T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/594 Esas
KARAR NO :2025/922
DAVA:3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:29/06/2020
KARAR TARİHİ:03/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın davacının öz oğlu olduğunu, diğer davalı ...'nın da davacının oğlunun samimi arkadaşı olduğunu ve aynı iş kolunda beraber iş yaptıklarını, davalılardan ...'ın müvekkilinin evine gelerek cebinden rızası dışında ... ... Tic. Mrk ve ... Şubesinin ... çek seri numaralı, keşidecisi ... Bilg. Elek. San ve Dış Tic. AŞ olan, 31/03/2020 keşide tarihli, 133.000,00 TL bedelli çeki aldığını, davacının mezkur çeki cebinde bulamayınca cebinden düşürdüğünü zannederek çeki kaybolduğu savı ile mahkemede zayi nedeniyle çek iptali davası açtığını, müvekkilinin UYAP Vatandaş portalından baktığında davalı oğlu ile davalı ... tarafından kayıp çekin .... İcra Müdürlüğünün ... esas nolu dosyasından icraya konulduğunu ve tüm mallarının haciz edildiğini gördüğünü belirterek davanın kabulüne, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... A.Ş ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çekin müvekkili ...'dan istirdatını istemişse de işbu talebin haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, söz konusu çekin müvekkiline 23/12/2019 tarihinde geldiğini, çeki müvekkili ...'nın alacağına istinaden ...'dan aldığını, davaya konu çekin son yetkili hamilinin müvekkili olduğunu, davacı yanın olaylı delilden ziyade yorum yoluyla kendine evirmeye çalıştığını belirterek davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizce verilen 26/06/2021 tarih, ... sayılı davanın reddine dair verilen karar Bölge Adliye Mahkemesinin 44. Hukuk Dairesi'nin 19/09/2024 tarih ve 2022/19 Esas-2024/1481 Karar sayılı ilamıyla;
"Bu kapsamda ispat külfeti üzerinde olan davacının her iki davalı hakkında suç duyurusunda bulunduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/... soruşturma sayılı dosyasının derdest olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece soruşturma dosyasının sonucunun beklenilmediği, ... ile diğer davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığı , davalılar arasında ticari ilişki bulunması zorunluluğu olmadığı, ticari ilişki bulunup bulunmamasının, tek başına çekin davacının rızası hilafına elinden çıktığını ve davalıların çeki kötüniyetle iktisap ettiklerini ispata elverişli olmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı, davalı Fatihin çeki çaldığını diğer davalıların birlikte hareket ederek çalıntı çeki takibe koyduklarını dolayısıyla davalıların yasal ve meşru hamil olmadıklarını ve çeki iktisapta ağır kusurlu olduklarını ileri sürmüş olup, hırsızlık vakıasının ispatı yönünden ceza soruşturmasının akıbetinin delil niteliğinin bulunduğu ve sonucunun bu davayı etkileyeceği açık olduğu halde , mahkemece TBK 74.maddesi de dikkate alınmak suretiyle bu soruşturma dosyasının akıbeti araştırılarak davalıların iyiniyetli meşru hamil olup olmadıkları, çeki iktisapta ağır kusurlu olup olmadıkları yönünde değerlendirme yapılmadan, davacıya ispat olanağı tanınmadan eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde değildir. Belirtilen şekilde inceleme yapılması ve hasıl olacak sonuca göre İcra dosyasının infazen kapatıldığı da gözetilerek çek bedelinin istirdadı talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır." şeklindeki gerekçeyle kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendiği ve tensip ara kararları ile İstinaf karar kaldırma ilamı doğrultusunda ... CBS 2020/... soruşturma sayılı dosyanın işbu dosya bakımından bekletici mesele yapılmasına ve dosyanın akıbetinin sorulmasına ve bir örneğinin Uyap sistemi üzerinden celbine karar verildiği ve dosyanın celbiyle incelenmesinde soruşturma kapsamında güveni kötüye kullanma suçundan davalı ... ile ilgili şahsi cezasızlık sebebiyle takipsizlik kararı verildiği, takipsizlik kararının kesinleştiği, takipsizlik kararına itiraz üzerine verilen itirazın reddine ilişkin kararın kanun yararına bozma talep edildiği ve bu talebin de reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait ticari defter ve kayıtları üzerinde ve talimat cevabı da değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 21/08/2025 tarihli raporunda özetle;
"NETİCE; Her türlü hukuki değerlendirme ve nıhai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;
Sayın Mahkeme tarafından 19.03.2025 günlü duruşmada ara karar ile 11.04.2025 günü saat 14:00’de bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK.’un 222 maddesi gereğince ticari defter ve kayıtların Mahkeme duruşma salonunda hazır edilmesine, inceleme günü ve saatinde defterlerin ibraz edilmemesi ya da yerinde inceleme talebinde bulunulmaması halinde defter inceleme talebinden vazgeçilmiş sayılacağına ve karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defter ve kayıtlarının esas alınacağına, taraflarca talep halinde HMK 218. Madde gereğince bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmiştir.
Sayın Mahkemece belirlenen inceleme günü ve saatinde ...vekili Av. ...iştirak etmiş ve müvekkili firmanın ticari defterlerinin yerinde incelenmesini talep etmiştir. Başkaca katılan taraf olmamıştır.
Ancak dosyanın tarafıma 11.04.2025 tarihinde ibraz edilmesinden sonra 12.05.2025 tarihli ara karar ile ... A.Ş. ile ... …..Ltd.Şti.nin Uyap sisteminden taraf kayıtlarının silinmesine karar verilmiştir. Bu nedenle ... şirketinin yerinde inceleme talebine istinaden tespit yapılmamıştır.
Diğer dosyanın taraflarına Sayın Mahkemece belirlenen inceleme günü ve saatinde katılan olmadığından ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığından ticari defter incelemesi yapılamamış olup mali olarak bir tespitte bulunulamamıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.
TTK'nın 778/1-a maddesinin atfı ile bono hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 687/1. maddesine göre, poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. Hamilin, bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması durumunun, bononun iktisap anında bulunması gerekir.
Bu yönden yapılan değerlendirmede ise; davalıların uzun zamandır birbirlerini tanıdıkları, soruşturma aşamasındaki ifadeler kapsamında dava konusu senedin davacının elinden rızası dışında çıktığı hususunda mahkememizde kanaat oluştuğu ve işbu dosya kapsamında yapılan defter kayıt incelemesine göre davalılar arasında ticari ilişki varlığının ispat edilemediği bu hali ile, TTK 686 maddesine göre davalı takip alacaklısının senedin veriliş nedenini bilebilecek durumda olan üçüncü kişi konumunda olması sebebiyle senedi iktisapta iyi niyetli olmadığının kabulünün gerektiği dolayısı ile senet sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine konu ...'a ... Tic. Mrk ve ... şubesine ait, ... seri nolu, 31/03/2020 vade tarihli, 133.000,00-TL bedelli çek sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çek bedelinin dava dışı keşideci tarafından icra dairesine ödenmiş olduğu gözetilerek 133.000,00-TL çek bedelinin davalı takip alacaklısı ...'dan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine konu ...'a ... Tic. Mrk ve ... şubesine ait, ... seri nolu, 31/03/2020 vade tarihli, 133.000,00-TL bedelli çek sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çek bedelinin dava dışı keşideci tarafından icra dairesine ödenmiş olduğu gözetilerek 133.000,00-TL çek bedelinin davalı takip alacaklısı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 9.085,23-TL karar ve ilam harcından 54,40-TL peşin harç ile 2.216,90 TL tamamlama harcının mahsubu ile geriye kalan 6.813,93-TL eksik harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 116,60-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 8.996,75-TL masraf ile 162,10-TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 59,30 TL istinaf karar harcı olmak üzere toplam 9.334,75-TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2025
Katip ...
Hakim ...