T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/600 Esas
KARAR NO:2025/431
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:28/02/2023
KARAR TARİHİ:11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... nolu poliçe ile trafik sigortalı (ZMM) davalı-sigortalı ...'in maliki bulunduğu ... plaka no’ lu araç, alkollü sürücü sevk ve idaresindeyken 19.01.2021 tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde ... plaka no’ lu araç nezdinde kusurlu bir şekilde hasar meydana geldiğini, Kaza sırasında müvekkili şirkete trafik sigortalı bulunan ... plaka no’ lu aracı sevk ve idare eden şahsın,alkollü olduğu anlaşıldığını, Dava konusu trafik kazası esnasında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunun tespiti ile “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının” B.4.-C maddesi ihlal edilmiş olup, ilgili maddenin ihlali ile müvekkil sigorta şirketinin sigortalı davalıya rucu hakkı doğmuştur. Nitekim ilgili maddeye göre “Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,” sigorta şirketi için sigortalısına karşı rücu hakkı doğurduğunu, Meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plaka no’ lu araçta kaza sebebiyle oluşan ve ekspertiz incelemesiyle tespit edilen hasar miktarının sigortalımız/davalının kusuruna tekabül eden kısmının tamamı olan 28.091,00 TL müvekkil şirket tarafından karşı tarafa ödendiğini, ödenen bedelin tahsili için davalı-borçlu adına ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP : Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle dava dışı zarar görene ödenen hasar tazminatının somut olayda teminat dışı hal bulunduğu iddiası ile davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı araç maliki aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 31.181,76-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz 24/04/2024 tarihli duruşmasının 4 nolu ara kararı gereğince, tarafların kusur duruma ve oranlarının değerlendirilerek rapor hazırlanması hususunda dosyanın Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği, Adli Tıp Kurumu Başkanlığınca sunulan raporda özetle;
" 13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca trafik güvenliğini ilgilendiren hususlarda alınacak tedbirler ile ilgili olarak düzenlenen 18.07.1997 tarih ve 25053 mükerrer sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinin 2. fıkrasında özellikle belirtilen ve alkollü içki almış olarak araç sürmelerine izin verilmeyen sürücülerin dışında kalan diğer araç sürücülerinin kanlarındaki alkol seviyelerinin 0,50 promilin üzerine çıkması halinde araç kullanamayacakları belirtilmiş ve bu seviyenin üstünde alkol almış iken araç sürülmesi bir trafik ihlali olarak tanımlanmıştır.
Saptanan alkol seviyesine bireyin yanıtı incelendiğinde; alkol kullanmış bir kişinin meydana gelen olaylara göstereceği tutum ve davranışlarının; alkolün düzeyi ile yaş, cins, vücut ağırlığına, sahip olunan enzimatik aktivite, genel sağlık durumu ve beraber kullanılan ilaçlar gibi kişisel farklılıklara bağlı olarak değişen derecelerde etkilendiği, kişisel farklılıklarla birlikte ayrıca kandaki alkol düzeyine bağlı olarak da artan; gevşeme, dikkat azalması, uykuya meyil, cesaretlenme, risk alma eğiliminin artma, çevresel uyaranların algılanmasında yavaşlama, göz ve beyin arasındaki iletişim sürecinde uzama, algılanan çevresel uyarıların beyinde işlenmiş veriler haline dönüşmesinde gecikme, dolayısıyla uyaranlara karşı reaksiyon zamanında uzama, beyinciğin etkilenmesi suretiyle denge ve koordinasyonun olumsuz yönde etkilenmesi, ani karar verebilme gibi birden fazla hareketi bir anda yapabilme kabiliyetinde azalma, uyaranları erken fark edip doğru tepkiler verme, istemli göz hareketleri, gözün takip yeteneği, karanlığa adaptasyon, hız ve mesafe tayini gibi becerilerde olumsuz yönde etkilenme, istemsiz göz hareketleri gibi bulguların ortaya çıktığının bilimsel olarak bilindiği,
Kaza anı ile alkol ölçümünün yapıldığı saat arasında 18 (onsekiz) dakika fark bulunduğu, metabolizma sonucu kandaki alkol düzeyinin bir saatte 0,12-0,18 promil, ortalama 0,15 promil azaldığı tıbben bilindiğine göre; 19/01/2021 tarihinde saat 20:48'de meydana gelen kazadan 18(onsekiz) dakika sonra yapılan ölçümde 0,71(sıfırvirgülyetmişbir) Promil saptanan alkol düzeyinin olay anında 0,74-0,76 Promil ve ortalama olarak 0,75(sıfırvirgülyetmişbeş) Promil olduğunun kabulü gerektiği,
Alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde “emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde” olup olmadığının tespitinin bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomodasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tesbitine yönelik detaylı dahili muayenesine ait tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, alkol düzeyi 0,75(sıfırvirgülyetmişbeş) promil bulunan ...'e bu muayeneler yapılmamış olduğundan emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edip edemeyeceği hususunun mevcut verilerle tespit edilemediği,
Kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği hususunun sadece kişinin alkol düzeyinin değerlendirilmesi ile tespit edilemeyeceği; kaza oluşumuna sebep olabilecek yol, araç, iklim durumu gibi diğer koşulların kazadaki rolünün tıbbi bir konu olmadığı,
Kusur oranı hususunda Trafik İhtisas Dairesi'nden görüş alınmasının uygun olduğu oy birliği ile mütalaa olunur.
" şeklinde görüş bildirildiği görüldü.
Tarafların kusur duruma ve oranlarının tespiti için rapor tanzimi hususunda dosyanın Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği, Trafik İhtisas Dairesince sunulan raporda özetle;
"A)-Sürücü ...'in, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
B)-Sürücü ...'ın, kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; davacı sigorta şirketine ... nolu poliçe ile trafik sigortalı (ZMSS) davalı-sigortalı ...'in maliki bulunduğu ... plaka sayılı araç, alkollü sürücü dava dışı ... sevk ve idaresindeyken 19.01.2021 tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan hasar sebebiyle dava dışı zarar görene 28.091,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça, dava konusu trafik kazası esnasında dava dışı sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğundan bahisle kazanın teminat dışında kaldığı bu sebeple ödenen bedelin rücuen tahsili gerektiği iddiası ile işbu dava açılmıştır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, sigorta uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir.
Yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve Adli Tıp 5. İhtisas Kurulu raporunda açıklandığı üzere; kazadan 18 dakika sonrasında yapılan ölçüme göre 0,71 promil alkollü olan dava dışı sürücünün kaza esnasında 0,75 promil alkollü olabileceği, kaza sonrasında detaylı dahili muayenesi yapılmamış olduğundan kazanın münhasıran alkol etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinin mümkün olmadığı belirtilmiştir. Dolayısı ile somut olayda kusur oranı, alkol oranı, kazanın oluş şekli, yol durumu ve dosya kapsamına göre kazanın münhasıran alkol etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediği yönündeki değerlendirmenin mahkememizce yapılması gerekmiş; trafik ihtisas dairesinden alınan rapora göre dava dışı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu ve kazanın meydana geliş şekli, yol şartları, alkol oranı bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava dışı sürücünün alkollü araç kullanmasının somut olay bakımından teminat dışında kaldığı, davacı sigorta şirketinin rücu hakkı bulunduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne, takip haksız fiile dayandığından likit olmayan alacak bakımından şartları oluşmadığı gözetilerek icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 2.130,03-TL karar ve ilam harcından 376,60-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 1.753,43-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 582,10-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 805,75-TL masraf olmak üzere toplam 1.387,85-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-1.600,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2025
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır