T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/782 Esas
KARAR NO: 2024/170
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/11/2023
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... A.Ş (eski unvanı... A.Ş. bundan böyle kısaca "..." veya "Müvekkil" olarak anılacaktır) Türkiye'de akaryakıt sektörünün öncü şirketlerinden biri olduğunu, müteveffa ..., maliki olduğu Bursa ili, Karacabey İlçesi, ... Köyü, Köyönü Mevkii ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde (bundan sonra kısaca "Taşınmaz" olarak anılacaktır) müvekkili lehine 20.07.2006'dan başlamak üzere 20.07.2006 tarih ve ... yevmiye nolu resmi senet ile 15 yıllık bir intifa hakkı tesis ettiğini, ...'in vefatı sebebi ile mirasçılarının tespiti için yaptığımız başvuruda İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas ... Karar nolu ilamıyla miraçıları tespit ettiğini, miraçılar 3 ile 10. sıra arasındaki davalılar olduğunu, taşınmaz üzerinde intifa hakkı tesisi akabinde müvekkili ile 1 nolu davalı ... arasında bir Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre ...Tarım, Taşınmaz üzerinde Müvekkilin akaryakıt bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, davalılar ... ve müteveffa ..., 1 nolu davalı... Tarım'ın Bayilik Sözleşmesi tahtındaki yükümlülüklerine garantör sıfatı ile kefil olduklarını, intifa bedeli olarak 1 nolu davalı ...Tarım'ın kestiği, 25.07.2006 tarihli, KDV dahil 100.000,00 TL bedelli ve 12.09.2006 tarihli, KDV dahil 100.000,00 TL bedelli iki adet fatura müvekkilince ödendiğini, Rekabet Kurulu 12.03.2009 tarihli duyuru ile 18.09.2010 tarihine kadar dağıtım şirketleri ile bayiler arasında imzalanan bayilik, işleticilik, kira ve intifa gibi sözleşmelerin süresinin 5 yılı aşamayacağına karar verdiğini, bu duyuru ile gerek Bayilik Sözleşmesi gerekse de intifa hakkı 5. yılın sonu olan 20.07.2011 itibariyle sona erdiğini, müvekkili Beyoğlu ...Noterliğinin 26.07.2011 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin 20.07.2011 tarihinde sona erdiğini davalılara bildirmiş ve ekinde intifa hakkının terkini için gerekli vekaletnameyi davalılara verdiğini, davaya konu alacakları için Anadolu ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas...Karar numaralı ile açtıkları davada verilen karar, Yargıtay'ın intifa hakkı henüz tapudan terkin edilmeden intifa alacağı davaya konu edilemez gerekçesi ile bozulduğunu, bozma sonrası mahkeme, dava açıldığında intifa hakkı henüz terkin edilmemiş olduğunu, intifa alacağı kısmı yönünden davanın usulden reddine karar verdiğini, Anadolu ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas ... Karar nolu dosyasının celbini talep ettiklerini, müvekkilince davalılara intifayı terkin etmeleri için 2011 yılında vekalet verildiğini, davalılar terkin işlemini yapmadığını, davanın usulden reddine sebep olduğunu, müvekkili bedele ilişkin her türlü talep hakkını saklı tutup intifa hakkını tapudan terkin ederek mezkûr usuli eksikliği işbu dava öncesi, 13.02.2023 tarihinde giderdiğini, arabuluculuk görüşmesinde bir anlaşma sağlanamadığını, Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas nolu dosya içeriği ile sabit olduğu üzere müvekkilince bayilik ilişkisinin 15 yıl süreceği beklentisi ile ödenen 200.000,00 TL intifa hakkı bedelinin, hakkın 15 yerine 5 yıl sürmüş olması sebebi ile, işlemeyen 10 yıla tekabül eden tutarı nispetinde iadesinin gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL intifa bedeli ödemesinin, işlemeyen döneme tekabül eden tutarının ticari temerrüt faiziyle davalılardan tahsilini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar... mirasçıları...,...,...,... vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu olay intifa hakkının terkinin den dolayı sözleşmeye dayanan alacak davası olarak açıldığını, davacı tarafından sözleşmeye dayanılarak açılan davada 20. Maddesinde "sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilaflarda Kadıköy Mahkeme ve İcra Dairelerinde görülür." ibaresi bulunduğunu, davada muris ... ve diğer davalı ... Ltd. Şti tarafından ihtilaf halinde yetkili mahkeme belirlendiğini, sözleşmeden doğan yetkili mahkeme İstanbul Anadolu mahkeme ve icra daireleri yetkili olduğunu, dava dosyasında deliller kısmında bulunan gerekçeli mahkeme kararı İstanbul Anadolu ...Asliye Ticaret Mahkemesi kararı olduğunu, yetkili yer İstanbul Anadolu mahkemeleri tevzi bürosuna gönderilmesini, müteveffa... ile davacı arasında Bursa ili, Karacabey İlçesi, İkizce Köyü, ...Parsel...Köyü, ...Parsel taşınmaz üzerine tescil edilen intifa hakkı bedelinin istenmesi talepli olduğunu, müvekkillerinden talep edilen bedel intifa hakkının tescilinde belirtilen 15.000,00 TL bedel olduğunu, taşınmazın Bursa ili, Karacabey İlçesinde bulunması nedeniyle Bursa/Karacabey Mahkemeleri yetkili olduğunu, yetkili olan Bursa/Karacabey mahkemelerine dosyanın tevzi edilmesini, davacı ile diğer davalı ... Akaryakıt Ltd. Şti arasında 20/07/2006 tarihinde Bayilik ve İşletmecilik Sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşmede sadece garantör olan müteveffa ... olduğunu, sözleşmeden dolayı mütevaffa ... ariyet sözleşmesinden doğan yükümlülüklerde (sözleşmenin 17 maddesi) garantörlük verdiğini, sözleşmede intifa hakkı bedelini hukuki durumu hakkında hiçbir garantörlük bulunmadığını, dava konusu dosya içeriğine sunulanan sözleşme eksik ve hatalı olduğunu, ödemesi yapılmayan intifa bedelinin reddini talep ettiklerini, intifanın davacı tarafından kaldırılması nedeniyle reddini, Rekabet Kurumu kararından kaynaklı davanın reddini talep ettiklerini, davacının yatırım bedelinin taşınmaz üzerinde bulunmaması ticari faaliyet yapılmaması nedeniyle reddini, davanın yetki yönünden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esası yönünden reddini, vekalet ücreti ile yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile alacak davasıdır.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 23/11/2023 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki 20/07/2006 tarihli Bayilik ve İşletmecilik Sözleşmesi'nin 20. Maddesi "sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilaflarda Kadıköy Mahkeme ve İcra Dairelerinde görülür." hükmüyle yetkili mahkeme belirenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 17. maddesine göre "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."
Sözkonusu kanunun yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddesinde tacirler ve kamu tüzel kişilerinin, sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür. Dava konusu olayda tarafların ikisi de tacir olduğu anlaşılmış olup, her ne kadar sözleşemde yetkili mahkemenin Kadıköy Mahkemeleri olacağı belirtilmişse de, Kadıköy Mahkemelerinin kapatılarak yetkisinin İstanbul Anadolu Adalet Sarayı'na geçtiği, bu haliyle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi olacağı, davalılar tarafından usulüne uygun yapılan yetki itirazının haklı olduğu anlaşılmakla, itirazın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ANADOLU ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İSTANBUL ANADOLU Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, belirlenen süre içinde başvurulmadığı takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-HMK 'nun 331/2. maddesi gereğince harç/yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda yetkili mahkemece karar verilmesine,
4-HMK 'nun 331/2. maddesi son cümlesi uyarınca dosya süresi içinde yetkili mahkemeye gönderilmediği takdirde talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda mahkememizce karar verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/03/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır