T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/440 Esas
KARAR NO:2025/777
DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/04/2025
KARAR TARİHİ:24/10/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı Yetkisizlik Kararı ile dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememiz 2025/440 Esasına kaydı yapılmış, görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili ile davalı firma arasında imzalan 2.825.000,00 Euro bedelli 16.12.2022 tarihli iki adet kendiliğinden damperli projeye ve klas kurallarına uygun olarak kendiliğinden hareket etmeyen mavna yapım be tedarik sözleşmesi imzalandığını,müvekkilinin sözleşme ile üzerine düşen edimleri ilgili tarihlerde yerine getirerek davalı firmaya toplamda 1.045.000,00 Euro ödeme yaptığını, davalı tarafın sözleşmenin kurulması aşamasından itibaren sözleşmenin hem asli hem de tali hükümlerine riayet etmediğini, sözleşmenin kurulması aşamasında taraflar arasında yapılan müzakerelerde davalı firma yetkilileri ... tarafından ... firmasına ait birden fazla tersanenin olduğunu ve müvekkili firmanın siparişine konu gemilerin ... firmasına ait bu tersanelerde yine bizzat ... firması tarafından inşa edilip teslim edileceğinin bildirildiğini, taraflarca imzalanan sözleşmede davalı tarafça kendi tersanelerinden birinde inşa edilmesi hükmünün yer aldığını, ancak siparişe konu gemiler müzakerelerde ve imzalanan sözleşmeye göre ... firmasına ait tersanelerinden birinde inşa edilmediğini, sözleşmenin tarafı olmayan ...unvanlı taşeron firmaya inşa ve imal ettirildiğini, davalı firmanın sözleşmeye konu gemilerin inşa ve imal edecek gerekli donanıma sahip olmadığını, sözleşmenin imzalandığı tarihte mülkiyetinde herhangi bir tersane ve tersane işletmeciliği olmadığını, müvekkili firma davalı firmaya taraflarca imzalanan sözleşme uyarınca toplamda 1.045.000,00 Euro ödeme gerçekleştirdiğini, müvekkil firma gemiler üzerinde düzenli olarak nitelik ve nicelik bakımından uluslarası standartlara uygunluğunu denetleyen firmadan yapılan bilgilendirmeler sonucunda ödemeleri kestiğini sözleşme uyarınca denetleyici olarak "..." firması belirlendiğini, bu denetimlerde muhatap ... firması yetkilileri tarafından gemilerde ki eksiklikler ... firması çalışanlarının tehdide ve şiddete maruz kaldıklarından eksik hususların taraflarına bildirilmediğini, sözkonusu gemilerin inşası ve teslimi gerçekleştirilmediğini sözleşmeye aykırı imalatlar gerçekleştirildiğini büyük eksiklerin olduğunu beyanla, müvekkili firmanın davalı firmaya ödemiş olduğu bedelin şimdilik 100.000-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının davalı şirketten ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi (3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca açılmış 1 yıl vadeli Euro mevduat hesabına ödenen en yüksek faiz oranında) ile tazmin ve tahsilini, TTK 1350 vd. hükümleri uyarınca, ... adlı gemilerin 1.045.200,00-Euro tutarında ihtiyaten haczini, yargılama gideri ve vekalet ücretininin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Davacı tarafından kendileri ile müvekkili arasında detaylarına teknik şartnamede yer verilen iki adet kendiliğinden hareket etmeyen geminin inşası için 2.825.000,00 EURO bedelli sözleşme imzalandığı, müvekkilinin sözleşmeye aykırı davrandığı, gemilerin inşasını kararlaştırılan sürede tamamlamadığı ileri sürülerek şimdilik ödendiği iddia edilen 100.000,00 Euro’nun müvekkilinden tahsili ile ... adlı gemilerin 1.045.200,00 Euro tutarında ihtiyaten haczi talep edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası tahtında davacı tarafın hukuki dayanağı bulunmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş ve aynı dosya tahtında 30.05.2025 tarihli karar ile görevsizlik kararı tesis edildiğini, haksız ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafından davasına dayanak teşkil eden yabancı dildeki belgelerin Türkçe tercümeleri dosyaya ibraz edilmediğini, davacı taraf yurdışında mukim bir şirket olduğundan yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, taraflar arasında tahkim sözleşmesi bulunduğunu, davada görev ve yetkisi bulunmadığını, davacı, huzurdaki davada aktif husumet ehliyetinin varlığını ispatlayamadığını, davacı tarafından sözleşmeye aykırı hareket edildiğini, üzerlerine düşen yükümlülükler yerine getirilmediğini, ispat yükü davacı üzerinde olmasına rağmen davacı taraf alacak iddialarını ispatlayamadığını, sözleşmeye aykırı hareket eden tarafın davacı olduğu sabit olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmede uyuşmazlıkların Londra'da tahkim yoluyla karara bağlanacağı kararlaştırıldığını, mahkemenin yetkili ve görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddini, haksız ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın reddine, yargılama neticesinde davacının alacağının tespit edilmesi halinde müvekkili alacak ve zararlarına ilişkin takas talebimiz dikkate alınarak hüküm tesisini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 16.12.2022 tarihli, 2.825.000,00 Euro bedelli iki adet mavna yapım ve tedarik sözleşmesine aykırılık iddiasıyla davacının davalı şirkete ödediği sözleşme bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Davacı taraf iddialarında, davalı yüklenicinin gemilerin inşası ve teslimi borcunun yerine getirilmediğini, davalının bu güne kadar yapmış olduğu imalatların sözleşmeye aykırı şekilde gerçekleştirildiğini, büyük eksiklerin olduğunu ileri sürerek davalı firmaya ödemiş olduğu bedelin şimdilik 100.000-Euro'nun fiili ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili talebine ilişkindir.
Taraflar arasında 16/12/2022 tarihli sözleşmenin 13.maddesinde taraflar arasındaki uyuşmazlıkların İngiliz Hukuk Kuralları çerçevesinde Londra'da tahkim yoluyla çözüme kavuşturulacağının açıkça düzenlendiğini, ilgili maddenin Türkçe tercümesi aynen şu şekildedir: "13. TAHKİM 13.1.Bu SÖZLEŞME süresince ortaya çıkan tüm ihtilaflar, tarafların müzakereleriyle çözülmelidir.13.2 Yasal işlem başlatan taraf diğer tarafa, kararı hakkında ve bu işlemin konusunu açıklayan yazılı bir bildirimde bulunmalıdır.13.3 Tahkim, Londra'da ve İngiltere hukukuna tabi olarak gerçekleştirilmelidir." hükmü yer almaktadır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde tahkim itirazında bulunmuş ve itirazın süresinde olduğu görülmüştür. Her ne kadar davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde sözleşmede İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde düzenleme olduğunu beyan etmiş ise de, sözleşmede bu yönde bir maddeye rastlanılmamıştır.
Taraflar arasındaki yukarıda belirtilen sözleşme maddesine göre, davaya konu sözleşmelerden kaynaklanan aralarında mevcut bir hukuki ilişkiden doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıkların tümünün tahkim yoluyla çözülmesi konusunda anlaşmışlar ve yazılı olarak sözleşmeye geçirmişlerdir.
Tahkim ile ilgili olarak HMK 413/1 maddesinde "Tahkim sözleşmesinin konusunu oluşturan bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemede dava açılmışsa, karşı taraf tahkim ilk itirazında bulunabilir. Bu durumda tahkim sözleşmesi hükümsüz, tesirsiz veya uygulanması imkânsız değil ise mahkeme tahkim itirazını kabul eder ve davayı usulden reddeder.’’ düzenlemesi yer almaktadır.
Netice olarak yukarıda belirtilen sözleşme maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümlenmesi için tahkim düzenlemesi yapıldığı, incelenen bu sözleşme kapsamında tahkime bağlı olduğu kanaati ile davalı tarafın tahkim ilk itirazının kabulü ile öncelikle tahkim yoluna başvurulması gerektiği anlaşılmakla, HMK.116/1-b, 413/1.maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davalı tarafın tahkim ilk itirazının kabulü ile öncelikle tahkim yoluna başvurulması gerektiği anlaşılmakla, HMK 116/1-b, 413/1.maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği ile davanın usulden reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 75.141,00 TL harçtan mahsubu ile fazla alınmış olan 74.525,60 TL harcın karar kesinleştikten sonra davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı 24/10/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır