T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/144 Esas
KARAR NO:2024/654
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/02/2024
KARAR TARİHİ:19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu, ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 04.08.2023 keşide tarihli, 184.936,74-TL bedelli çek, ... Adi ortaklığı emrine olacak şekilde ... İnşaat tarafından keşide edildiği, çekin müvekkilin rızası dışında uhdesinden çıkması sebebiyle tarafımızca .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde görülmekte olan ... E. Sayılı dosya ile zayi nedeniyle çek üzerine ihtiyati tedbir nezdinde ödeme yasağı konulması ve nihayetinde çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava edildiği, dolayısıyla ... tarafından .... İcra Müdürlüğü nezdinde başlatılan ... E. Sayılı takibe ilişkin ödeme emrinin henüz müvekkil şirkete tebliğ edilememesi sebebiyle söz konusu takibe karşı itirazın iptali davası da ikame edilmediği, bu sebeple halihazırda huzurdaki menfi tespit davasını ikame etmekte hukuki yararımız bulunduğu sabit olduğu, davaya konu çek adi ortaklığın yönetim gruplarından her ikisinin de imzasını içermemekte olup adi ortaklığın geçerli temsili sağlanmadığından çekin bir başkasına ciro edilmesi hukuka aykıra-bel adi ortaklığının çift imza ile temsil edilmesi sebebiyle, dava konusu çekin arka yüzünde ... kaşesi üzerinde bulunan tek imza ile işbu çekin ciro edilemeyeceği izahtan vareste dava konusu çek temsil yetkisine haiz bir üye tarafından imzalandıktan sonra imza yetkisine sahip bir diğer üyece henüz imzalanmadığı aşamada müvekkil şirketin rızası hilafında elinden çıktığı, bu durumda henüz devir kabiliyeti olmayan bir çek sebebiyle müvekkil şirketin sorumlu tutulması mümkün olmadığından söz konusu çekin konu edildiği takibin de mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğu müvekkil ... adi ortaklığı dava konusu çekin meşru hamili olduğu, dava konusu çek kötü niyetle iktisap edilmiş olup müvekkilin davalı tarafa dava konusu çekten kaynaklanan borcu bulunmadığı, müvekkil şirket tarafından .... icra müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine istinaden icra veznesine yatırılacak olan paranın iik madde 72 uyarınca davalıya verilmemesi adına ihtiyati tedbir talep ettiği, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil uzun zamandan beri soğutma sistemleri sektöründe ticari faaliyet göstermektedir. Bu ticari faaliyeti çerçevesinde yaklaşık bir yıl önce ... Sanayi ve Ticaret A. Ş. ile ticari ilişkisi olan müvekkil bu şirkete 750.000-TL mal satmıştır. Daha sonra aynı firmanın pazarlamacısı ... isimli kişi Libya'da soğutma işi ile ilgili ihale alındığını, işin maliyetinin yüksek olması sebebiyle ürün tedarikinde sorun yaşandığını, bu sebeple müvekkilden ticari ürün ve mal istemiştir. Müvekkil de ekte sureti bulunan faturalara dayalı olarak bu firmaya 27.03.2023 tarihinde 2.388,969-TL ticari mal vermiştir. Ayrıca aynı pazarlamacı ve şirket sahibinin isteği doğrultusunda bu şirketin ticari faaliyet içerisinde olduğunu beyan ettikleri ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne de 861.499,12-TL ticari ürün vermiştir. Böylece müvekkil her iki firmadan 3.250.468,12-TL alacaklı durumuna gelmiştir. Müvekkilin bu alacağına karşılık olmak üzere müvekkile davaya konu çek dahil olmak üzere 12 adet müşteri çeki verilmiştir. Bu çeklerin tamamı müvekkil firma tarafından teslim alındığında çekler için ilgili bankalar üzerinden sorgulama yapılmış ve çek keşidecilerinin çeklerini ödedikleri ayrıca çeklerin gerçek olduğu teyit edilmiştir. Müvekkil de teslim aldığı çeklerin gerçek çekler olduğunu ve keşidecilerin çeklerini ödediğinden emin olduktan sonra bu çekleri alacağa karşılık olmak üzere kabul etmiştir. Çeklerin keşide tarihleri geldiğinde bir adedi hariç olmak üzere tamamı için ödemeden men yasaklarının veya çalıntı ihbarlarının bulunduğu ortaya çıkmıştır.Müvekkilim iyiniyetli 3. kişidir. Ticari ilişkisine istinaden dava konusu çeki teslim almıştır. Çekin teslimi sırasında müvekkilin cirantalar arasındaki ticari ilişkiyi bilme imkan ve ihtimali yoktur. Sadece çeki teslim aldığı firmayla ticari ilişkisi olan müvekkil, çek tesliminden önce çeki kayıp/çalıntı veya sahte olup olmadığını kontrol ettirmiş çekle ilgili herhangi bir sorun olmayınca çeki teslim almıştır. Ayrıca çek ibraz edilmeden bedeli ödenemeyeceğinden davacının “çek bedelini aldık” şeklindeki beyanı da ticari teamüle ve çekin ibraz şartına aykırıdır.Yukarıda izah edilen nedenlerle haksız ve dayanaksız olarak açılan davanın reddine, davacıların alacağın %20 ‘sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacılara yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Davacı vekili tarafından, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına dayanak davaya konu ... ... Şubesine ait, 04/08/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 184.936,74 TL bedelli çekin davacı adi ortaklığın çift imza ile temsile yetkili olmalarına rağmen tek bir şirket tarafından çekin ciro edilmiş olması sebebiyle çekin ciro yoluyla devrinin mümkün olmadığı, ciro zincirinde kopukluk olduğundan bahisle menfi tespit ve çek istirdadı istemi ile işbu davanın açıldığı, davalı tarafından dava konusu çekin dava dışı cirantadan mal satım bedeli olarak alınmış olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesinin talep edilmiştir.
Dava konusu çek aslının celbi ile incelenmesinde; ... ... Şubesine ait, 04/08/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 184.936,74 TL bedelli çekin keşidecisinin davacılardan ... İnşaat olduğu, lehtarın davacı adi ortaklık olduğu, adi ortaklık tarafından tek imza ile ciro edildiği, dava dışı cirantaların bulunduğu son cirantanın davalı olduğu ve çekin son hamilinin yine dava dışı gerçek kişi olduğu olduğu görülmüştür. Söz konusu çeke dayanılarak davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile davacı adi ortaklık ve dava dışı cirantalar aleyhine icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı şirketlerinin adresleri doğrultusunda bağlı bulundukları Ticaret Sicili Müdürlüklerine müzekkere yazılarak, aktif - pasif tüm yetkililerini bildirir sicil kayıtlarının Mahkememize gönderilmesinin istenilmiş, müzekkere yanıtlarında sunulan kayıtlar ve adi ortaklık sözleşmesi incelenmiş olup; davacıların ... İnşaat Emlak Tekstil Otomotiv Temizlik İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 14.09.2022 tarihinde adi ortaklık sözleşmesi akdettikleri, ... Vergi Dairesine Kayıtlı ve ... vergi numaralı ... isimli adi ortaklığı oluşturdukları görülmüştür. Adi ortaklık sözleşmenin "Temsil" başlıklı 6. maddesi:
"...'ı yönetim grubu temsil eder. Yönetim grubunun ... tarafından atanmış üyelerinden herhangi biri ile ... tarafından atanmış üyelerinden herhangi biri iki imza ile ...'i temsil ve ilzama yetkilidir. Yönetim grubu sınırları ve şekli belirtilmek suretiyle bu yetkisini yönetim grubu üyelerine ve ...'ın personeline vekaletname ile devredebilir." şeklinde olduğu dolayısı ile adi ortaklığı temsil için iki yetkilinin imzasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, 184.936,74-TL bedelli ... seri numaralı çekte lehtar olan davacı adi ortaklığı oluşturan şirketlerin lehtar cirosunun adi ortaklığı temsili 2 yetkili bulunmasına karşın tek imza ile yapılmış olması sebebiyle menfi tespit talebi yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı, çek istirdadı talebi yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı noktalarındadır.
Türk Borçlar Kanunun 625. Maddesi "Yönetim, sözleşme veya kararla yalnızca bir veya birden çok ortağa ya da üçüncü bir kişiye bırakılmış olmadıkça, bütün ortaklar ortaklığı yönetme hakkına sahiptir." hükmünü haizdir. Kanun hükmü uyarınca, adi ortaklıkta aksi kararlaştırılmadıkça bütün ortaklar ortaklığı yönetme hakkına sahiptir. Ancak ... ve ... İnşaat arasında akdedilmiş olan adi ortaklık sözleşmesinden de anlaşıldığı üzere ... tarafından atanmış bir ve ... inşaat tarafından atanmış bir üye olmak üzere iki imza ile temsil yetkisi kullanılabilmektedir.
TTK m. 788 uyarınca, emre yazılı bir çek ciro hükmünde sayılan yazılı bir devir beyanı ve zilyetliğin geçirilmesi yoluyla devredilebilir. Cironun hüküm ve sonuçlarını doğurabilmesi için mutlaka çekin ön veya arka yüzüne yazılması ve ciranta tarafından el yazısı ile imzalanması zorunludur.
Bu hali ile, adi ortaklığın hak sahibi olduğu bir çeki ciro edebilmesi iki yetkilinin müşterek imzasına bağlı olmasına rağmen, lehtar cirosunun tek imza ile yapıldığı, ancak somut olayda adi ortaklık adına yapılan ciroda ise tek imza mevcut olduğundan bu ciro adi ortaklığı bağlamayacaktır. Bu sebeple davanın kabulü ile; .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine konu ... seri numaralı, 04/08/2023 keşide tarihli, 184.936,74-TL bedelli çek sebebiyle davacıların borçlu olmadığının tespitine, ciro zincirindeki kopukluk 6102 sayılı Kanun'un cironun hak sahipliğinin ispatı fonksiyonunu belirten 790 ıncı maddesinde, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağına dair düzenleme gereğince çeki elinde bulunduran hamil ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle yetkili hamil olduğunu kanıtlayamadığı takdirde, ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurma hakkını haiz olmasa da sonraki cirantalara başvuru hakkını kaybetmeyeceğinden çek istirdadı talebinin reddine, takibin kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE: .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine konu ... seri numaralı, 04/08/2023 keşide tarihli, 184.936,74-TL bedelli çek sebebiyle davacıların borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Şartları oluşmadığından çek istirdadı talebinin REDDİNE,
3-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Alınması gereken 12.633,02-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.158,26 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 9.474,76-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından başlangıçta yapılan 3.646,66-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 181,00-TL masraf olmak üzere toplam 3.827,66-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacılar aynı vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 29.589,88-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
7-4.000,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır