T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/136 Esas
KARAR NO :2025/36
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:27/02/2024
KARAR TARİHİ:15/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin davacı şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Portekiz’den Türkiye’ye gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 33 ... emtiasının ... nolu navlun faturasına istinaden ... plakalı araç ile davalı taşıyıcıların sorumluluğu altında taşındığını, emtiaların varışını müteakip yapılan kontrollerinde eksik olduklarının görülmesi üzerine resmi tutanak tanzim edildiğini ve taşıma senedi (CMR) üzerine eksik teslime ilişkin şerh düşüldüğünü, yasal mevzuatlar gereği her iki davalı taşıyıcının da emtiaların eksik teslim edilmesinden ve bundan doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı taşıyıcıların emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette, yüke ilişkin yazılı hiç bir çekince içermeyen temiz taşıma senedi ile teslim aldıklarını, ancak ne var ki emtialar, davalı taşıyıcıların sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında eksik teslim edildiğini, bu nedenlerle ilgili mevzuat hükümleri gereği eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalı taşıyıcıların kendi sorumlulukları altında yapılan taşıma işlemleri esnasında emtiaların eksik teslim edilmesine ilişkin olarak doğan zarar nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının kabulü gerekeceğini, dava dışı sigortalıya ait emtiaların eksik teslim edilmesi ile ilgili davalı taşıyıcı taraflarca bugüne değin makul ve kabul edilebilir hiç bir açıklama yapılmadığını, dava konusu edilen emtiaların eksik teslim edilmesi ile ilgili olarak gerekli tüm incelemeler ve araştırmaların yapıldığını, inceleme ve araştırma sonucu tanzim edilen ekspertiz raporuna istinaden davacı şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 5.369,76-EURO tazminat bedeli ödendiğini ve sigortalıdan temlik iradesini içerir ibraname alındığını, bu nedenlerle davanın kabulüne takip çıkışı 5.369,76-EURO olan icra dosyasına ilişkin dava konusu edilen 4.881,60-EURO'luk kısım dışında kalan miktara ilişkin olarak itirazı kabul ettikleri veya feragat ettikleri anlamına gelmemek ve fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı-borçluların ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazları ile ilgili olarak icra takibinin 4.881,60-EURO'luk kısmına ilişkin haksız ve kötüniyetli tüm itirazlarının iptali ile takibin icra takibindeki takip talebinde belirtilen şartlarda devamına karar verilmesini, davalı-borçluların %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Taşımalardan doğan davaların bir yılda zamanaşımına uğradığını, davanın süresinde açılmadığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Davacı sigortalısının bir zararının olup olmadığının, davacı tarafça ödenen paranın haklı bir dayanağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının dava açma ehliyetinin olup olmadığının hem sigorta hukuku açısından hem de taşıma hukuku açısından araştırmasının yapılması gerektiğini, davacının dava açma ehliyetinin olup olmadığının, davacı sigortalısı ... San. ve Tic.A.Ş.'nin ithalat işlemlerine aracılık eden bankadan, mal bedelinin eksik olan ürün kadar ödeyip ödemediğinin tespit edilmesi gerektiğini, CMR Konvansiyon sözleşmesinin 23/1 maddesine göre; "Bu sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır." hükmünün getirildiğini, sorumluluk halinde, malların yükleme yer ve zamanki kıymetinden sorumlu olunacağının kabul edildiğini, mal bedelinin CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereğince malların çıkış yeri ticaret borsası veya piyasa fiyatlarının araştırılarak belirlenmesi ve gerçek zararın ortaya çıkmasının gerektiğini, davacı tarafça talep edilen tutarın neye göre ve nasıl hesaplandığının belli olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, davalı şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığının sabit olduğunu, haksız ve kötü niyetli olarak davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, bu nedenle huzurda görülen davanın reddi ile davacının asıl alacağın % 20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, emtia hasarından kaynaklı olarak dava dışı sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla davalı şirketler aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine toplam 5.369,76-EURO üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 02/11/2024 tarihli raporunda özetle;
"Taşımacılık Sektörü Yönünden Değerlendirme İle;
Kargonun içerik kısmı incelendiğinde taşıma formunda 33 kap muhtelif hassas boru yer almaktadır,ancak taşınan borular ürün gruplarından oluşmakla birlikte, toplam taşınan hassas boruların brüt ağırlığı 11.409,20 kg olup, faturasında yeralan ... kodlu ürünlerden 24 koli 960 adet 264 KG ağırlığında olan ürünlerin eksik olduğu ... Gümrük Müdürlüğünce tespit edilmiş dosya ekinde sunulmuştur.
Eksik olan ürünlere ilişkin ... Gümrük Müdürlüğünce tutulan tutanakta belirtilen ... kodlu 24 koli 960 adet'dir.Dosya ekinde yer alan CMR belgesine de kayıp olan ürünlere ilişkin şerh düşülmüştür,kayıp olduğu tespit edilen boruların ağırlık hesaplaması yapılmak istendiğinde 24 koli içinde yer alan 960 adet borunun 264 Kg olarak tespit yapılmıştır.
Kayıp olduğu tespit edilen 24 koli 960 adet borunun 264 kg olduğu alınan ekspertiz raporunda da yer almaktadır.Taşınan kargo içeriğinin 264 kilo şeklinde sınırlı sorumluluk hesaplaması yapılacaktır.
Sınırlı sorumluluk, Türk Lirasına çevrilirken eşyanın taşıyıcıya teslimi tarihindeki TCMB kurları esas alınacaktır.Dosya ekinde sunulan CMR belgesinde ürünün alıcıya teslim edilmek üzere kabul edildiği 07.04.2022 tarihli belgeye istinaden. (07.04.2022 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kuru SDR değeri 20.2327 Türk Lirası ‘dır.) (www.tcmb.gov.tr adresinden alınmıştır.). Sınırlı sorumluluğun sınırı CMR 23/3 . Maddesi gereğince yapılan hesaplama ile 264 kg X 8,33 X 20,2327 = 44.494,13 TL olarak tespit edilmiştir.
Davacı tarafından verilen dilekçede tazmin talebinin Sınırlı Sorumluluk ilkesine göre değilde ürünün fatura bedelinin ödenmesi şeklinde olup,bu talebe göre hesaplama yapılamak istendiğinde ise,ürünün bedeline ilişkin sunulan fatutaya istinaden 4.881,60 Euro talep edilmiştir.
(Ürün başına birim fiyat olarak verilen 5.085 EURO X 960 adet eksik teslim edilen ürün = 4.881,60 Euro) olduğu görülmektedir.
Söz konusu olayda Davalı taraf aracı ile alıcısına teslim edilmek üzere tam ve eksiksiz olarak göndericiden kabul edilen ürünlerde kayıp olayı söz konusudur.Kayıp olan ürünler davalı sorunluluğunda iken taşımacılık esnasında meydana gelen eksik ürünlere ilişkin taşıyıcıya ait bir kusur olmadığı yönünde herhangi bir bilgi ve belge dosyada yer almamaktadır,meydana gelen kayıp olayı ile ilgili olarak ... Gümrük Müdürlüğünde yapılan tespit'te ürünlerde içerikten eksik olduğu yönünde CMR belgesine düşülen not ile eksik ürünler olduğu tespiti yapılmış ve Davalı aracında eksik olarak tespit edilen ürünlere ilişkin tazmin talebinde bulunulmuştur. CMR 17/1. maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
Mali Değerlendirme İle;
İşbu davaya konu icra takip talebinde 5.369,76 EUR asıl alacağın talep edildiği, ancak dava esas değerinin 4.881,60 EUR olduğu, dava tarihi ve saati itibariyle TCMB Efektif Satış Kuru olan 33,8399 TL karşılığı ile 165.192,85 TL tutarın harca esas değer olarak alındığı, (27.02.2024 dava tarihine ait TCMB Euro efektif satış kuru olduğu)
Takip öncesi işlemiş faiz talep edilmediği," şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; dava konusu takibin dayanağı emtia taşıma sözleşmesidir. Taşımaya konu emtianın hasarı sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla davalılar aleyhine takip yapılmış, takibe itirazlar üzerine duran takibe devam edilebilmesi amacıyla işbu dava ikame edilmiştir.
Uluslararası kara yolu taşımalarında uygulanan CMR Konvansiyonunun 17. Maddesine göre;
"1. Taşımacı, vükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
2. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıttan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin vahut ta çalışanlarının hata veya ihmallerinden dolayı sorumludur."
Davacının dava dışı sigortalıya yaptığı ödeme ile hasar tazminatının tahsili bakımından, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca, sigortalısının dava ve talep haklarının halefi sıfatı ile işbu dava bakımından aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, ... Gümrük Müdürlüğünce yapılan tespitte CMR senedine konu ürünlerin eksik olduğu tespiti yapılmış, davalı tarafça söz konusu eksikliğin kendisinden kaynaklanmadığına yönelik ispata elverişli herhangi bir delil sunulmamış olduğu dolayısı ile davalıların sınır sorumluluktan faydalanamayacakları, gerçek emtia zararından sorumlu olacakları kanaatine varılmıştır.
Dolayısı ile yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporuna göre emtia gerçek zararının 4.881,60-EURO olarak tespit edilmiş olduğu, işbu davadaki talebin de takibin bu miktar üzerinden devamına yönelik olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile, ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın Kısmen İptali ile takibin 4.881,60-EURO üzerinden aynen devamına eksik teslim edilen her emtia bedeli belli olduğundan alacağın likit olduğu kanaatiyle, alacak miktarı olan 4.881,60-EURO yönünden takip tarihi itibariyle efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilmesi sonucu bulunan 98.741,10-TL üzerinden %20 oranında hesap olunan 19.748,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın Kısmen İptali ile takibin 4.881,60-EURO üzerinden aynen devamına,
2-Alacak miktarı olan 4.881,60-EURO yönünden takip tarihi itibariyle efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilmesi sonucu bulunan 98.741,10-TL üzerinden %20 oranında hesap olunan 19.748,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 11.284,32-TL karar ve ilam harcından 2.275,17-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 9.009,15-TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 2.763,57-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 15.372,00-TL masraf olmak üzere toplam 18.135,57-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-3.600,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/01/2025
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır