T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/667 Esas
KARAR NO:2024/367
DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat)
DAVA TARİHİ:15/09/2014
KARAR TARİHİ:09/05/2024
Mahkememizden verilen 28/03/2019 tarih ve ... sayılı kararı Yargıtay, 11. Hukuk Dairesi'nin 02/05/2023 tarih ve 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesin özetle:Muhris ...'ın, ...'ye devrinden önce ... A.Ş'nin ... Şubesine 26.06.200 tarihinde 50.000,00 DEM parasını vadeli olarak yatırdığını, müvekkilinin mevduatı davalı bankanın kasıtlı yönlendirilmesi sonucu dava dışı ...... LTD adlı KKTC de kurulan paravan banka hesabına aktarıldığını,... A.Ş'nin yönetimine BDDK tarafından 21.12.1999 tarihinde el konulduğunu ve-bankacılık faaliyetlerinin durdurulduğunu, ve ...'na devredildiğini, sonradan ... A.Ş ile daha sonra da ... A.Ş'ye satılmış ...'ın ise ... BANK'a satılarak ... BANK olduğunu, Banka yönetimine el konulmasından sonra müvekkilinin mevduatı ... ... LTD adlı banka hesabına aktarıldığını, ve... mevduatların sigorta olduğu gerekçesi ile ödenmediğini, davalı bankanın üst üst yöneticilerinin .... Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandıkları davada... LTD. adına topladıkları mevduatları hiç teminat almadan gurup şirketlere aktardıklarını" ikrar ettiğini, . Banka kayıtlarıda bunu doğruladığını, sözkonusu mevduatlardaki bu paraların yine .... Ağır Ceza Mahkemesindeki dosyasında yapılan inceleme ve araştırma sonucunda kıbrısta bulunan "...... LTD şirketine gitmediğinin tespit edildiğini, ve bu kararında yargıtaydan geçerek onanmış ve kesinleşmiş olduğunu bu nedenle Yargıtay kıbrısta dava açılması gerektiği hususundaki kararından dönmüş olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak üzere; müvekkil tarafından davalı bankanın ... şubesine yatırılan 50.000,00USD Mevduat alacağının davalı bankadan tahsilini, paranın bankaya yatırıldığı tarihten itibaren değişken oranlarda avans faizi uygulanmasını, davanın kabulüne karar verilmesi durumunda uygulanması gereken faiz oranının avans faiz olduğu ve başlangıç tarihininde hesabın açıldığı tarih olması gerektiğinin Yargıtay onama kararları ile açıklığı kavuştuğunu, davalı barıka yetkililerinin ceza davasında yargılandıklarını ve mahkum olduklarını, kararın Yargıtay tarafından onandığını, Ceza Mahkemesinin mahkumiyet kararı ve karara götüren tespitlerin hukuk mahkemesini de bağladığını, ... bankacılık altında ... A.Ş alt yapısını ve personelini kullanarak kanuna karşı hile yapan ve dolandırıcılıktan mahkum olan davalı banka yönetiminin haksız fiil ve temsil ettiği tüzel kişiliğin hukuki sorumluluğunu gerektirdiğini, Yargıtayında vermiş olduğu muhtelif kararlarında müdilerin mütefarik kusurunun bulunmadığının belirtildiğini, , aksine verilen mahkeme kararlarını da bozmuş olduğunu,açıklanan nedenlerle ve dava dilekçelerinde açıklamış oldukları gerekçelerle davanın haklı ve yerinde olduğunu, delillerin toplanarak davamızın kabulüne karar verilmesini yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, Davalı ... BANK vekili cevap dilekçesinde özetle, ... bünyesinde bulunan ... A.Ş-... ... A.Ş -Bank ... .. ... ... ... ... ... ... devir ve birleşme sureti ile ... A.Ş bünyesinde birleştirildiğini, daha sonra ... A.Ş'nin hisselerinin 09/08/2001 tarihinde ...'ye devredildği, bu devir işlemi sırasında 09/08/2001 tarihinden önceki işlemlerden kaynaklanan borçları ve bu borçlara ilişkin her türlü mali ve hukuki sorumluluğun hisse devir sözleşmesinin 6.13.maddesi ile ... tarafından üstlenildiği, Barkacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve ... ile ... arasında yapılan hisse devir sözleşmesi gereğince, hisse devir tarihinden önceye tekabül eden ve açılacak tüm davaların ...'ye yazılı olarak bildirileceği ve bilahare HMK'na göre davanın ihbar olunacağı ve hukuki sorumluluğun ...'ye ait olacağının kararlaştırıldığını, hisse devir sözleşmesinin 6.13.maddesi ve yürürlükte olan 5411 sayılı bankacılık kanununun 107/6.fıkrası ve mülga 4389 sayılı bankalar kanunun 14/6-(c) bendi uyarınca alacaklının rızası aranmayacağından HMK 124/2.madde hükmüne göre mahkemenin resen taraf değişikliğine hükmetmesi, haklarındaki davanın husumetten reddi gerektiğini, davanın zaman aşımına uğradığını, dava konusu paranın... bankaya gönderilmesinin üzerinden dahi 10 yıldan fazla zaman geçtiğini, davanın zaman aşımı nedeniyle reddini ve hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden reddini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan ... (...) vekili,fer'i müdahale taleplerinin kabulünü, davanın ...... Ltd.'ye açılması gerektiğini, ancak banka aleyhine açıldığını, bu nedenle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, ayrıca davanın zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin de geçtiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı ilamı nedeniyle davanın kesin hükümden reddi gerektiğini, davacının serbest iradesi ile daha fazla faiz getirisi sağlayan bir yatırım alternatif olarak kıyı bankacılığını tercih ettiğini, davalı banka tarafından bilgisi dışında işlem yapılması ve iradesinin yanıltılmasının söz konusu olmadığını, ... A.Ş'nin ... ... Ltd nin farklı tüzel kişilikler olduklarının aralarında organik bağ bulunmadığını davacının kendisinden beklenen özeni göstermemiş olmasından, riske girmesinden bankanın sorumlu tutulamayacağını, davacının dolandırılmasının söz konusu olmadığını, davanın husumet zamanaşımı, hakdüşürücü süre, kesin hüküm, derdestlik ve esastan reddi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan Ordu Yardımlaşma Kurumu vekili tarafından sunulan dilekçede özetle, davaya davalı taraf yanında feri müdahil olarak katılmalarına karar verilmesini, müvekkili kurumun davalı bankanın borçlarını üstlenmediğini, davanın asıl muhatabının ... olduğunu, husumetin ... ye yöneltilmesi gerektiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRMELER:
Davada taraf delilerinin toplanmasının ardından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi raporunda özetle, davacının davalı bankanın ... Şubesi nezdindeki vadeli mevduat hesabı açtırdığı 7 ay 223 gün vadeli hesabındaki mevduatın 50.000 DEM, 09/11/1999 tarihinde dava dışı ... ... Ltd nin davalı bankanın merkez şubesi nezdindeki hesabına havale edildiğini, havale talimatında davacının imzasının bulunduğunu, Yargıtay 11. ve 19.Hukuk Dairelerinin Ceza mahkemesinin tesis ettiği maddi olgular kapsamında ... hesapları üzerinden banka vasıta kılınmak suretiyle dolandırıcılık eylemini işlediğinin saptanmasının hukuk davası yönünden de belirleyici olduğuna hükmetttiğini, her ne kadar dava dışı ... bankasında mevduat hesabı açılması davacının iradesi ile gerçekleşmiş ise de, davalı bankanın selefinin yöneticileri hakkında tesis edilen ceza mahkemesi kararları dikkate alındığında davalı bankanın selefinin davacıyı ... hesabı açtırmaya yönelttiği, açılan hesaba havale edilen paranın doğrudan doğruya davalının selefi ... A.Ş de açılan bir hesapta tutulduğu ve grup şirketlerine kullandırıldığı, mudilerin ... hesabı açmaya tamamen bu amaçla sevkedildiğinin mahkemece benimsenmesi halinde davalı bankanını selefinin sorumluluğu bakımında BK 28.madde uyarınca hile söz konusu olacağı, davacı ile davalı bankanın selefi olan banka arasındaki sözleşmenin ihlalinin gündeme geleceği, davalı bankanın davacının mevduatını ... ... Bank Ltd nin merkez şubesindeki havuz hesaplarına aktarması, mevduat adı altında toplanan paraların KKTC de kurulu olan ... ... Bank Ltd ye fiilen gönderilmeyip davalı bankanın merkez şubesi hesaplarında tutulduğu, mudinin mirasçısı olan davacının 50.000 DEM alacağın hissesine düşen 12.500 DEM'i talep hakkının bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Dava, davacının mevduatının ... A.Ş yönetci ve çalışanlarının telkin ve talimatı ile ...... Ltd. ne aktarıldığı iddiasına dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davalı banka vekili tarafından taraf sıfatlarının bulunmadığı belirtilerek husumet itirazında bulunulmuş ise , davalı bankanın mevduatı kabul edenin halefi olması sebebiyle tarafına husumet yöneltilmiş olması karşısında husumete dair itirazlarına itibar olunmamıştır.
Davalı vekilinin TBK'nun 39. maddesindeki 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu ve yine TBK 72, 146 madde hükümleri karşısında davanını zamanaşımı süresinin dolduğuna dair itirazları değerlendirilmesinde; Davalının sorumluluğunun mülga 818 sayılı BK nun 41,55 ve mülga 6762 sayılı TTK nun 336. maddelerinden kaynaklanması, davacının zararının... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren zamanaşımı süresinin başlamasının gerekmesi, bunun için de bankanın mudiyi aktif olarak haberdar etmesi gerekmesi, davalı bankanın davacı mudiye bildirim yaptığına dair herhangi bir delil ibraz etmemiş olması karşısında hak düşürücü süre itirazı ve zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Davalı vekilinin HMK 124.madde gereğince, mahkemece resen taraf değişikliğine hükmedilmesi, davanın ... ye karşı devam edilmesi gerektiğine dair itiraz ve talepleri değerlendirilmesinde; somut uyuşmazlıkta HMK 124. madde uygulaması kapsamında kalabilecek nitelikte maddi hatadan dolayı tarafın yanlış gösterilmesi söz konusu olmadığı gibi hisse devir sözleşmesinin o sözleşmenin tarafları arasındaki rücuya dair iç ilişkide hüküm ve sonuçlarını doğuracak olması karşısında taraf değişikliğine dair talepleri red olunmuştur.
Feri müdahil ... vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararı nedeniyle kesin hüküm, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası nedeniyle derdestlik itirazında bulunmuş ise de, her iki davanın mahkememizde açılan davadan önce HMK 150.madde gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair kararlar olması HMK 150.madde gereğince verilen açılmamış sayılmasına dair kararının esasa ilişkin bir karar olmaması, bu nedenle kesin hüküm teşkil etmeyecek olması karşısında kesin hüküm ve derdestlik itirazlarına itibar olunmamıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, feri müdahil ... ve ... vekili tarafından sunulan beyanlar , deliller, taraf ve mahkeme denetimine açık, karar kurmaya ve denetime el verişli hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, davacının murisi ...'ın ... A.Ş ne hitaben 50.000 DEM meblağlı havale talimatının olduğu, havale talimatı uyarınca aynı tarihte 50.000 DEM in dava dışı ...... Ltd'nin davalı banka nezdindeki hesabına davacının murisi adına havale edildiği, tutarın davacının murisinin ... A.Ş nin ... şubesindeki hesabından alınarak davacının murisinin adına ... A.Ş merkez şube nezdindeki ...... Ltd nin muhabir banka mevduat hesabına alacak kaydedildiği, ...... Ltd tarafından kullanıldığı, davacının murisi ...'ın mevduatının sigorta kapsamında bulunmadığı gibi, alacağını ...... Ltd den tahsil edemediği, davalı bankanın eyleminin havale görünümlü mevduat toplamak olarak değerlendirilmesi gerektiği, ... A.Ş yönetiminin ...... Ltd'nin paravan bir banka olduğunu bilmesine rağmen bu banka adına mevduat toplamak suretiyle davacının murisinin zararına yol açtığı, .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı hükmünde, ... Ltd. hesapları ile ilgili dava yönünden ... yöneticileri aleyhine açılan davada bu durumun bankayı vasıta kılmak suretiyle dolandırıcılık olarak değerlendirildiği ve bir kısım banka yöneticileri hakkında mahkumiyet kararı verildiği ve kararın kesinleştiği, bir güven kurumu olan bankanın, kendine duyulan güvene bağlı olarak çıkar sağlamak amacıyla davacının murisini yönlendirdiği, her ne kadar davacının murisinin hesabındaki paranın havalesi yönünde talimatı var ise de, banka yönetici ve çalışanlarının yönlendirmesi ile iradesinin fesada uğratıldığı, davacının murisinin müşterek kusurundan söz edilemeyeceği değerlendirilmiş, davalı bankanın sorumlu olduğu kanaatine varılarak 50.000 DEM'in sunulan veraset belgesine göre davacının hissesine düşen 12.500 DEM in Alman Markının 31/12/2001 tarihinden sonra Avrupa Birliği Ortak Para birimi olarak kabul edilen EURO ya geçilmesi sebebiyle hüküm altına alınan 12.500 DEM'in EURO karşılığı olan 6.391,14 EURO nun paranın yatırıldığı 09/11/1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, 5411 sayılı yasanın 140.maddesi uyarınca fon ve fona devrolunan bankaların her türlü vergi, resim ve harçlar ile hükmolunan mali yükümlülüklerden muaf tutulmuş olması sebebiyle, davalı bankanın da fona devrolunan ... A.Ş'yi satış suretiyle devralmış olması sebebiyle harç tahsiline yer olmadığına karar verilmiştir.
Yargıtay 11 HD 02/05/2023 tarih ve 2023/2475 esas 2023/2608 karar sayılı ilamında " Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 Tarihli ve 2021/7 Esas, 2022/2 Karar sayılı kararı gereğince, mudilerin... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde... hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek, zamanaşımına ilişen temyiz itirazları konusunda bir değerlendirme yapılması ve davalı tarafça zamanaşımı hususunda bir temyiz sebebi ileri sürülmemiş olsa dahi, feri müdahil tarafından temyiz nedeni olarak getirilmek kaydıyla davalı yönünden zamanaşımı incelemesinin yapılması, dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması, zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa gelindiğinde davacının 09.11.1999 tarihinde Bankaya yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından KKTC’de kurulan paravan... Bank Ltd. kıyı bankası hesabına aktarılmış, dava ise 02.05.2014 tarihinde açılmış olmakla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan işbu davalarda zamanaşımı sebebiyle ret kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.(2) Bozma sebep ve şekline göre davalı banka ve fer’i müdahil ... vekilinin tüm, fer’i müdahil ... vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir." şeklinde ilam ile bozulmuştur.
Dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları, Yargıtay 11 HD'nin 2023/2475 Esas 2023/2608 Karar sayılı ilamı ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; her ne kadar davacı davalıya karşı işbu davayı açmış ise de önceki kararımızın temyizi üzerine Yargıtay 11 HD'nin 2023/2475 Esas 2023/2608 Karar sayılı ilamında da vurguladığı üzere 22/04/2022 tarihli 2021/7 Esas 2022/2 Karar sayılı YİBHGK Kararı da dikkate alınarak zamanaşımı başlangıç süresinin mudilerin... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde... hesabına aktarma tarihinin esas alacağını içtihat ettiği davacının, 09/11/1999 tarihinde bankaya yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından KKTC'De kurulan paravan... hesabına aktarıldığı, işbu davanın ise 02/05/2014 tarihinde açıldığı dolayısıyla 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla zamanaşımı süresi geçtikten sonra davanın açıldığı ve süresinde zamanaşımı itirazı ileri sürüldüğü anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davanın ZAMANAŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 320,35 TL harcın mahsubu ile eksik olan 107,25 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair verilen karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile, YARGITAY ilgili hukuk dairesine temyizi kabil olmak üzere, taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulen anlatıldı. 09/05/2024
Katip ...
Hakim ...