T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/376 Esas
KARAR NO:2025/660
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:30/05/2025
KARAR TARİHİ:24/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. ... Ticari Şubesine ait, 20.03.2024 keşide tarihli, ... seri nolu, 504.842,79 TL bedelli çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olup söz konusu çekin kaybolduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilini mağdur edeceğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, çekin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, söz konusu çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.
Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardandır. Bu davalara ilişkin özel hüküm niteliğinde bulunan 6102 sayılı TTK'nin gerek 758. maddesi ve gerekse 763. maddesinde, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı görülmekte olan iptal davasından bağımsız bir dava olarak istirdat davası açmak üzere süre verileceği öngörülmektedir.
Dava konusu çekin ibraz bilgilerinin bildirilmesi hususunda muhatap bankaya yazılan müzekkereye çeklerin ibraz edilmediğini bildirir yanıt verildiği görülmüştür.
Davacının yetkili hamili olduğu dava konusu çeki elinde iken kaybettiğine dair yeterli kanaat oluştuğundan, TTK.nun 762. maddeleri gereğince çekin zayi edildiğine dair Ticaret Sicil Gazetesi aracılığı ile birer hafta ara ile 3 defa ilan yapılmış olup, yasal süre içerisinde, çeklerin Mahkememize herhangi bir hakiki ya da hükmi şahıs tarafından ibraz edilmediği anlaşılmakla davanın kabulü ile; davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; dava konusu Keşidecisi ... A.Ş. Olan, ... A.Ş. ... ... Şubesine ait, 20.03.2024 keşide tarihli, ... seri nolu, 504.842,79 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansı ile teminatın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Mahkememizce teminat karşılığında verilen ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,
6-Ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararı gereğince davacı tarafça yatırılan teminatın, HMK 392/2. maddesi uyarınca tedbir kararının kaldırılması hususunda muhatap bankalara müzekkere yazılması ile bir aylık yasal sürenin dolmasının ardından davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır