T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/703 Esas
KARAR NO :2025/287
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/11/2024
KARAR TARİHİ:24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili şirket ile karşı taraf davalı ...firması arasında 12.07.2024 tarihli ... Malzemesi Alım Sözleşmesi akdedildiğini, mezkur sözleşmede müvekkil alıcı, davalı satıcı konumunda olduğunu, sözleşmenin konusu sözleşmede detayları belirtilen mermerlerin davalı satıcı tarafından sağlanması, müvekkili alıcıya kusursuz ve eksiksiz şekilde teslim edilmesi işi olduğunu, mezkur sözleşmenin 8.3. maddesi açıkça "Alıcının ihtiyacı olan ve sözleşme ek-1 de miktar, özellik ve sair detayları bulunan mermerlerin bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde satıcı tarafından sağlanması ve alıcıya kusursuz, ayıpsız ve eksiksiz olarak peyderpey olacak şekilde 15.11.2024 tarihine kadar teslim edilmesi gerektiğini, sözleşmenin "Ödeme Yeri, Şekli ve Şartları" başlıklı 6. maddesinde alıcıya teslimatı yapılan ürünler karşılığında satıcı tarafından peşinat olarak 03.07.2024 tarihinde 250.000,00 TL, 05.08.2024 tarihinde 1.000.000,00 TL, 05.09.2024 tarihinde 1.000.000,00 TL nakit ödeme yapılacağı kararlaştırıldığını, bu çerçevede müvekkili şirket tarafından davalı ...firmasına 250.000,00 TL nakit ve 1.000.000,00 TL ise ... Bankası ... Şubesine ait 05.08.2024 tarihli ... seri numaralı çek ile olmak üzere toplamda 1.250.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, bu ödemeler dışında sözleşmenin 6.3. maddesi gereğince müvekkili tarafından davalı ...firmasına toplamda 6.000.000,00 TL değerinde 5 ayrı çek teslim edildiğini, anılı çekler sözleşmenin 6.3. maddesinde ayrıntıları ile yazılı olduğu üzere ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 400.000,00 TL bedelli ... seri numaralı, 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ... seri numaralı, 05.10.2024 tarih 1.200.000,00-TL bedelli ... seri numaralı ve 05.11.2024 tarih 1.200.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekler olduğunu, söz konusu çeklerin müvekkili tarafından sözleşme tarihi olan 12.07.2024 tarihinde davalı ... firmasına teslim edildiği mezkur sözleşmenin 6.3. ve 6.4. maddesinde açıkça yazılıdır. Huzurdaki dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çek olduğunu, çek halihazırda diğer davalı ...firması ile danışıklı hareket eden davalı ... ... İnşaat firması uhdesinde olduğunu, müvekkili şirket davalı ...firması ile akdettiği sözleşme kapsamında tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, sözleşmeye konu çekleri keşide ederek davalıya teslim ettiğini, halihazırda davalıya toplamda 1.250.000,00 TL tutarında ödeme gerçekleştirdiğini, davalı tarafça sözleşmenin 8.3. maddesinde miktar ve özellikleri belirtilen ve her hafta müvekkili şirkete teslim edilmesi gereken malzemeler müvekkili şirkete teslim edilmediğini, davalı ...şirket yetkilileri ile defalarca görüşmeler gerçekleştirildiğini, şifahi tüm ihtar ve uyarılar yapılmışsa da davalı ...firması tarafından sözleşme ile yükümlü olduğu edimler ifa edilmediğini, malzeme teslimi sağlanmadığını, alınan istihbari bilgiler neticesinde davalının fabrikasının faaliyetini durdurduğu, ticari faaliyetine son verme ve fabrikayı devretme hazırlığı içerisinde olduğu öğrenildiğini, taraflarınca .... Noterliği'nin 13.08.2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafın edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle feshedildiği, sözleşme kapsamında davalıya fazladan ödenmiş olan 1.112.105,60 TL tutarındaki ödemenin iade edilmesi ve yine sözleşme kapsamında teslim edilen çeklerin iade edilmesi ihtar edildiğini, tüm bunlara rağmen davalı tarafça müvekkili şirketin ödemiş olduğu bedeller iade edilmediği gibi, çeklerin bir kısmı da müvekkile iade edilmediğini, dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çek de müvekkile iade edilmemediğini, diğer davalı ...ile danışıklı hareket eden davalı ... ... uhdesinde olduğunu, ticari faaliyetlerine son verme hazırlığında olan davalı ...firması tabiri caizse son bir vurgun yapma gayesiyle hareket etmiş ve müvekkili şirketin açıkça zararına ve mağduriyetine sebebiyet verdiğini, her ne kadar sözleşme konusu tüm çekler ve dava konusu çek ... Alım Sözleşmesi kapsamında müvekkile teslim edilecek olan ... malzemelerin bedeli olarak müvekkili tarafından ...firmasına verilmişse de ...firması üçüncü şahsın iyiniyetinden faydalanmak amacıyla danışıklı ve muzavaalı bir şekilde ciro yaparak çekleri başkaca firmalara devrettiğini, davaya konu ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çek ile dava dışı 05.11.2024 tarihli 1.200.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çeki diğer davalı ... ... firmasına teslim ettiğini, davalı ...ile davalı ... ... firması arasında gerçek bir borç-alacak ilişkisi bulunmadığını, davalı ...firması tarafımızca öne sürülecek olan bedelsizlik iddialarını ve her türlü yasal def'ileri etkisiz hale getirmek ve bu amaçla muvazaalı şekilde ... ... firması üzerinden çek bedellerini tahsil etmeyi amaçlandığını, ticari kayıtların incelenmesi ve yapılacak yargılama neticesinde davalıların birlikte ve danışıklı hareket ettiği ve davalılar arasında gerçek bir borç-alacak ilişkisi bulunmadığı hususundaki haklılığı ortaya çıkacağını, müvekkili tarafından davalı ... firması lehine keşide edilip teslim edilen çeklerden 05.11.2024 tarihli 1.200.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çek taraflar arasında yürütülen müzakereler sonucu herhangi bir bedel ödenmeksizin diğer davalı ... ... tarafından müvekkile iade edildiğini, bu sebeple işbu çek dava konusu olmadığını, bu hususun da muvazaa bakımından değerlendirilmesi önem arz ettiğini, icra takibinden önce açılacak menfi tespit davası ile %15 teminat mukabilinde açılacak olan takiplerin durdurulmasına yönelik kararlar sıkça verildiğini, menfi tespit davalarına getirilen arabuluculuk zorunluluğu nedeniyle doğrudan menfi tespit davası açıp ihtiyati tedbir kararı alma imkanı bulunmadığını taraflarınca HMK madde 389 ve devamı maddeleri uyarınca davaya konu çek bakımından sonradan başlatılacak olan icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararı ile " talep konusu çek yönünden alacaklı tarafça icra takibi başlatılması ve takibin devamı halinde talep eden borçlu açısından ileride telafisi imkansız zararların doğma ihtimali mevcut olduğundan ve yaklaşık ispat şartı sağlandığından dolayı İİK 72/2 maddeleri gereğince alacağın %15'i oranında teminat yatırılması halinde talep konusu çekten dolayı başlatılacak icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin kabulüne" karar verildiğini, söz konusu karar ile huzurdaki davaya konu keşidecisi müvekkili ... Ltd. Şti. lehtarı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve cirantası ... Ltd. Şti. olan ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çek yönünden icra takibinin ve icra takip işlemlerinin durdurulmasına karar verildiğini, anılı dosyada tarafımızca çek bedelinin %15'i tutarında teminat yatırıldığını, dava konusu çeke ilişkin ihtiyati tedbir kararı alındığını, süresi içerisinde infazı talep edildiğini, halihazırda dava konusu çek için devam eden bir ihtiyati tedbir kararı bulunduğunu, dava kapsamında bu ihtiyati tedbirin devamına karar verilmesini, davaya ilişkin olarak taraflarınca menfi tespit davası zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusu kapsamında öncelikle 05.09.2024 tarihinde İstanbul Arabuluculuk Bürosu'na başvuru yapılmış, başvuruları üzerine ... numaralı arabuluculuk dosyası açıldığını, davalı ... ... İnşaat firmasının yetki itirazı üzerine .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı kararı ile yetki itirazının kabulü ile yetkili arabuluculuk bürosunun ... Arabuluculuk Bürosu olduğuna karar verildiğini, devamında arabuluculuk görüşmeleri ... Arabuluculuk Bürosu'nun ... arabuluculuk sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, görüşmeler 05.11.2024 tarihinde anlaşamama olarak neticelendiğini, davanın takipten önce açılmış olduğunun kabulü ve ispatı bakımından tespitini, taraflarınca ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde TCK 158 madde kapsamında tacir veya şirket yöneticilerinin ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında işledikleri dolandırıcılık eylemleri nedeniyle nitelikli dolandırıcılık suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası tahtında davalı ...Madencilik firması yetkilileri ve şirket adına hareket eden kişiler hakkında soruşturma devam ettiğini, bedelsiz kalmış dava konusu çekin birlikte ve danışıklı hareket eden davalılar ve çeki halihazırda elinde bulunduran davalı ... ... tarafından takibe konması konusunda haklı endişeleri olduğunu, müvekkilinin olmayan bir borcu ödemesine ve mağduriyet yaşamasına yol açacağı aşikar olduğunu, tüm bu sebeplerle, söz konusu çek nedeniyle müvekkilinin borcun olmadığının tespiti, çekin ödenmemesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararı ile verilen tedbir kararının devamı yönünde karar kurulmasını talep etme zorunlulu olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketine keşide edilen ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çeke ilişkin olarak bu çekin müvekkili ile davalı ...firması arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkili şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiğini, davalı ...firmasının ürünleri müvekkili şirkete zamanında, hatta halen dahi teslim etmediğini, davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğini, bu çekin bedelsiz kaldığı ve çeke ilişkin müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti ile davanın kabulüne karar verilmesini, ayrıca açılmış ve açılacak icra takiplerinin durdurulmasına yönelik verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı ihtiyati tedbir kararının devamı yönünde karar kurulmasını, yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin davalı karşı taraflar üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı ile davalı ...firması arasındaki 12.07.2024 tarihli ... Malzemesi Alım Sözleşmesi uyarınca davalı ...firmasının teslim etmesi gereken malları teslim edip etmediği, sözleşme kapsamında davalı ...firmasına verilen dava konusu çekin davalı ... firmasına ciro edilmesinin gerçek bir ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığı, neticeten dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 05.09.2024 tarihli 2.000.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çekten dolayı davacının davalılara borçlu olup olmadığına ilişkin menfi tespit talebine ilişkindir.
Mahkememizdeki dava 19/11/2024 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Davacı vekili 24/04/2025 tarihli dilekçesi ile: Taraflar ekte sundukları protokole istinaden anlaştıklarını, dosya konusu çek taraflarınca teslim alındığını, taraflarınca yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, karşı taraf ... ... firmasının da davadan feragat neticesinde yargılama ve vekalet ücreti anlamında herhangi bir talebi bulunmadığını, mezkur protokol gereği davadan feragat edilmesi ve dosya konusu çekin taraflarınca teslim alınması nedeniyle huzurdaki dava konusuz kaldığını, huzurdaki davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı vekili 24/04/2025 tarihli dilekçesi ile: Davacı tarafın feragatına ve davanın konusuz kalmasına bir diyecekleri olmadığını, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.
Feragat davaya son veren bir taraf işlemi olup, HMK.nun 307 ilâ 312.maddeleri arasında düzenlenmiştir. HMK'nın 307.maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi olarak tarif edilmiş, HMK'nın 311.maddesinde ise "feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur." hükmüne yer verilmiştir.
Davacı vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde davadan feragat etme yetkisinin olduğu anlaşılmakla, davayı sona erdiren taraf işlemleri olduğundan davanın feragat nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın feragat nedeniyle reddine,
2-Alınması gereken 615,40 TL harcın davacı tarafça başlangıçta yatırılan 34.155,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 33.539,60 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,
4-Vekalet ücreti talebi bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacının gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı, 24/04/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır