T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/386 Esas
KARAR NO: 2025/1051
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 02/06/2025
KARAR TARİHİ: 24/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin lehtar olduğu, keşidecisi B... Ltd. Şti. olan ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan iki adet tacir çekinin müvekkil tarafından kaybolduğu tespit edilmiş olup, yapılan tüm aramalara rağmen çekler bulunamadığını, Keşidecisi ... Ltd. Şti. lehtarı... Ltd. Şti. olan ...Bank AŞ. Bankasına ait, 15.09.2025 keşide tarihli ... numaralı, 490.000,00-TL bedelli ve 30.09.2025 keşide tarihli ... numaralı, 490.000,00-TL bedelli çeklerinin iptali için gerekli başvurunun yapılmasının zaruret arz ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, 2 adet çekin kaybolma sebepleri nedeniyle iptaline ilişkin karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.
Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardandır. Bu davalara ilişkin özel hüküm niteliğinde bulunan 6102 sayılı TTK'nin gerek 758. maddesi ve gerekse 763. maddesinde, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı görülmekte olan iptal davasından bağımsız bir dava olarak istirdat davası açmak üzere süre verileceği öngörülmektedir.
Dava konusu çeklerin ibraz bilgilerinin tespiti hususunda muhatap bankaya yazılan müzekkereye verilen yanıtta, dava konusu ... seri numaralı çekin ibraz edilmediği,...seri numaralı çekin ise ibraz edildiğinin bildirildiği, bu çek hakkında çek istirdatı davası açılması hususunda ihtaratlı kesin süre içerir ara karar kurulduğu ve davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından istirdat davasına ilişkin arabuluculuk başvuru belgesinin sunulduğu, çeklere ilişkin yasal ilanların yapılmış olduğu anlaşıldı.
Dava konusu .. seri numaralı çekin ibraz ediliği bilgisinin verildiği bu sebeple ibraz ediliği bildirilen bu çekler yönünden davacı vekiline istirdat davası açıp mahkememize bildirilmesi hususunda süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde çek istirdatı davası bakımından dava şartı olan arabuluculuk başvurusunun yapıldığı bu hali ile davaya konu ... seri numaralı çek bakımından davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla bu çek bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava konusu ....maralı çekin ise davacı rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, mahkememizce yaptırılan ilk ilan tarihi itibari ile üç aylık başvurma süresinin dolduğu ve ibraz edilmediği gibi akıbetinin de belli olmadığı anlaşılmakla TTK.764.maddesi ve devamı maddeleri gereğince davacının bu çek yönünden talebinin kabulü ile, söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın dava konusu ... seri numaralı çek yönünden KABULÜ ile; Keşidecisi ... Ltd. Şti. lehtarı ... Ltd. Şti. olan ...Bank AŞ. Bankasına ait 15.09.2025 keşide tarihli ... seri numaralı, 490.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Dava konusu, Keşidecisi ... Ltd. Şti. lehtarı...Ltd. Şti. olan ...Bank AŞ. Bankasına ait 30.09.2025 keşide tarihli ... seri numaralı 490.000,00-TL bedelli çek yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Mahkememizce teminat karşılığında verilen ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,
7-Ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararı gereğince davacı tarafça yatırılan teminatın, HMK 392/2. maddesi uyarınca tedbir kararının kaldırılması hususunda muhatap bankalara müzekkere yazılması ile bir aylık yasal sürenin dolmasının ardından davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2025
Katip ...
Hakim ...