T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/526 Esas
KARAR NO :2025/572
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/09/2024
KARAR TARİHİ:18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin ... Paz. Ve Tic A.ş. şirketinde çalışmaktayken şirketin araç kiralama ihtiyacı doğduğunu, ... şirketi davalı yan ile araç kiralaması konusunda anlaşmış ve Söz konusu kira ilişkisinin gereği olarak davalı yan ... Paz. Ve Tic A.ş. şirketine 18/08/2023 tarihli ... nolu faturayı kestiğini, kira sözleşmesine ilişkin olarak bütün ödemelerin ... Ambalaş Paz. Tic. A.ş. tarafından yapıldığını, takibe dayanak senedin üzeri müvekkilin imzasından sonra doldurulduğunu, müvekkilinin, işvereninden aldığı talimat doğrultusunda işlerin yürümesi için bahse konu imzaları senedin üzeri boş bir şekilde imzaladığını, davalı yan müvekkilin de imzası bulunan kambiyo evrakını yukarıda esas numarası verilen icra takibine konu ettiğini, müvekkili hakkında açılan icra takibinde yasal dayanak olarak her ne kadar kambiyo senedi sunmuş olsa da bu senedin ihtiva ettiği borcun neden kaynaklandığına ilişkin bir belge bulunmadığını, 18/08/2023 tarihli ... nolu fatura ile kambiyo senedinin düzenlenme tarihleri, borç miktarlarının yakınlıkları, taraflar arasındaki hukuki ilişkiler dikkate alındığında söz konusu kambiyo senedinin 18/08/2023 tarihli ... nolu fatura için alındığını, müvekkilinin, çalıştığı şirketin borcundan da sorumlu olamayacağı için .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası kapsamında borçlu olmadığının da tespiti gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, Müvekkil ...'nin davalıya borcu olmadığının tespitine, müvekkilimiz aleyhine başlatılmış bulunan .... icra müdürlüğü 2023/... e. sayılı icra takibinin tarafımız aleyhine daha büyük zararlara yol açmadan durdurulması amacıyla teminatsız olarak, gerekirse mahkemeniz tarafından uygun görülecek teminat miktarı yatırılarak, ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve müvekkilim adına konulan hacizlerin fekkine, davanın ... paz. ve tic a.ş. ye ihbarına, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle takibe konu miktarın %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna gidilmesi gerektiği halde arabuluculuk yoluna gidilmediğinden davanın ön şart eksikliği nedeniyle usulden reddi ile açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, bu davayla ilgili arabuluculuk bulunmadığını, davacının davadışı ... Ve Tic. AŞ.'de çalışması nedeniyle, araç kiralama için imzaladığı diğer evraklar arasında bu senedi imzaladığını, aslen borçlu olmadığını ve diğer şirketin borçlu olduğunu iddia ettiğini, senedi kendisinin imzaladığını açık ve net olarak kabul ettiğini, senede karşılık borcun da varlığını kabul ettiğini, ödeme yapmadığını da ikrar ettiğini, borcun davadışı ... Ve Tic. AŞ.'ye ait olduğunu ve kendisinin işçi olduğunu beyan ederek borçtan kaçmaya çalıştığını, davacı aracın motorunu yakarak müvekkile teslim ettiği zaman ise borç bana ait şirkete bundan bahsetme diyerek senedi imzalayan kişi olduğunu, davacının senedi boş imzaladığı iddiası ve şirketten gelen talimat doğrultusunda imzaladığı iddiası soyut ve gerçeklikten uzak olduğunu, şahsen imzalanan senedin şirketten talimat alsa da kendisini şahsen sorumlu kılacağını, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davacı yanın, diğer şirket üzerine borcu bırakmak ve müvekkile olan yükümlüğünden kurtulmaya, borçtan kaçmaya çalışmakta ve kötüniyetli hareket ettiğini, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine dava konusu 65.000,00 TL bedelli senede dayanılarak toplam 65.552,95-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davacı vekili tarafından, dava konusu takibe dayanak senet kapsamındaki borcun kendisine ait olmadığı eski çalışanı olduğu dava dışı ...'a ait olduğundan bahisle menfi tespit istemli işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olup, takibe dayanak senet yönünden davacının imza inkarının bulunmadığı, davacı tarafından senedin eski çalışanı olduğu dava dışı ...'ın borcuna karşılık verildiği yani kendisi bakımından bedelsiz olduğu iddiası ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bir kambiyo senedi olarak bono bütün sebepten mücerret alacaklarda olduğu gibi kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.
Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı def'i (savunma) olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, m.200'daki meblağdan az bir miktara ilişkin olsa bile tanıkla ispat olunamaz; ancak senet (kesin delil) ile ispat edilebilir.
Bu kapsamda somut olayımıza baktığımızda; davacı keşideci tarafından davalı olan lehtara karşı bedelsizlik def'inde bulunulması mümkün olup, davaya konu senedin davacı bakımından bedelsiz olduğu ileri sürüldüğünden ispat yükü davacıya düşmektedir. Dava konusu senedin bedelsiz olduğu iddiasının ispatı bakımından HMK 200. maddesi uyarınca dosya kapsamında yazılı delil bulunmadığı ancak davacı tarafından açıkça yemin deliline dayanıldığı gözetilerek davacıya yemin delil hatırlatması yapılmış olup, davacı tarafça davalıya yemin teklifinde bulunulduğu ve "Davalı ...’ın dava konusu kambiyo senedini ... PAZ. VE TİC A.Ş. İle aralarındaki araç kiralama işlemine ilişkin olarak düzenlemediğine , davacı ...'nin dava konusu senedin esas borçlusu olduğuna, söz konusu kambiyo senedine karşılık olarak ...'ye yönelik bir edimde bulunulduğuna, dosyaya sunulmuş olan ve davalı tarafça ... PAZ. VE TİC A.Ş.'ye kesilen faturaların dava konusu senetle bir ilgisinin bulunmadığına, dosyaya sunmuş olduğumuz whatsapp konuşmalarının davalı tarafından gerçekleştirilmediğine ilişkin, namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerler üzerine yemin ederim." şeklinde yemin metni sunulduğu, 25/06/2025 tarihli celsede kendisine yemin teklif olunan davalının hazır bulunduğu ve kendisine yemin metninin okunduğu kendisine HMK 233/4 uyarınca sorulan sorulara gerçeğe uygun cevap vereceği ve hiçbir şey saklamayacağına namusu, şerefi ve kutsal saydığı bütün inanç ve değerler üzerine yemin edip etmeyeceğinin sorulması üzerine davalı asil yemin etmiş ve " Davacı ... dava dışı ... firmasının müdürü olduğunu söyleyerek benden şahsı adına bir araç kiraladı, kiraladığı araç ile ilgili ... şirket yetkililerinin sözleşmeye imza atmaları gerektiğini söylediğimizde çünkü bizim kiralamayı emniyete bildirme yükümlülüğümüz vardır, kiralamanın kendisi adına yapılmasını gerektiğini söyleyerek sözleşmeyi imzaladı, belli bir süre araca bindikten sonra aracın yolda kaldığını ve motor yaktığını söyledi, bizde bu beyan üzerine gittik aracı motor yaktığı yerden aldık, servise soktuk, servis kullanıcı hatası olduğu yönünde aracın susuz ve yağsız bırakıldığını söyleyerek aracı yaptırabileceğimizi söyledi bizde davacı ... beye söyledik, ... bey 2 gün sonra ofisimize geldi bizden yedek araç istedi, bizde kendisine onarım bedelini bize ödemesi gerektiği söyledik ve dava konusu senet bu onarım bedeline karşılık olarak davacı ... bey tarafından imzalanarak bize verildi, bizde kendisine yedek araç çıkışı yaptık, ardından aradan 1-2 hafta geçtikten sonra ... bey söz konusu bedeli ...'a fatura etmemizi bu şekli ile söz konusu firmadan ödeme çıkartacağını söyledi, bizde kendisinin talimatı üzerine bu firmaya fatura ettik sonrasında davacı tarafça senet düzenlenmesine sebep olan 65.000,00-TL'lik bedel tarafımıza ödenmedi, ...'a fatura ödemesi için aradığımızda davacı ... BEyin işten atıldığını oradaki muhasebe müdürü beyan etti, bizim böyle bir borcumuz yoktur, dolayısıyla biz ödemeyiz dediler bize de bu faturayla ilgili iade edildiğine ilişkin ihtarname çektiler ve iade faturası kestiler, biz bunun üzerine ... beyi defalarca aradık ancak devamlı oyalandık ayrıca nişanlısının üzerine kayıtlı olan ... isimli şirket üzerinden de tarafımızdan araç kiralaması yapıldı ve oradaki bakiye borçta ödenmemiştir, sonra takip yaptık, söyleyeceklerimiz bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; davalı tarafça gerçeği söyleyeceği hususunda HMK m.233/4 uyarınca yemin edilmesinin ardından uyuşmazlık konusu senedin düzenlenme amacı, borcun kaynağı, sebebi aradaki hukuki ilişki tüm ayrıntıları ile anlatılmış, yine aynı celsede davacı vekilinin talebi üzerinde dava dilekçesi ekinde bulunan WP konuşması ekran görüntüleri hazır bulunan davalı asile gösterilmiş ve söz konusu yazışmaların kendisi tarafından yapılıp yapılmadığı sorulmuş, davalı asil cevaben aynen; "söz konusu yazışmalar bana aittir biraz evvel ayrıntılı olarak açıkladığım üzere davacı tarafın kiralama bedelini dava dışı ...'un ödeyeceğini söylemesi üzerine bunları söyledim, zaten davacı senedi imzalarken tanıklar huzurunda benim hatam diyerek imzalamıştır" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı vekili tarafından her ne kadar yemin metnine bağlı kalınmadığından bahisle yemin beyanına itibar edilmemesi gerektiği savunulmuş ise de; yemin delilini düzenleyen HMK 225 vd maddelerinde bir yemin metni bulunması ve kendisine yemin teklif edilen kişinin belli bir yemin metnine bağlı kalma zorunluluğu bulunmadığı, yemin beyan içeriğinin uyuşmazlığı aydınlatacak nitelikte olmasının arandığı, nitekim HMK'nın 237. maddesinde eksik olan noktaları tamamlama veya açık olmayan hususları aydınlatmak için yemin konusu dolayısı ile uyuşmazlık konusu ile bağlantılı konularda soruların hakim tarafından sorulacağı yönünde düzenleme bulunduğu ve söz konusu düzenlemeler gözetildiğinde davalının yemin beyanında uyuşmazlığın çözümü bakımından aydınlatılması gerekir tüm hususların açıklandığı ve bu sebeple davalının HMK m.233/4 uyarınca usulüne uygun yemin eda ettiği anlaşılmıştır.
Bu hali ile; davalı asil tarafından davacının da iddiasında olduğu gibi senedin araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının söz konusu kiralamayı çalıştığı şirket adına yaptığını davalıya bildirdiği bu sebeple davalı tarafça dava dışı şirkete fatura düzenlendiği ancak faturanın şirket tarafından iade edildiği, dava dışı şirket tarafından fatura ve aynı zamanda senet konusu borcun ödenmemesi üzerine whatsapp yazışmalarından da anlaşılacağı üzere, söz konusu borcun ödenmesinin davacıdan istenildiği ve ödeme alınamaması üzerine davacı aleyhine senede bağlı icra takibi yapıldığı ve bu hususların her iki tarafın da beyanları ile esasen zaten büyük oranda uyumlu olduğu, davacı tarafça söz konusu kambiyo senedine dayanak borcun ödendiği iddia ve ispat edilmediğine göre, davacının şahsi olarak düzenlediği ve borç altına girdiği kambiyo senedinden kaynaklanan borçtan şahsen sorumlu olduğu, davalı asilin yemin edası da dikkate alındığında, davacı ile dava dışı şirket arasındaki davacı iddiasına dayanan iç ilişkinin davalıyı bağlayıcı niteliği bulunmadığı anlaşılmakla, menfi tespit istemi ile açılan işbu davanın reddine, mahkememizce tedbir talebinin reddine karar verildiğinden İİK 72/4 Maddesi uyarınca davalının tazminat talebinin reddine de dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememizce tedbir talebinin reddine karar verildiğinden İİK 72/4 Maddesi uyarınca davalının tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 615,40 TL ilam harcının peşin alınan 1.119,49-TL'den düşümü ile bakiye 504,09-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 30.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine
6-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
7-3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2025
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır