T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/506 Esas
KARAR NO:2025/563
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:16/07/2025
KARAR TARİHİ:17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, yaşanan ... CBS ... E sayılı soruşturma sonrası şirketi yöneten asıl ortak ... ve müdürün tutuklanmasıyla birlikte, şirket yönetimi ve işletmesi diğer ortağa geçtiğini, bazı çek yapraklarının, yaşanan ceza yargılaması sonrasında şirket yönetiminin diğer ortağa geçmesiyle birlikte kaybolduğunu ve şu anki yönetim, ortaklar ve çalışanlar tarafından bu çeklerin akıbeti hakkında bilgi sahibi olmadığını, müvekkili tarafından 07/07/2025 tarihinde T.C. ... Bankası ... Şubesi’nden alınan bilgi ve belgeler doğrultusunda, aşağıda bilgileri yer alan dört adet çek yaprağının boş, kullanılmamış ve dolaşıma çıkmamış olduğunun anlaşıldığını, söz konusu çeklerin kimde ve nerede olduğuna dair herhangi bir bilgiye ulaşılamadığını, Şirket defterleri de incelendiğinde, bu çeklerin her hangi bir mal ve ya borç karşılığı verilmediğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, T.C. ... Bankası ... Şubesi, ... hesap numaralı, ... müşteri numaralı, ... numaralı çek yapraklarının zayi nedeniyle iptaline, çeklerin üçüncü kişilerce kullanılmasının engellenmesi amacıyla çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, boş çek yapraklarının TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Hukuk sistemimizde kıymetli evrakların ancak zayi nedeniyle iptalinin talep edilebileceği Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki yasal düzenlemeler gereğince kuşkusuz olup, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.
Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı çek hesap sahibi tarafından, kaybolduğu iddiası ile boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. Talep, boş çek yaprakları hakkında olup, TTK 780. Maddesi uyarınca boş çek yaprakları çek vasfında olmadığından ve ayrıca çek hesabı sahibi olan keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gözetildiğinde, somut olayda iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin olarak alınan harç, alınması gerekli harcı tam karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/07/2025
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır