T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/634 Esas
KARAR NO:2023/749
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/05/2022
KARAR TARİHİ:10/10/2023
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil, ...adlı araç kiralama firmasından ... plaka sayılı aracı kiralamış olup müvekkil ile ...arasında 17.05.2021 tarihli araç kiralama sözleşmesi imzalandığı, müvekkile teminat adı altında 17.05.2021 ödeme tarihli 10.000-TL bedelli lehtarı ... olan senet imzalatıldığı, müvekkil kiralamış olduğu aracı hasarsız ve zamanında teslim etmiş olmasına rağmen müvekkile imzalatılan senet iade edilmediği, ekte sunulan senet ve araç kiralama sözleşmesi incelendiğinde de senedin araç kiralama sözleşmesine teminat olarak imzalatıldığı açık olduğu, zira senet ve araç kiralama sözleşmesinin tarihlerinin aynı olduğu, senet keşidecisi ile araç kiralayanın aynı olduğu görüldüğü, yukarıda izah edilen sebeplerle....İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından icra takibine konu edilen 17.05.2021 ödeme tarihli 10.000-TL bedelli senet dolayısıyla müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile müvekkilin cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı 23.000-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte istirdadına, davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 17.05.2021 tarihinde müvekkilin ...adlı araç kiralama firmasından ... plaka sayılı araç davacı tarafından kiralamış olup müvekkil ile davacı arasında araç kiralama sözleşmesi imzalandığı, davacı aracı süresinde teslim etmemiş telefonlara da cevap vermediği, devamında kendisini, davacı ...'nun kızı olarak tanıtan bir kadın araç kiralama firmasını arayarak babası ...'nun kalp krizi geçirdiğini bu sebeple aracı bir hafta daha kullanmak istediklerini belirttiği, fakat araç bir ay sonra iade edildiği, daha sonrasında öğrendiğimiz üzere araçla kaza yapıldığı ve bahse konu bir aylık sürede araç bilgisi haricinde ve kayıt dışı olarak tamir ettirildiği, davacı borçlu icra takibi baştatıldıktan sonra ödeme yapmak istediği ve ofise gelerek, davacı vekilinin de dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ödeme makbuzunda da görüldüğü üzere 9.000,00 TL nakit ödeme yaptığı, kalan bakiye borç için de 5.000,00 TL banka aracılığıyla havale ettiği, yapılan ödemelere binaen tarafımızca ibraname düzenlendiği ve bu ibranamede toplam 14.000,00 TL ödeme alınarak icra takibine son verildiği belirtildiği, tüm bu hususlar göz önünde bulundurularak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere; süresi dahilinde verilen cevap dilekçemizin ve sair itirazlarımızın kabul edilerek davanın öncelikle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise haksız davanın esastan reddine, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, araç kiralama sözleşmesine teminat oluşturması amacıyla düzenlendiği iddia edilen senedin takibe konulması sonucunda ödenen bedelin İİK 72/7. maddesi uyarınca istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkememizin 2022/504 Esas sayılı dosyasında 17/03/2023 tarihinde davanın reddine karar verildiği, davacı vekilince 29/05/2023 tarihinde verilen karar üzerine istinafa başvuru dilekçesi sunulduğu, davalı vekilince 14/06/2023 tarihinde istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi sunulduğu, mahkememizce 23/06/2023 tarihinde istinaf formu düzenlenerek İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesine gönderildiği, İstinaf Mahkemesince 13/07/2023 tarihinde 2023/820 Karar sayılı kararı ile iş bölümü nedeniyle dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesinin ... sayılı kararı ile;
" 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine, ya da re'sen gözetilmesi gerekir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesinin ... sayılı kararı ile "Somut uyuşmazlıkta, davaya konu olan kambiyo senedinin araç kiralama sözleşmesi kapsamında düzenlendiği hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesine dayalı olması nedeniyle uyuşmazlığı bu kapsamda çözme görevi HMK nın 4/a maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesinin yargılama yaparak davanın esası hakkında karar vermesinin doğru olmadığı, istinaf başvurusunun kamu düzenine ilişkin görev yönünden değişik gerekçe ile yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, taraflar arasındaki temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesine dayalı olması sebebiyle uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu halde mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek karar verilmiş olması sebebiyle mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi değişik gerekçe ile yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir." şeklinde gerekçe ile mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın Mahkememize gönderilerek 2023/634 Esas numarasını aldığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı ve bu sebeple kira sözleşmesini düzenleyen yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, davaya bakma görevinin de yukarıda anılan yasal düzenleme gereği verilen istinaf kararı doğrultusunda Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu gözetilerek, davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca görev dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca DAVANIN GÖREV DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-HMK.nun 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birisinin başvurması halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, süresi içinde talep olmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılacağı hususunun ihtarına,
3-Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde harç ve yargılama giderinin ve gider avansının harcanmayan kısmının Mahkememizce karar altına alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 10/10/2023
Katip ...
Hakim ...