL'nin son fatura tarihi olan 31.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı taraf ise bir iş kazasının meydana gelmesi ve akabinde kazazedenin talepleri ile ilgili taraflar arasındaki sözleşme'de özel hüküm olduğunu ileri sürmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafın 12.01.2021 imza tarihli Alt-Yüklenici sözleşmesi kapsamında, dava dışı şahıs ...'nin, 21.01.2022 tarihinde geçirdiği kaza sebebi ile .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ikame ettiği dava gerekçesi ile, davacıya ait hakedişin ödenmemesinin taraflar arasındaki sözleşmeye göre yerinde olup olmadığı, bu bağlamda, davacının hakediş alacağı olduğunu beyan ettiği 1.749.039,82-TL'nin tahsili talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller sonucunda; taraflar arasında alt yüklenici sözleşmesi olduğu ve davacı tarafın hakediş alacağı bulunduğu noktasında bir ihtilafın olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasnıdaki sözleşmenin 19. Maddesinde YÜKLENİCİ, meydana gelebilecek bu türlü hasarlar, kazalar ve zararlar dolayısı ile zarara uğrayanlarla (ALTYÜKLENİCİ'yi de bilgilendirerek) adli makam ve merciler önünde veya haricinde gerektiğinde kendisi ve/veya ALTYÜKLENİCİ nam ve hesabına sulh olabilecek, zararları ilgiliine tediye edebilecek ve bahse konu tediyeleri (ödemeleri), ALTYÜKLENİCİ'nin YÜKLENİCİ nezdindeki tüm hak, alacak ve istihkaklarındanve/veya Sözleşme gereğince YÜKLENİCİ'ye sağlanan teminatlardan doğrudan doğruya kesebilecek ve mahsup edebilecektir. şeklinde düzenleme bulunmakta olup, davalı taraf bu madde gereği olarak iş kazası geçirmiş olan ...'nin, 21.01.2022 tarihinde geçirdiği kaza sebebi ile .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla ikame ettiği dava gerekçesi ile hakediş ödemesini yapmamış ise de, mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre sözleşmenin 19. Maddesine göre ödeme yapılmaması veya kesinti yapılması için yapılmış olan bir ödeme olması gerektiği, oysa ki hakediş tarihine göre bahsi geçen iş kazası dolayısıyla yapılmış olan bir ödeme bulunmadığı, bu sebeple de henüz ödeme yapılmamış bir iş kazası gerekçesi ile davacı hakedişinin ödenmesinin ertelenemeyeceği kanaati ile, davalı tarafın savunmaları yerinde görülmemiş ve davacı tarafın 1.749.039,82 TL hak ediş alacağının fatura tarihi olan 31/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir,
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 1.749.039,82 TL hak ediş alacağının fatura tarihi olan 31/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 119.476,91 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 29.869,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 89.607,68 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 29.869,23 TL peşin harç ve 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 30.177,48 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 88,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 252.394,38 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 31/10/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır