T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/265 Esas
KARAR NO:2024/658
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:02/05/2024
KARAR TARİHİ:19/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ciro yoluyla verilmiş, ..., ... Şubesi, ... vergi numaralı keşidecisi ...Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. Olan, ... çek numaralı 03.05.2024 keşide tarihli keşide yeri İstanbul olan 200.000,00 bedelli çekin müvekkili tarafından işlem yapılmak üzere alınıp, cebinde unutmuş, ancak aramalarına rağmen çekin bulunamadığını, çeklerin, meşru hamili müvekkili olduğunu, söz konusu çeklerin kayıp olduğunu, Kayıp çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne, bilgileri verilen çeklerin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına, söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline, karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkememiz tensip zaptının 5 nolu ara kararı gereğince ... şubesine çek ibraz bilgileri için müzekkere yazıldığı, yazılan müzekkere cevabına ... tarafından "İlgide kayıtlı yazınıza konu Bankamız ... Şubesi müşterisi ... ... (...) firmasına ait ... no.lu hesapta izlenen ... seri no.lu, 200.000 TL tutarlı çek, 03/05/2024 tarihinde ... SAN. TİC. A.Ş (...) tarafından ibraz edilmiş olup, T.C İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN... esas sayılı kararı gereği ödemesi durdurulmuştur. Çek bedeli ödenmemiştir. Çek görüntüsünün yazımız ekinde olduğu hususunu, Bilgilerinize arz ederiz." şeklinde yanıt verilmesi üzerine, çekin keşidecisi olan ... ... SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ... Ticaret Odasının web sayfasından şirket bilgilerinin sorgulanmasında; şirket yetkilisinin işbu dosya davacısı ... olduğu dolayısı ile davanın bizzat keşideci tarafından açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Hukuk sistemimizde kıymetli evrakların ancak zayi nedeniyle iptalinin talep edilebileceği Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki yasal düzenlemeler gereğince kuşkusuz olup, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.
Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı keşideci vekili tarafından, davacı elinde iken kaybolduğu iddiası ile dava konusu çekin iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de; davacının keşideci şirket yetkilisi olduğu dolayısı ile davanın bizzat keşideci tarafından açıldığı, çek hesabı sahibi olan keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gözetildiğinde, somut olayda iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin olarak alınan harç, alınması gerekli harcı tam karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-İhtiyati tedbir kararı için yatırılan teminatın HMK m.392/2 uyarınca karar kesinleştikten sonra bir aylık yasal sürenin dolmasının ardından iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/07/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır