T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/607 Esas
KARAR NO:2024/434
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:15/09/2014
KARAR TARİHİ:23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı taraf ile 18/08/2015 tarihli 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi ile sıvalıştırılmış Petrol Gazları (LPG) dağıtım şirketi olan müvekkilinini bayiliğini yaptığını, müvekkili ile arasında 17/08/2010 tarihli protokolün mevcut olduğunu, davalının haksız şekilde davayı ihtarname göndererek fesh ettiğini, davalıya gönderilen cevabi ihtarnamede muhatabın borçlarını zamamında ödemediğini, bu nedenle bayilik sözleşmesinin 31/c maddesi doğrultusunda yalnızca peşin ödeme ile LPG satışı yapıldığını belirttiklerini, peşin ödeme iskontosu uygulanmaya devam ettiğini, ayrıca muaccel borçların ödenmediğinin bildirildiğini, müvekkilinin imzalanan protokol ile bayilik faaliyetlerinin dava verimli bir şekilde devam ettirebilmesi için gerekli desteklerin sağlandığını, hali hazırdaki bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak süresinde önce feshedilmiş olduğunu, davalı bayiliğine devam etseydi, bu satışlardan kar elde edeceğini, ve LPG satışlarına devam edeceklerini ve müvekkilinin de kar etmeye devam edeceğini, ancak sözleşmenin süresinden önce davalının kusuru ile bora ermiş olması nedeniyle müvekkilinin bu kardan mahrum kaldığını, bayilik sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğunu, dolayısıyla hem müspet zarar hem de cezai şartın aynı anda talep edilebileceğini, davalının 17/08/2010 tarihli protokolün 2/g maddesinde görüleceği üzere süresinden önce protokolü ve bayilik sözleşmesinin feshetmesi sebebiyle bayilik sözleşmesindeki tazminat haklarından ayrı olarak 75.000 USD cezai şartı ödemekle yükümlü olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, kar mahrumiyeti olarak bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik 5.000 TL'nın 17/08/2010 tarihli protokolden kaynaklanan 136.005 TL (75.000 USDx1.8134 TCMB 09/07/2012 tarihli dolar kuru) cezai şartın şimdilik toplam 146.005 TL nın fesih ihtarnamesinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek avans fazi oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, masraf ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin merkez adresi ile sözleşmenin ifa yeri adresinin ... ilçesi olduğunu, ...'de Asliye Ticaret Mahkemesi olmaması ve ilçenin Büyükşehire bağlı olması sebepleri ile bu davada yetkili mahkemenin İzmir mahkemeleri olduğunu, davacı şirket ile müvekkili arasında bayilik sözleşmesi ile davacı şirket tarafından müvekkile sağlanacak destekler ile tarafların mutabık kaldıkları diğer hak ve yükümlülükelerin belirlenmesi amacıyla protokol imzalandığını, müvekkili şirketin edimlerini eksiksiz yerine getirmesine karşılık davası şirketin sunmuş olduğu taahhütlerini yerine getirmemesi ile edimlerini ifadan kaçınmış olması nedeniyle müvekkilinin ciddi miktarda maddi zarara uğradığını, bu sebeple davaya konu akdin haklı nedenle feshi zorunluluğunun ortaya çıktığını, davaya konu sözlemenin müvekkili şirketçe haklı nedenlerle sona erdirildiğini , tek taraflı fesih hakkını kullandıklarını, bu nedenle davacının ... A.Ş'nin cezai şart ve kar mahrumiyeti taleplerinin haksız ve hukuka ayrıkı olduğunu, protokolün 4.2 maddesi gereğince, müvekkili şirketin LPG bedelleri ödemelerini peşin olarak gerçekleştirdiğini, buna karşılık davacı tarafından teslimi gereken mal aynı zamanda teslim edilmemiş ve teslimin gecikmesi sebebi ile müvekkili şirketin istasyon satışında zor durumda kalarak müşteri kabına uğradığını, davacının kar mahrumiyeti ve cezai şartı adı altında taleplerinin tamemen kötü niyetli olup, davacı şriketin haksız zenginleşmesine yönelik olduğunu,müvekkili şirketin davacı ile yapılan sözleşme ve protokol gereği üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşılık, davacı yanın edimlerini geç ifası ve verilen taahhütlerin gerçekleşmemesi sebebiyle anılı sözleşme ve protokol müvekili şirketçe haklı nedenle sora erdirildiğini belirterekdavanın reddine, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkiliİzmir mahkemesine gönderilmesine, davacı tarafın tüm alacak ve faiz taleplerinin reddine, vekalet ücreti ile yargılama gierlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında sözleşmenin feshi akabinde davacının zararının olup olmadığı, varsa zararın miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizden verilen 21/01/2020 tarih ve 2019/95 Esas 2020/42 sayılı kararı Yargıtay,(Kapatılan) 11. Hukuk Dairesi'nin 27/03/2023 tarih ve 2022/2102 Esas 2023/1868 Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin işbu esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporları, sözleşme, ekli belgeler, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/2102 Esas 2023/1868 Karar sayılı ilamı ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde, taraflar arasında düzenlenen 17/08/2010 tarihli protokol ve 18/08/2010 tarihli ve 5 yıllık bayilik sözleşmesinin davalı tarafça 28/02/2012 tarihinde feshedildiği sözleşme süresi 5 yıl olarak belirlenmesine rağmen bu süre dolmadan davalı tarafça bayilik sözleşmesinin feshedildiği, mahkememizce Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/2102 Esas 2023/1868 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere feshin haklı sebeple gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hususunda, gerçekleştirilmemesi halinde davacının uğradığı zararların tespiti hususunda raporlar alındığı, bozma ilamı öncesi mahkememiz kabulünde olduğu üzere 11/04/2011 tarihli belgede 18/04/2011 tarihinden itibaren peşin alımlarda aylık %1.5 iskonto oranı kullanılacağının belirlendiği, yapılan incelemede davalının davacıdan aldığı mal bedellerini peşin almadığı bu nedenle %1.5 oranında iskontonun uygulanmadığı, iskonto için peşin alım yapılması gerektiği, davacının bu gerekçe ile bu talebinin reddedildiği, davalının taraflar arasında yapılan sözleşmeyi feshetmesini gerektirir haklı neden ortaya koymaması nedeniyle tespit edilen kar mahrumiyeti ve buna bağlı hesaplanan cezai şart talebinin kabul edildiği ancak her ne kadar davacı taraf 75.000 USD cezai şart talebinde bulunmuş ise de; bayilik sözleşmesinin 33. Maddesi ve protokolün 2. Fıkrasının G bendinde hüküm olunan fesih nedenlerinin hukuki gerekçelerinin aynı olduğu ve sözleşmenin haksız fesih nedenine dayandığı, sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedilmesi dolayısıyla davacının yalnızca 1 adet cezai şart talebinde bulunabileceği, dolayısıyla mahkememizce davacının protokol uyarınca belirlenen cezai şart talebinin kabul edilmediği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
2-Davacı tarafın kar mahrumiyetine ilişkin talebi hakkında 48.033,81 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafın sözleşmeden kaynaklana cezai şart talebinin ilişkin talebi hakkında 14.891,26 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Alınması gerekli 3.281,18-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.168,20-TL peşin harç ile 923,00 TL ıslah harcı ile 1.819,61-TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla alınan 1.629,63-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafça yargılama aşamasında yapılan posta gideri, tebligat masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.466,90-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına (%43,09) göre hesaplanan 1.062,99 -TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 934,28-TL'nin toplamı olan 1.997,27-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 236,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına (%43,09) göre hesaplanan 101,69 TL masrafın davalı üzerinde bırakılarak kalan 134,31 TL masrafın davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 15 gün yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile, YARGITAY ilgili hukuk dairesine temyizi kabil olmak üzere, taraf vekillerinin yüzüne karşı okunarak, alenen ve usulen tefhim olundu.23/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır