T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/778 Esas
KARAR NO :2025/321
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/11/2023
KARAR TARİHİ:06/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi, davalı şirketin ... bayisinden 02.08.2023 tarih , ... nolu fatura, ... şasi nolu ... ... ... marka araç KDV+ÖTV dahil 3.857.958,50 TL bedelle satın alındığı, araca ayrıca 2 yıllık garanti süreside verildiği, araç teslim alındıktan sonra ... e doğru yola çıkılmış, sürüş esnasında araçta sesler gelmesi üzerine araç sürücüsü tarafından 05.08.2023 tarihinde kullanmış olduğu +90 ... telefondan, bayi yetkilisinin kullanmış olduğu ... nolu hat aranmış, durum izah edilmiş, akabinde yetkili tarafından ... ilinde servisin olduğunu, oraya gösterilmesi gerektiği bildirildiği, müvekkil şirket , aracı yeni almış olmasına rağmen araç ön konsolunun bilinmeyen bir sebeple söküldüğünü ve işlem sırasında orta konsol derisine zarar verildiğini bu şekilde aracın ayıplı hale geldiğini servis kayıtları ile öğrendiği, dava konusu araçtaki ayıbın ön konsol sökülmesi ve deride hasara sebebiyet vermesi nedeniyle aracın bedelinde ciddi düşüşe neden olması sebebiyle ve gizli ayıp niteliğinde olması da gözetilerek ... 4. Noterliğinin 11.08.2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ayıp oranında bedelde indirim talep edildiği, davalı şirket tarafından herhangi bir dönüş olmadığı, müvekkil aracının ayıplı olması nedeniyle ileride satış aşamasında ciddi sıkıntılar yaşayacağı, satış sürecinde muhtemel alıcılar sökme ve derideki hasar nedeniyle aracın işlemli olduğunu iddia edeceklerdir ki böyle bir durumda satış bedelinde ciddi indirim yapılması gerekeceği, yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla; davamızın kabulü ile 02.08.2023 tarih , ... nolu faturaya dayalı satış bedelinden şimdilik (bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek ayıp oranında) 1000 TL ayıp oranında indirim yapılarak bedelin satış tarihinden itibaren avans faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri, ihtarname ücreti ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ayıp iddiası gizli ayıp niteliğinde olmadığı, aracı teslim aldıktan sonra sürüş esnasında araçtan sesler gelmesi ile durumu fark ettiğini ifade ettiği, nitekim dava dilekçesinde de araç teslim alındıktan sonra ...'e doğru yola çıkıldığı, sürüş esnasında araçtan sesler geldiği açık bir biçimde belirtildiği, müvekkil kanunda öngörülen süreler içinde bir ayıp ihbarında bulunmadığı, hiçbir kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için mal ayıplı olarak düşünülse bile, usulüne uygun bir ayıp ihbarı bulunmadığı için davacı malı ayıpla kabul etmiş durumda olduğu, nitekim Yargıtay kararları da bu yönde olup; usulünce yapılmış bir ayıp ihbarı bulunmadığı takdirde ayıba yönelik hakların kullanılamayacağına istikrarlı bir şekilde hükmedildiği, araçtaki değer kaybı iddiasına yönelik olarak belirsiz alacak davası açılamayacağı, davanın hmk 114/1-h gereğince dava şartı yokluğundan reddini, dava konusu araç ayıpsız olarak teslim edilmiş olup herhangi bir ayıp ya da üretim hatası bulunmadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte, araçta arıza olduğu düşünülse bile bu teslim sonrası oluşmuş olup orta konsoldaki sök-tak işlemi de araçta değer kaybı oluşturmayacağı, davacı 10.08.2023 tarihinde, ön göğüsten gelen ses şikayetiyle yetkili servise başvuru yaptığı, yetkili servise (Koluman) başvuru yapıldıktan sonra gerekli inceleme ve testler yapılarak ön göğüs panelinin bağlantı civatasının gevşek olduğu tespit edilmiş ve civata torkunda sıkılarak şikayet giderildiği, araç ayıpsız ve kusursuz bir şekilde davacıya teslim edilmiş olup ayıp ya da üretim hatası söz konusu olmadığı, zira satıştan sonraki teslim formlarında malın ayıpsız teslim edildiği görülebileceği, araç satılmış ve 1000 km kullanıldıktan sonra servise getirildiği, sonuç olarak herhangi bir ayıbın varlığını kabul etmemekle birlikte, müvekkile ayıba yönelik bildirim yapılmaması ve makul sürede başvuru da yapılmaması nedeniyle öncelikle usulden; her halde ispata muhtaç kalan mesnetsiz davanın esastan reddine, davacı seçimlik haklarından biri olan onarım hakkını işbu dava öncesinde kullanmış durumdadır. hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla araçtaki arıza nedeniyle ayıp kabul edilse bile, işbu davadan önce araçta onarım yapıldığından seçimlik hak kullanılmış durumda olduğu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı; davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazımız doğrultusunda Usulden Reddine, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğu nedeniyle Usulden Reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın herhalde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen İstanbul XX İcra Müdürlüğünün XXX Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam XXXX-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 10/09/2024 tarihli raporda özetle;
"... Plakalı ... Marka ... ... tip aracın orta konsol alt deri parçasının orta konsol cıvatalarının sökülüp takıldığı cıvata başlarındaki deformasyondan ve eksik cıvata olmasından kaynaklı 3 cm uzunluğunda zarar görmüş ve yırtılmış olduğu tespit edilmiş olup. Mevcut olan bu durumun sürücüden kaynaklı olmadığı, araca ait geçmiş hasar kayıtlarının olmadığı anlaşılarak, arızanın türü ve niceliği bakımından kısa bir kullanış ile oluşacağı ve imalattan kaynaklanan eksikliklerden dolayı oluştuğu ve araçtaki bu durumunun satış esnasında fiziksel olarak fark edilmeyeceğinden ötürü aracın gizli ayıplı olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyim. Malın garanti süresi içinde malzeme, işçilik ya da montaj hatası nedeniyle arızalanması durumunda satıcı, malı hiçbir ücret talep etmeksizin tamir etmek ya da ettirmekle yükümlüdür. Ancak, bu ifadeden, tüketicinin, garanti kapsamındaki malın ayıplı olması durumunda tamir hakkını kullanmak zorunda olduğu sonucunu çıkartmak doğru değildir.
... Plakalı ... Marka ... ... tip aracın alım satımından kaynaklı davacının zararın olup olmadığının tespiti;
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 11.03.2020 Tarih, 2018/2513 Esas ,2020/3180 Sayılı “Dava, Satın alınan aracın ayıplı olduğundan bahisle, araçtaki değer kaybının tazmini talebine ilişkindir. Mahkemece alınan bilirkişi raporlarına göre davaya konu aracın km sayacında oynama olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Satışa konu araç hukuki ayıplıdır. Satıcı ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ayıp nedeni ile satış bedelinden indirilecek miktarın tespitinde, doktrinde, “Mutlak metot”, “Nisbi metot” ve “Tazminat metodu ”adıyla bilinen değişik görüşler mevcutsa da, gerek Dairemiz gerekse de Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan “nispi metod” olarak adlandırılan yöntemi benimsemektedir.
Bu metoda göre;Satış tarihi itibarı ile satılanın ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın ,satış bedeline yansıma miktarı belirlenmektedir. Başka bir ifade ile satılanın, tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin ,satış tarihi itibarı ile gerçek ayıpsız rayiç değeri ile ,ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek bu iki değerin birbirine bölünmesi ile elde edilecek oran ,satış bedeline uygulanmaktadır.Mahkemece yukarıda açıklanan ilke ve esaslar doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, davacının talep edebileceği tazminat miktarı uzman bilirkişi aracılığı ile “Nispi metot” olarak adlandırılan hesaplama yöntemi tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir” denildiğinden:
“Nisbi Metod” Formülasyon şekli aşağıdaki gibidir.
İndirilecek bedel (Değer Kaybı)= Sözleşme Bedeli - (Sözleşme Bedeli x Ayıplı Değer/Ayıpsız Değer)
Dava Konusu Aracın Sözleşme Bedeli : 3.857.958,50 TL
Dava konusu Aracın Satış Tarihindeki Ayıpsız Değeri : 3.855.000,00 TL
Dava konusu Aracın Satış Tarihindeki Ayıplı Değeri : 3.700.000,00 TL
İndirilecek bedel (Değer Kaybı)= 3.857.958,50 TL-(3.857.958,50 TL x 3.700.000,00 TL /3.855.000,00 TL)
İndirilecek bedel (Değer Kaybı)= 3.857.958,50 TL - (3.857.958,50 TL x 0.9597)
İndirilecek bedel(Değer Kaybı)= 3.857.958,50 TL - (3.702.482,77 TL) = 155.475,72 TL Olarak hesaplanmıştır.
Davacının uğradığı maddi zarar: 155.475,72 TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 20/03/2025 tarihli ek raporda özetle;
Kök raporda yapmış olduğum tespitler n eticesinde serbest piyasa araştırmasında Nispi Metod yöntemine göre Davacının uğradığı maddi zarar değer kaybı bedeli: 155.475,72 TL olarak hesaplanmış olup kök rapor ile aynı görüş ve kanaatteyim" şeklinde görüş bildirilmiştir.
Dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu, satış sözleşmesi, fatura ve tüm dosya kapsamının yapılan incelenmesinde; davanın davalıdan satın alınan ... plakalı aracın ayıplı olması nedeniyle ayıp oranında indirilerek ayıp nedeniyle fazla ödenen bedelin iadesine ilişkin olduğu, davacının davalıdan ... plakalı aracı satın aldığı, satın alındıktan sonra ayıplı olduğu ve bu ayıbın başka yetkili servisince de tespit edildiğini gerekçesi ile ayıp oranında iş bu davanın açıldığı, mahkememizce davaya konu araç üzerinde yerinde inceleme yaptırıldığı, düzenlenen teknik rapora göre" .. Aracın dava konusu olmayan başka bir arıza nedeni ile yetkili servise götürüldüğü, dava konusu olan orta konsol parçasının söküldüğü ve orta konsol alt deri bölümünün hasarlı(kısmen yırtılmış) olduğunu.. Böylece aracın orta konsol alt deri parçasının orta konsol cıvataların sökülüp takıldığı cıvata başlarının deformasyondan ve eksik cıvata olmasından kaynaklı 3cm uzunluğunda zarar görmüş ve yırtılmış olduğu tespit edilmiş olup bu durumun zamanla ortaya çıktığı, satış esnasında gözle görülebilecek bir yerde olmadığı ve aracın sıfır km olduğu dikkate alındığında imalattan kaynaklı bir kusur bulunduğu ve bu kusurun aracın satışı sırasında fiziksel olarak fark edilemeyeceğini ve gizli ayıp olduğunu "şeklinde tespitlerde bulunulduğu, teknik yönden yapılan bu tespitlerde ... plakalı aracın satışı sırasında gizli ayıplı olarak davacıya satıldığı anlaşıldığından ayıp miktarı oranında bedel indirilmesine ve ödenen bu bedelin ödeme tarihinden itibarın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tazminine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile ... plakalı aracın ayıplı olduğunun tespiti ile 155.475,72 TL bedelin 02/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 10.620,54-TL karar ve ilam harcından 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 10.350,69-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 578,10-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 16.666,00-TL masraf olmak üzere toplam 17.244,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 06/05/2025
Katip ...
Hakim ...