T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/291 Esas
KARAR NO:2025/303
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:28/04/2025
KARAR TARİHİ:29/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı ...'ün keşidecisi olduğu ... Şubesi, 25.01.2007, keşide tarihli ... numaralı, 25.01.2007 keşide tarihli ... numaralı, 05.04.2010 keşide tarihli ... numaralı üç adet çek lehtarlarına haricen ödenmiş çeklere yazılan borç bedellerinin ödendiğini, fakat lehtarlar davaya konu çeki davacıya teslim etmediğinden bankaya ibraz edemediğini, banka kayıtların da çeklerin açık durumda olduğunu, davacının lehtarlara ulaşamadığını, bu nedenlerle davanın kabulünü, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 3 adet çekin kaybolma sebepleri nedeniyle iptalini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çeklerin iptali isteğine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'ün keşidecisi olduğu üç adet çek lehtarlarına haricen ödenmiş çeklere yazılan borç bedelleri ödendiğini, fakat lehtarlar davaya konu çeki müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili çek karnesi veren bankaya çek yapraklarını ibraz edemediğini, bankada çeklerin açık durduğunu, lehtarlara ulaşılamadığını, çekleri bankaya ibraz edemediğini bildirmiştir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.
HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır.
Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/h ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 30/04/2025
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.