T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/701 Esas
KARAR NO :2025/613
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/10/2023
KARAR TARİHİ:16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili şirketi ... adresinde bulunmadığını, müvekkili şirket davalı şirkete abonelik yaparak elektrik kullanmakta kullanılan elektrikle ilgili davalı şirketten her ay sayaç okumaya gelinmekte ve bedel her ay müvekkili şirket tarafından düzenli olarak eksiksiz ödendiğini, müvekkili şirkette elektrik arızası oluşması sonucunda ekte ki faturalarda görüleceği üzere 28.08.2023 tarihinde ve 03.09.2023 tarihinde onarım yapıldığını, onarım sonrasında müvekkili şirkete usul ve yasaya aykırı olarak kaçak elektrik faturası düzenlendiğini, müvekkilinin kaçak ya da herhangi bir usulsüz kullanımı söz konusu olmadığını, abone olarak her ay düzenli olarak fatura kesildiğini, faturalarını düzenli olarak ödediğini, müvekkilinin hakkında usul, yasa ve hukuka aykırı olarak 02.10.2023 son ödeme tarihli 371.643,28 TL bedelli ve 02.10.2023 son ödeme tarihli 49.100,60 TL kaçak elektrik cezası kesildiği yönünde fatura oluşturulduğu mesajı geldiğini, müvekkili şirket aboneli olarak, sayaçtan geçen elektriği kullanmakta olduğunu, kaçak elektrik gerekçesi ile kesilen fatura haksız kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, aynı zamanda kullanım miktarı ve bedeli fahiş olduğunu, dava konusu kesilen faturaların son ödeme tarihi 02.10.2023 olup daha henüz faturaların ödeme günü gelmeden davalı şirket çalışanı 25.09.2023 tarihinde müvekkili işyerine elektriği kesmeye geldiğini, fatura ödenmemesi durumunda elektriğin kesileceğini söylediğini, müvekkili şirket 25.09.2023 tarihinde itiraz etmek şartıyla (dekontlarda yazılıdır) faturaları ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafından her ay fatura düzenli olarak ödenmesine rağmen davalı tarafından dava konusu edilen 1 senelik fatura kesildiğini, müvekkilinin herhangi bir usulsüz işlemi bulunmadığını, borcu kabul etmediğini, davalı tarafından 1 sene geriye dönük ceza kesilmesi de Yargıtay içtihat, kararlarına ve yönetmeliğe aykırı olduğunu, davalı kurum tarafından her ay sayaç kontrol edilerek fatura kesildiğini, her ay sayaç kontrol edilmiş bir usulsüzlük tespit edilmediğini, cezayı kabul etmediklerini, davalının sayacı kontrol ettiği bir önce ki aydan öncesine yönelik ceza ve fatura kesilmesi yönetmeliğe açıkca aykırı olduğunu, davalı tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42/c.maddesine dayanıldığını, kaçak kullanımı ve cezayı kabul etmemekle birlikte yönetmelik açıkca son işlem tarihi yani davalının, müvekkilinin en son sayaç okuma tarihinden kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar faturalandırma yapılabileceği düzenlenmesine rağmen davalı tarafından yönetmeliğe aykırı olarak 1 senelik fatura düzenlendiğini, düzenlenen faturada fahiş enerji kullanımı ve bedelden kesildiğini, müvekkili şirkete haksız ve kanuna aykırı olarak kesilen elektriğin kesilmesi baskısı altında tahsil edilen fatura bedellerinin iadesi için önce arabulucuya başvuru yapıldığını, anlaşma sağlanamaması nedeniyle iş bu dava açılması zarureti hasıl olduğunu, davamının kabulü ile müvekkili şirketin, elektrik kullanım hizmetinin kesilmemesi için ödemek zorunda kaldığı 02.10.2023 son ödeme tarihli ... fatura nolu 371.643,28 TL bedelli fatura ile .... fatura no 49.100,60 TL bedelli iki adet faturanın toplam 420.743,88 TL bedelin faizi ile davalıdan tahsili müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Müvekkili şirket tarafından 20.09.2023 tarihinde yapılan kontrolde H/... kaçak seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı tutulduğunu, tutanağa istinaden 02.10.2023 son ödeme tarihli 49.100,60 TL tutarında ve 02.10.2023 son ödeme tarihli 371.643,28 TL tutarında 2 adet kaçak elektrik faturaları tanzim edildiğini, kaçak elektrik kullanımı neticesinde davacı tarafça müvekkili şirket hesabına havale yolu ile 371.643,28 TL ve 49.100,60 TL tutarlarındaki faturaların davacı tarafından haklı bulunduğunu, borcunu kabul etmesi nedeniyle ödendiğini, davacı şirket kaçak elektrik kullandığını kabul ettiğini, bu nedenle işbu tutarları ödediğini, davaya konu fatura, müvekkili şirket tarafından davacının kaçak kullanımına karşılık olarak düzenlenen faturalar olduğunu, faturalar usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini, davacı tarafından, yapılan işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğu iddiası tamamen asılsız olduğunu, müvekkili şirket ... A.Ş., 1970 yılından bu yana İstanbul ve çevresine elektrik enerjisi sağlayan, 2013 yılında özelleşme kapsamına alınarak ülkemizin 21 elektrik dağıtım bölgesinden biri olan İstanbul Avrupa Yakasının elektrik dağıtım hizmetini Dağıtım Şirketi lisansı ile yaklaşık beş milyon aboneye yılda yaklaşık 27 milyar kwh elektrik dağıtarak sürdüren, tüm iş ve işlemleri EPDK ve ilgili kuruluşlarca sürekli denetlenen, yaptığı tüm iş ve işlemlerde mevzuata sıkı sıkıya bağlı olan, her geçen gün artan elektrik ihtiyacını kaliteli, verimli ve kesintisiz bir şekilde karşılayabilmek için şebeke iyileştirme ve tesis kurma alanlarında yatırımlarını aralıksız sürdüren, kar amacından ziyade kamu hizmeti niteliği ağır basan ve yaptığı tüm iş ve işlemlerde basiretli bir tacir olma yükümlülüğüne uygun hareket eden saygın ve köklü bir enerji şirketi olduğunu, müvekkili şirketin verdiği hizmetin niteliği gereği mevzuata aykırı işlem yapması kesinlikle mümkün olmadığını, zira özelleştirme kapsamı gereği şirketin takdir yetkisinde olan hiçbir alan/hizmet olmadığını, tüm hizmetler ve alınan kararlar üst kurulun ve belirlediği mevzuatın çizdiği sınırlar dâhilinde olmak zorunda olduğunu, müvekkili şirketi klasik kar amacı güden bir özel hukuk tüzel kişisi gibi değerlendirmemek gerektirdiğini, 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca elektrik enerjisinin kesilmesi/bağlanması ve dağıtımı işi münhasıran müvekkil şirketin faaliyet alanında olduğunu, Kanunun müvekkili şirkete ayrıca bazı yükümlülükler de yüklendiğini, müvekkili şirket, kaçak elektrik tüketen aboneleri tespit ederek mevzuatta öngörülen yaptırımları uygulamakla yükümlü olduğunu, şirket bu kapsamda kendisine iletilen kaçak ihbarlarından ve re’sen tespit ettiği tüketim değişikliklerinden hareketle düzenli olarak ve titizlikle sahada kaçak kullanım taramaları gerçekleştirdiğini, tespit edilen kaçak kullanımlar sonucunda mevzuatta öngörüldüğü şekilde tespit tutanağı düzenlendiğini, kaçak kullanım düzeneği ortadan kaldırıldığını, enerjisi kesilmekte ve kaçağın niteliğine göre mevzuatta öngörülen hesaplama teknikleri doğrultusunda kaçak elektrik tahakkuku ve faturası düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından tahakkuk ettirilen faturalar usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini, davaya konu ... Mahallesi, ... Caddesi, ... İş Merkezi .../... adresinde mevcut ticarethanede kurulu bulunan ... hizmet numaralı tüketim noktasına ait tesisatta sayaç ölçü sistemine fiziki müdahale etmek suretiyle sayaç "S" fazı akım trafosu S2 ucunun çıkık/boşta olduğu tespit edilmiş ve pano kapağınında mühürsüz olduğu görüldüğünü, sayacın eksik ölçüm yapılmasına sebebiyet verildiğini, kaçak elektrik enerjisi kullanıldığı tespit edildiğini, 20.09.2023 tarihli H/... numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, borçlu tarafından kurulan kaçak elektrik kullanımına dair şüpheye mahal vermeyecek şekilde kanaat oluşacağını, kaçak elektrik kullanımının tespit aşamasından sonra yapılan tahakkuk ve faturalandırma işlemine ait ilgili mevzuat hükmü ve hesaplama yöntemi de kaçak elektrik tespitinde açıklandığını, müvekkili şirketçe yapılan tespit ve tahakkukta herhangi bir hata bulunmamakta, tüm tespit ve tahakkuklar ilgili mevzuata uygun şekilde yapılmış bulunduğunu, kaçak elektrik tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan evraklardan olup kaçak kullanım tespit tutanağının geçersizliğine ilişkin herhangi bir delil sunulmadığını, Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, kaçak elektrik kullanımı durumunda yapılacak kaçak tahakkukunun nasıl olması gerektiğini kesin sınırlarla belirlendiğini, bu hesaplama şirketlerinin serbest tasarruf alanının olmadığı, tamamen yönetmelikteki çarpanlara ve yönteme göre yapılan bir işlem olduğunu, müvekkili tarafından yapılan tüm hesaplamalar mevzuat kapsamında yapıldığını, davacı tarafından yapılan farazi hesaplamaların ve iddialarının hiçbir dayanağı bulunmadığını, kaçak tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli oldukları, davacının iddiaları soyut mertebede kaldığını, dosya kapsamına sunulan herhangi bir delil bulunmadığını, davacı taraf haksız ve mesnetsiz itirazları ile huzurdaki haksız davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket kamu kurumu niteliğine haiz olmadığını, faaliyetlerini ticari kar elde etme amaçlı olarak sürdürdüğünü, İstanbul İli, Avrupa Yakası'na elektrik dağıtım faaliyetini yürüten müvekkili şirket, şahıslara vereceği elektrik hizmetini yalnızca kendi sistemine kayıtlı sayaçlardan elektrik enerjisi hizmeti sağladığını, davacı, davaya konu ticarethanenin bulunduğu adreste kaçak kullanım gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketi hem de kamu zararı oluşmasına sebebiyet verdiğini, fatura bedelini ödemekten imtina ettiğini, özelleştirme akabinde artık müvekkili şirket bir kamu kurumu niteliğini olmadığını, elektrik dağıtım faaliyetini ticari kar elde etme amaçlı olarak sürdürdüğünü, kaçak kullanım gerçekleştiren şahısların elektrik kullanım borçlarının tahsil edilmesi müvekkili şirketin ticari faaliyetinin esas amacı olduğunu, ödenmeyen bedeller söz konusu olduğunu, müvekkili şirketin ticari hayatın devamlılığı ciddi bir şekilde olumsuz etkilendiğini, davacının iddiaları soyut mertebede kaldığını, dosya kapsamına sunulan herhangi bir delil bulunmadığını, davacı yan haksız ve mesnetsiz itirazları ile huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, davacı kamu zararına sebebiyet verdiğini, davacıdan tahsil edilemeyen kaçak elektrik faturaları, elektrik piyasası mevzuatı gereği dolaylı olarak diğer kullanıcıların faturalarına ve tarifelerine yansıdığını, kaçak elektrik kullanılması anlaşılacağı üzere sadece müvekkili şirket yönünden değil, elektrik faturalarını düzenli ödeyen bütün elektrik kullanıcılarının da mağduriyetine neden olduğunu, hem müvekkili şirket hem diğer elektrik kullanıcıları zarar gördüğünü, davacı taraf ticari faaliyetlerini normal şartlar altında sürdürmeye devam ettiğini, müvekkili şirket, toplum ve davacı yan arasında kabulü mümkün olmadığını, bir eşitsizliğe, hak ihlaline ve kamu zararına sebebiyet vermediğini, davacının kaçak kullanım ile tüketici hem müvekkili şirketi maddi zarara uğrattığını, hem de çevresinde kendisiyle aynı trafo ve kablo üzerinden enerji alan diğer tüketicilerin sağlık enerji kullanma hakkını da engellediğini, elektrik dağıtım şebekesi, ilgili bölgede yer alan abone sayısına göre tesis edildiğini, kaçak elektrik kullanımı ise şebekedeki yükü artırarak elektrik kesintilerine, gerilimin düşmesine ve elektrik kalitesinin düşmesine neden olduğunu, diğer elektrik kullanıcıları için zarar oluşumuna sebep olduğunu, üstelik hayati tehlike dahi arz ettiğini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde asılsız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı şirketin, elektrik kullanım hizmetinin kesilmemesi için ödemek zorunda kaldığı 02.10.2023 son ödeme tarihli ... fatura nolu 371.643,28TL bedelli fatura ile ... fatura no 49.100,60TL bedelli iki adet faturanın toplamı 420.743,88TL bedelin faizi ile davalıdan tahsiline ilişkindir.
Mahkememizdeki dava 19/10/2023 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 16/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda:
Yapılan teknik inceleme ve değerlendirmeler sonucunda:
•20.09.2023 tarihli tutanakta tespit edildiği şekliyle, "S" fazı uçlarının boşa çıkarılarak sayacın eksik tüketim kaydetmesinin sağlandığı, video kaydıyla da tespit edilen bu durumun Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince kaçak elektrik kullanımı olduğu ve davacının sistemde yapılan bir bakım onarım çalışmasının bu duruma sebep olmuş olabileceğini beyan ederek, zaten zımnen kabul ettiği bu kaçak elektrik kullanımından ve tahakkuk edecek fatura bedelinden sorumlu olduğu,
•Kaçak tüketim miktarı hesabında, tespit edilen kurulu güç üzerinden tesisatta son okuma yapılan tarihe kadar 90 günü geçmemek kaydıyla kaçak tüketim miktarının hesaplanabileceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmakla, yapılan ayrıntılı değerlendirmeler sonucunda 14 gün üzerinden günlük çalışma süresi 8.saat olarak esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği,
•Yönetmeliğin kaçak elektrik miktarı hesabına ilişkin ilgili maddelerinde, başlangıç tarihinden doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik kullanımı başlangıç tarihine kadar toplamda 12 ayı geçmemek üzere ek tüketim tahakkuku yapılabileceğinin hüküm altına alındığı, ancak dosyada KW tüketim ekstresi olmadığı için yalnızca davacı tarafından sunulan 6 dönem faturasındaki tüketim miktarları üzerinden kaçak tespitinin tam olarak ne zaman başladığına dair bulgulara ulaşılamadığı için ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı,
•Yönetmeliğin ilgili maddelerin doğrultusunda yapılan hesaplamalar sonucunda, 02.10.2023 son ödeme tarihli kaçak elektrik fatura tutarının 20.698,11 TL olduğu ve davacının yalnızca kaçak tüketim faturasının bu kısmından sorumlu olduğu, ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı kanaatine varıldığı için 371.643,28 TL'lik faturadan sorumlu tutulamayacağı,
2. Yapılan mali inceleme ve değerlendirmeler sonucunda ;
•Davacının incelenen 2023 yılı e-defterlerinde ihtilafa vukuu olan 49.100,60 TL ve 371.643,28 TL, toplam 420.743,88 TL tutarlı 2 adet faturayı 96093 yevmiye no ve 25.09.2023 tarihinde kayıt altına alıp, ödemesini yaptığının müşahede edildiği,
•İhtilafa vukuu 2 adet faturanın davacı tarafından ödendiği, Teknik inceleme neticesinde ise davacının kaçak tüketim faturasından kaynaklı 28.402,49 TL ek tüketim faturasından kaynaklı 371.643,28 TL alacaklı olacağı şeklinde raporlarını hazırlamıştır.
Bilirkişi heyetince hazırlanan 13/01/2025 tarihli ek raporda:
1-Yeniden yapılan teknik inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;
•Kaçak tüketim miktarı hesabında, yeniden yapılan değerlendirmelere göre, günlük çalışma süresi İşhanı'nın açılış kapanış saatlerine göre 12.saat olarak esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği,
•Yeni sunulan KW tüketim ekstresinden elde edilen bulguların, kaçak kullanımının doğası gereği KW tüketim ekstresinde görülmesi beklenen bulgularla örtüşmediği anlaşıldığı için ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı,
•Yeni sunulan belgelere göre, dava konusu 20.09.2023 tarihli tespitin mükerrer olduğu şimdi anlaşıldığı için kök rapordan farklı olarak tahakkuk hesabında normal tarifenin 2 katı üzerinden tespit tarihindeki birim fiyatlarla hesaplama yapılmasının şimdi doğru ve geçerli olacağı,
•Yönetmeliğin ilgili maddelerin doğrultusunda yapılan hesaplamalar sonucunda, 02.10.2023 son ödeme tarihli kaçak elektrik fatura tutarının 42.097,58 TL olduğu ve davacının yalnızca kaçak tüketim faturasının bu kısmından sorumlu olduğu, ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı kanaatine varıldığı için 371.643,28 TL'lik faturadan sorumlu tutulamayacağı,
2-Yapılan mali inceleme ve değerlendirmeler sonucunda;
•Ek Mali inceleme neticesinde, İhtilafa vukuu 2 adet faturanın davacı tarafından ödendiği, Teknik inceleme neticesinde nihai sonuca varılabileceğine ilişkin ek rapor düzenlenmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda: alınan bilirkişi raporu ile davacının kaçak elektrik kullanımının sabit olduğu, kaçak kullanımının doğası gereği KW tüketim ekstresinde görülmesi beklenen bulgularla örtüşmediği anlaşıldığı için ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı, Yönetmeliğin ilgili maddelerin doğrultusunda yapılan hesaplamalar sonucunda, 02.10.2023 son ödeme tarihli kaçak elektrik fatura tutarının 42.097,58 TL olduğu ve davacının yalnızca kaçak tüketim faturasının bu kısmından sorumlu olduğu, ek tüketim tahakkuku yapılamayacağı kanaatine varıldığı için 371.643,28 TL'lik faturadan sorumlu tutulamayacağı tespit edildiğinden davalı itirazlarının ek rapor ile de karşılandığı anlaşılmakla reddi gerekmiş, denetime elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıya fazladan ödemiş olduğu 371.646,3 TL'nin davalının sebepsiz zenginleşmesine sebep olduğu anlaşılmakla yapılan fazla ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile 371.646,3 TL'nin 25.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar harcı 25.387,16 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatırılan 7.185,26 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.201,90 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 269,85 TL başvuru, 7.185,26 TL peşin nispi harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 7.493,51 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 416,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 6.416,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 5.667,30 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 59.463,41 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranları gözetilerek 364,08 TL'sinin davacı taraftan, 2.755,92 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
9-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır