T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/271 Esas
KARAR NO: 2025/415
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 28/11/2014
KARAR TARİHİ: 29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Karşı taraf ... Yönetim Kurulu tarafından müvekkilimin kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına dair karar verildiğinin öğrenildiği, Müvekkilin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğine ilişkin iş bu kararın müvekkile tebliğ edilmediği, Müvekkilin kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin verilen iş bu karar usul, yasa ve yerleşmiş içtihatlara aykırı olup iptaline karar verilmesi gerektiği, Davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından; ihtarnamelere dayalı olduğu iddiası ile müvekkilin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğine dair karar verildiği, iş bu kararın müvekkile ulaşmadığı, bu ncdenlerle müvekkil hakkında verilen ihraç kararı üsüle aykırı olarak tebliğ edildiği, Müvekkilin, davalı kooperatife borçları olduğu iddiası ile ihraç edildiğine ilişkin yönetim kurulu kararını, davalı taraf aleyhine ikame etmiş, ...E. sayılı davasında, davalı tarafından cevap dilekçesi ve eklerinde göndermiş olduğu dava konusu Yönetim Kurulu kararının taraflarınca tebliğ alınması ile öğrenildiği, Müvekkilin bilinen adresi en son adresi “...|... ...” adresi olduğu, Davalının usul ve yasaya aykırı olan ihraç kararından önceki ve hatta sonraki tüm tebliğ işlemlerin de müvekkilin “ ... ...” adresini gösterdiği, Müvekkilin bilinen adresini iş bu adres olduğu tartışılmaz bir gerçek olduğu, tüm bu nedenlerle Müvekkilin kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin 18.11.2012 tarih ve 26 sayılı usule ve yasaya aykırı yönetim kurulu ihraç kararının iptali ve müvekkilimin üyeliğinin tespitine, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı müvekkilin adresini hatalı olarak, “.... olarak belirttiği ve bu hatalı adrese gönderilen tebliğat müvekkile ulaşmadığı, 17.12.2012 tarih, 8216 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 299 sayfasından açıkça anlaşılacağı üzere, müvekkil adresinin en son 04.12.2012 tarih, 2012/30 no'lu yönetim kurulu kararı ile ... Mah. ... G 74. Sok. 24/18, E Blok .../İST. adresinden ... Mah. ... Mevkii, 174. Sok. N:20, D Blok, -5. Bodrum Kat, .../İST. adresine taşındığı,"...den alınarak ... ilçesine devir edildiği için müvekkilin nihai adresi “... Mah. ... Mevki, 174. Sok. No:20, D Blok, -5. Bodrum Kat, ... / İstanbul olduğu, Blok ve daire numarası hatalı adrese yapılan tebligatın geçersiz olduğu, Müvekkilin tesadüf eseri 17.06.2015 tarihinde davadan haberi olduğu ve davanın içeriğini öğrendiği, bahsi geçen huzurdaki davanın tebliğ tarihinin 17.06.2015 olarak tespiti gerektiği, davacının ilk üye olurken ki adresi eski adresi İlyasbey Cad. 200/16 iken, davacının ikametgah adresini taşıması sebebiyle ilk adrese “eski” şehri verilecek, yeni ikametgah adresi olan ... Mah. E:1 Blok, D:5, ... / İstanbul adresi ikametgah adresine işlendiği, bu sayfa suretinden de anlaşılacağı üzere, müvekkil üye kayıt defterinde davacının iş adresinin olmadığı, Davacının müvekkil nezdinde, resmi noter onaylı defterde işli olan adreslerinin bunlar olduğu, Davacının müvekkil resmi noter onaylı üyelik defterindeki bilinen adresi, ikametgah adresi olup, bu adrese tebligat yapılması usul ve yasaya uygun olduğu, Müvekkil, davalının üyelikten ihraç ihtarı öncesinde, prosedür gereği Kooperatifler Kanunu 27. Maddesine göre, ekte yer alan, biri 10 günlük, diğeri | ay süreli iki ihtar göndermiş olduğu, bu ihtarlardan 11.01.2012 tarihli 1.si de davacının itiraz konusu ettiği ... Mah. E:1 Blok, D:5, ... /İstanbul adresine gönderildiği, söz konusu her iki ihtarın da tebliğ edildiği noktasında taraflar arasında bir ihtilaf söz konusu olmadığı, davacının kötüniyetli bir şekilde sadece atılma kararının bu adrese tebliğ edildiğini, önceki tüm tebliğatın iş adresine gönderildiğini iddia ettiği, üstelik davacının, müvekkilin taraf olduğu .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının 28.09.2011 tarihli duruşma tutanağında, şikayetçi olarak verdiği ifade de ikametgah adresini ... Mah. E:1 Blok, D:5, ... İstanbul olarak beyan ettiği, tüm bu nedenlerle hak düşürücü süre içerisinde açılmayan davacının davasının reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ekli kararlarından hareketler davacının istifa etmiş sayılacağı için davanın reddine, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise, davacının ödenmemiş borçları sebebiyle davanın reddine; dava masrafları ve ücreti vekaletin davacılar üzerine bırakılmasına; karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile;Kooperatif Genel Kurul Kararı iptali davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bozmadan önce alınan bilirkişi ... 'dan alınan 02.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " İlgili bölümlerde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; İhtarların gönderiliş tarihleri ve İçeriklerinin, ihtarlarda verilen sürelerin yasal mevzuata uygun olduğu, Faiz oranlarının GK. kararlarıyla kararlaştırıldığı, Aidat ve faiz hesabının GK. kararlarına göre yapıldığı, Davacı tarafin; yöneticiler hakkında ceza davası açıldığı, borcun kesinleşmediği yönündeki İtirazlarının kooperatif ortağını aidat ödeme yükümlülüğünden kurtaramayacağı, İlk ihtarda istenen aidatların ve faizin GK. kararlarına göre doğru hesaplandığının ve istendiğinin, yine aynı şekilde arada (icra/dava sonucu) yapılan ödemelerin mahsubundan sonra ikinci İhtarda istenen aidat ve faiz hesabının da doğru olduğunun tespiti / kabulü halinde; İhraç koşullarının oluştuğu," şeklinde rapor sunduğu görüldü.
Bilirkişi Mustafa Şeref Kısacık ve Mehmet Taşiyan 'dan alınan 06/06/2022 tarihli ek raporunda : kök rapordaki tespit ve değerlendirmeyi değiştirmeyi gerektirir bir hususu bulunmadığı yönünde görüş ve kanaatinde bulundukları görüldü.
Kooperatif tarafından 1. İhtarın 11.01.2012 tarihinde davalı ... adına ve ... Mah, E. | Blok D. 5 ...-İstanbul adresine, .... Noterliğinin 11.01.2012 Tarih, ... yevmiye numarası ile ihtarmame gönderildiği, söz konusu ihtamamede, davalı ...'ın 01.06.2006 tarihinden 31.12.2011 tarihleri arasında kooperatif genel kurullarında alınan kararlara göre ödenmesi gereken aidat ve diğer ödemelerini yapmadığını, genel kurul toplantılarında alınan süresinde ödenmeyen borçlara uygulanacak faiz oranlarının uygulanması ile 31.12.2011 tarihi itibarı ile toplam 74.698,00 TL borcun 10 gün içinde ödenmesi gerektiği, ödenmemesi halinde kooperatif üyeliğinden ihraç işlemi yapılacağının ibtar edildiği görülmüştür.
2. İhtarın 25.06.2012 tarihinde ... adına İ.Ü. Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Ens. Alt Kat Fatih İstanbul adresine .... Noterliğinin 25.06.2012 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname gönderdiği, ihtarnamede, 01.01.2006-31.12.2011 tarihleri arasında davacı ... adına tahakkuk ettirilen aidat borçlarının ilgili ayın sonuna kadar ödenmesi gerekirken, süresinde ödenmediğini, süresinde ödenmeyen borçlara genel kurullardan alınan kararlardan öngörülen oranda gecikme faizi tahakkuk ettirildiğini, 01.01.2006-31.12.2011 tarihlerinde tahakkuk eden borçlarından, ödediği borç ve gecikme faizleri düşüldükten sonra 51.767,50 TI. borcu bulunduğu belirtilerek gönderildiği görülmüştür. İhtamamede, 31.12.2011 tarihi itibarı ile biriken 51.767,50 TL. borcunun, ihtarnamenin tebliğinden sonra bir ay içinde ödemesi, borcun bu süre zarfında ödenmemesi halinde, 1163 sayılı kanunun 27. Maddesi gereğince kooperatif üyeliğinden ihraç edileceği ihtar edilmiştir.
Davacının 05.07.2012 tarihinde, .... Noterliğinin 05.07.2012 tarih, ... yevmiye numaralı ihtara cevabında, davalı kooperatif tarafından ... Noterliğinden gönderilen 25.06.2012 tarih, ... yevmiye ihtarmame ile müvekkilden 51.767,50 TI. gecikmiş alacağı bulunduğu, bu borcun bir ay içinde ödenmemesi halinde kooperatif üyeliğinden ihraç edileceğinin ihtar edildiği, bu borcu kabul etmediklerini, daha önce ödenmesi gereken borca ve müvekkil hakkında verilen ihraç kararına yapılan itirazın yargılama sürecinin devam ettiğini, kesinleşmemiş borç için ihraç kararının verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
Kooperatif Yönetim Kurulu 18.11.2012 tarih, 2012/26 sayılı yönetim kurulu kararı ile, davalı ...'ın fazlaya dair hakları saklı tutularak, 01.01.2006-31.12.201 Itarihleri arasında toplam 74.698,00 TI. borcu bulunduğu, borcunu ödemesi için 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 27. Maddesine uygun olarak .... Noterliğinin 11.01.2012 tarih, ... yevmiye numaralı ihtar ile borcunu ödemesi için 10 günlük süre verildiğini, yine .... Noterliğinin 25.06.2012 tarih, ... yevmiye numaralı ihtar ile bir aylık süre verildiğini, bu süre zarfında da cebri icra yolu ile sadece 2009 yılı Temmuz, Ağustos, Eyiti aidatlarını, (her biri 330'er liradan toplam 900,00 TI. Ve ferileri, ortak alan 1. Ve 2. Taksitini (her biri 5000,00'erden toplam 10.000,00 TI. ve ferileri ) iç imalat bedelinin de 1. Taksitini 2.600,00 TI. ve ferilerini ödediği, bakiye tutarı ödemesi için 2. İhtarda ayrıntılı belirtilen 51.767,50 TI. borcunu 1 aylık sürede ödememiştir. Borcunu bu güne kadarda ödenmemiştir. Bahsi geçen sebeplerle ...'ın üyelikten çıkarılmasına, atılma kararına karşı 3 ay içerisinde iptal davası açabileceğini, veya ayni süre içerisinde genel kurulla müracaata bulunarak itiraz edebileceğinin kendisine ihtarına toplantıya katılanların oy birliği ile karar verilmiştir.
Kooperatif tarafından düzenlenen 3. İhtarname 20.11.2012 tarihli olup, .... Noterliğinin 20.11.2012 tarih, ... yevmiye numaralı, davacı ... adına ... Mah. E:1 Blok D:5 ...-İstanbul adresine gönderilen ihtarname ile, 01.01.2006-31.12.2011 tarihleri arasında toplam 74.698,00 Tl.tutarındaki yükümlülüğünü yerine getirmediğinden, Kooperatifler Kanunun 27. Maddesi gereğince .... Noterliğinin 11.01.2012 tarih, ... yevmiye numaralı çekilen ihtarda borcunu ödemesi için 10 günlük süre verildiğini, 19.03.2012 tarihinde ihtarnamenin tebliğ edilmiş olmasına rağmen borcunu ödemediğini, yine .... Noterliğinin 25.06.2012 tarih, ... yevmiye numaralı ihtar ile bir aylık süre verildiğini, bu süre zarfında da borcunun hepsini ödemediği ihtar edilmiştir. Tanınan süreye rağmen borcunun tümünün ödememesi nedeniyle davacı ...'ın 18.11.2012 tarih, 26 sayılı yönetim kurulu kararı ile ihracına karar verildiği ihtar edilmiştir.
Davalının cevap dilekçesine ek olarak verdiği .... Ağır Ceza Mahkemesi Dosya No ... E. Nolu tutanağında davacı ... adresi ... Mah. ... SİTESİ E-I Blok D: 5 ... — İstanbul olarak yazılmıştır. Davalı kooperatif ...'ın ihraç kararını gönderirken adreste hangi site olduğu belirtilmemiş ise de, bizzat davacının kendisinin Ceza Mahkemesinde bildirdiği adresi bu şekilde olup yine bu adres cevap dilekçesi ekinde sunulan kooperatif kayıtlarına göre davacının kooperatif kayıtlarında yer alan adresidir. Dolayısıyla ihraç kararı tebligatının usulüne uygun olmadığı iddiası yerinde görülmemiştir.
Kaldırma ilamı öncesinde bilirkişi raporları alınmış ve mahkememizin 29/03/2024 tarih ve ... sayılı kararı ile 'netice olarak Konut Yapı Kooperatifleri anasözleşmesinin 14, maddesine göre parasal yükümlülüklerin 30 gün geciktirilmesi üzerine ortaklıktan çıkarma işlemine esas ilk ihtar gönderilebilir, ihtar tarihi itibarıyla, istenen en yakın tarihli aidatın ödemesi gereken tarihin (vadesinin) üzerinden asgari 30 gün geçmiş olması gerekir. ilk ihtarın 11.01.2012 tarihinde gönderildiği bilindiğine göre, ancak 11.12.2011 tarihine kadar ödenmesi gereken aidatın istenmesi gerekir. 1. İhtarda 01.01.2006-31.12.2011 arası toplam borcun istendiği belirtilmişse de, ihtarın 3. maddesindeki açıklamaya göre ihtara konu aidatların en son ödeme günü 15.07.2011 olup, son ödeme gününden 30 gün geçtikten sonra ihraç ihtarı (2. ihtar) gönderilebilir kuralına uyulduğu da görülmektedir. Bu bağlamda ihtarların yasa, anasözleşme ve Yargıtay kararlarına uygun olduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce davanın reddine dair verilen karar Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 27/03/2025 tarih ,2024/1680 Esas, 2025/498 Karar sayılı ilamı ile "Somut davada ilk derece mahkemesi ihraç kararının usulüne uygun tebliğ edildiğini kabul etmişse de, karar bu yönden herhangi bir gerekçe içermemektedir. Ayrıca ihraç kararının usulüne uygun kabul edilen tebliğ tarihi 22.11.2012 olup, bu tarihin kabulü halinde, ihraç kararının iptali için üç aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra, 2014 yılında dava açılmıştır. Diğer taraftan ilk derece mahkemesi ihraç kararının tebliğini usulüne uygun kabul etmesine rağmen, bir yanda da işin esasına yönelik olarak, ihtarların usulüne uygun ve ihraç kararının yerinde olduğunu kabul ederek davanın reddine karar vermiştir. Buna göre mahkemece HMK'nın 142. maddesi gereğince, ihraç kararının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği tartışılarak tebliğ usulüne uygun ise hak düşürücü süre yönünden davanın reddedilmesi ve işin esası hakkında karar verilmemesi, tebligat usulsüz ve dava süresinde açılmışsa ise işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, davanın hangi nedenle reddedildiği anlaşılmayacak şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.' gerekçesiyle kaldırılarak mahkememize gönderilmiş, mahkememizin 2025/271 Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
İstinaf kararı sonrasında yapılan yargılama:
İstinaf kararında belirtilen hususlar çerçevesinde yapılan değerlendirmeye göre, Kooperatifler Kanunu uyarınca ihraç için yapılması gerekli ihtarlar usule uygun olarak yerine getirilmiş, ihraç kararını içerir Kooperatif tarafından düzenlenen 3. İhtarname 20.11.2012 tarihli olup, .... Noterliğinin 20.11.2012 tarih, ... yevmiye numaralı, davacı ... adına ... Mah. E:1 Blok D:5 ...-İstanbul adresine gönderilen ihtarname 22/11/2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davalının cevap dilekçesine ek olarak verdiği .... Ağır Ceza Mahkemesi Dosya No ... E. Nolu tutanağında davacı ... adresi ... Mah. ... SİTESİ E-I Blok D: 5 ... — İstanbul olarak yazılmıştır. Davalı kooperatif ...'ın ihraç kararını gönderirken adreste hangi site olduğu belirtilmemiş ise de, bizzat davacının kendisinin Ceza Mahkemesinde bildirdiği adresi bu şekilde olup yine bu adres cevap dilekçesi ekinde sunulan kooperatif kayıtlarına göre davacının kooperatif kayıtlarında yer alan adresidir. Dolayısıyla ihraç kararı tebligatının usulüne uygun olmadığı iddiası yerinde görülmemiştir.
Neticeten ihraç kararının usulüne uygun kabul edilen tebliğ tarihi 22.11.2012 olup, bu tarihin kabulüne göre de, ihraç kararının iptali için üç aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra, 2014 yılında dava açılmış olduğundan, davacının Kooperatifler Kanunu 16/3-4 maddelerinde belirtilen süreden sonra eldeki davayı açtığı anlaşılmakla, hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının Kooperatifler Kanunu 16/3-4 maddelerinde belirtilen süreden sonra eldeki davayı açtığı anlaşılmakla, hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddine,
2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafça peşin olarak yatıralan 25,20 TL harcın mahsubi ile eksik 590,20 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineyi irat kaydına,)
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 15,00 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne oy birliği ile karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/05/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır