T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/180 Esas
KARAR NO:2024/705
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/03/2024
KARAR TARİHİ:26/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında Örnek 10 nolu ile başlatılan takip davalı tarafından yenilendiği ve borçlu murisin mirasçılarına ödeme emrinin tebliğ edilmesi talep edildiği, işbu ödeme emrine 11.10.2022 tarihinde müvekkile tebliğ edilmiş olup 13.10.2022 tarihinde borca itiraz edildiği, icra müdürlüğünce mirasçılar hakkında 14.10.2022 tarihinde takibin durdurulduğu, takibin durdurulmasına rağmen alacaklı tarafından dosyaya haciz taleplerinde bulunulduğu, bu talepler doğrultusunda müvekkilime maaş haczi uygulanmış ve maaşından kesinti yapılarak 16. 03.2023 tarihinde 4.118,00 TL ve 18.04.2023 tarihinde 1.013,49 TL icra dosya hesabına aktarıldığı, bu süreçte haciz işlemlerinin kaldırılması taraflarınca talep edildiği ancak borca itiraz dilekçesinin ekinde mirasçılar vekili tarafından sunulan mirasın reddi kararının borçlu anne değil sehven borçlu babaya ait olan mirasın reddi olduğu ve bu sebeple itirazın geçerli olmadığı belirtildiği, akabinde takibin kesinleştiği ve hacizlerin devamına yönelik bir tensip kurulduğu tüm bu nedenlerle Davacı müvekkil tarafından icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınan,16.03.2023 tarihinde 4.118,00 TL ve 18.04.2023 tarihinde 1.013,49 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren T.C.M.B.’nın kısa vadeli avanslara uyguladığı oranda avans faiziyle birlikte davalıdan İSTİRDATINA (tahsiline), Yargılama Giderleri İle Vekâlet Ücretinin Davalıya Yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; )... Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile davacının annesi borçlu ... için 16/12/2010 tarihinde takip başlatıldığı ve takibin kesinleştiği fakat borcun uzun bir süre tahsil edilemediği, 02/10/2020 tarihinde borçlu ...'in vefatı üzerine .... SULH HUKUK MAHKEMESİ .... Sayılı ve 06/04/2021 tarihli mirasçılık belgesi alındığı, Mirasçılık belgesinde ismi geçen ve mirasçılar olan "mirasçı olarak eşi Müşteba ..., oğlu ..., kızı ..., kızı ... 'ün kaldığı; mirasçı ... 'in 14/12/2020 tarihinde öldüğü ve geriye mirasçı olarak kızı ... 'un kaldığı" tespit edildiği ve borçlunun mirası 4 eşit paya bölünmüş ve yukarıda ismi geçen yakınlarına pay edildiği, söz konusu bu mirasçılık belgesi ile borçlunun 4 mirasçısına ödeme emri gönderildiği ve Müşteba ... haricinde ki 3 mirasçıya karşı takibin itiraz olmadığı için kesinleştirildiği, Davacı adına borca itiraz dilekçesi gönderilmiş ise de borç itirazında baba Müşteba ...'in borcuna itiraz edildiği ve Müşteba ...'in miras reddi kararı itiraz dilekçesine eklendiği, borca itiraz talebinin kabul görmediği ve dosyanın kesinleştiği, Davacı kendi hata ve kusuru ile takibin kesinleşmesine neden olduğu, Borcun bir kısmı davacı ...'a, geriye kalan kısmının ise ... tarafından dosyaya ödendiği, ve dosyanın infaz ile kapatıldığı, dosyanın diğer borçluları içinde dosya kapatıldığı ve borcun ortadan kalktığı, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için, uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Yine, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanı ticari davalardır. Ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde sayılmıştır. Maddenin 1. fıkrasında "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri.." ifadesi ile her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren hususlardan doğan davalar nispi ticari davalar olduğu belirtilmiştir. Davanın nispi ticari dava olması için, her iki tarafın tacir olması ve davanın konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğması gerekmektedir.
Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2015/1506 esas 2015/5494 karar sayılı ilamına göre; "davanın ticarî niteliğinin ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile getirilen düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu iş, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir."
Somut durum açısından davacının ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mirasçı ...'İn mirasını kayıtsız şartsız reddettiğini ancak davalının ... Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında kendisine ilişkin haciz işlemi gerçekleştirdiğini ve kendisinden dosyaya ilişkin tahsilat yapıldığını belirterek bu paranın kendisine iadesini mirasın reddi nedeniyle iadesini talep ettiği, davacının tacir olmadığı gibi mirasın hükmen reddinden kaynaklı işbu istirdat talebinin Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görülüp çözüme bağlanması gerektiği anlaşılmış olup aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davacının davasının HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince görev dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
3-Karar kesinleştiğinde HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre içinde başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemesine gönderilmesine, belirlenen süre içinde başvurulmadığı takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-HMK 'nun 331/2. maddesi son cümlesi uyarınca dosya süresi içinde görevli mahkemeye gönderilmediği takdirde talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda mahkememizce karar verilmesine,
5-HMK 'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda görevli mahkemece karar verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır