T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/712 Esas
KARAR NO :2025/173
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/09/2014
KARAR TARİHİ:26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin yasal hamil olduğu 433 adet tacir çeki 12.10.2013 tarihinde şirket merkezinde geceyarısı gelen hırsızların Şirketin ana kasasını patlatmaları ile beraber bir kısım şirket paralafı ile birlikte çalındığını, söz konusu hırsızlık olayı ile ilgili Jandarmanın olay yeri görgü tanığı onaylı örneği ile çalınan çeklerin ayrıntılı dökümlerini dilekçe ekinde sunduklarını, bu organize hırsızlık olayı sonrası çalınan çekler ile ilgili ilgili kolluk şikayeti ile beraber çeklerin iptali talebi ve iptal sürecinin| sonuçlanmasına kadar çeklerin çalındığından bahisle ödenmemesi için tedbir talepli olarak ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine(Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) ... esas sayı ile dava çılmış 19.591 334,31 TL' lik çalınan çekin % 10'u olan 2.000.000 TL'lik teminat mektubunun mahkeme veznesine depo edilerek 433 adet çek ile ilgili tedbir kararı alındığını, Tedbir kararından sonra çeklerin iptali için hukuki sürecin devam ettirildiğini, 07/11/2013 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilk ilan yapılmak üzere ilan süresinin başladığını, süreç ile ilgili yasal ilanların yapıldığını kanuni sürelerin geçtiğini ve çekler ile ilgili iptal kararı 25/02/2014 tarihinde çıktığını, çeklerden toplam 11 tanesinin ortaya çıktığını, bu sırada davalı şirket tarafından çek keşidecesi müvekkili ... ve asıl yasal hamil ... A.Ş'ye....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı ile kambiyo senetlerine mahsus ödeme emri gönderdiğini, müvekkili ...'ın diğer müvekkili ... A.Ş'nin bayisi olup çek ... ile bayi arasındaki aylık rutin mal sevkiyatına karşılık ... A.Ş emrine ... tarafından kesildiğini, kambiyo takibine dayanak çek incelendiğinde ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin tedbir kararının çek arkasına şerh edildiğini, çekin arkasındaki ... A.Ş cirosu çeki çalanlar tarafından yapılmış sahte ciro olduğunu, sadece kaşe ve sirküler dahi incelendiğinde hazırlanan kaşe ve atılan imzalardın sahte olduğunun açıkça görüleceğini, müvekkil ...'ın imza ve cirosunun sahte olduğunun belirlenmesi ile ... A.Ş'nin sahte cirosunun yok hükmünde olacağından ciro silsilesinin kopacağını, ciro silsilesi kopukluğundan dolayı müvekkili çek keşidecisi ... hakkında takibin iptaline karar verilmesini talep ettiğini, müvekkili ... A.Ş. ... ilinin kurumlar vergisi kategorisinde ilk 10 içinde bulunan ... Holding'in en önemli iştiraklerinden birisi olduğunu, gerçekleştirilen hırsızlık organize bir çete tarafından yapılmış olup bu organize suç ile ilgili ... ve İstanbul illerinde soruşturma kapsamlı olarak sürdüğünü, çetenin bir kısım elemanlarının yakalandığını ve halen cezaevinde olduklarını, müvekkilinin davalıya bir borcu bulunmadığını belirterek, dava konusu çek ve takip ile ilgili her iki müvekkil açısından borçlu olunmadığının tespiti, takibin iptali ,çekin istirdadı (davalı kötüniyetli uğundan takibin % 20 sinden az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi, tedbir talebimizin kabulu takibin durdurulması yada icra veznesine yatırılacak paranın davalıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, dava ve.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu ... Şubesinin 22/02/2014 tarihli 8.000,00-TL bedelli, keşidecinin ..., lehtarın ... ... Pazarlama Ticaret AŞ olan çek nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespiti, takibin iptali, çekin istirdadı ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi taleplerine ilişkindir.
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlulardan ikisinin ... ve ... olduğu, takibin dava konusu çekten kaynaklanan alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip olduğu, takip dayanağının dava konusu çek olduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyeti 17/01/2018 tarihli raporunda özetle; dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, davacı yana ait incelenen 2013 ve 2014 yılları Hicar defter dökümleri ile Sınırlı Uygunluk Denetimi boyutunda yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Davacı yan tarafından kendilerine ulaştınlan 2013 ve 2014 yıllarına ait Ticari defter dökümlerinden 2013 ve 2014 yıllarına ait Yevmiye ve Kebir defterinin 6102 sayılı yeni TIK. Mad. 64 hükmü uyarınca açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı görüldüğünden, Davacı yanın 2013, 2014 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Taraflar arasında Ticari bir ilişkinin varlığı olmadığından ve çalınan ve Mahkeme kararı ile iptal edilen 433 adet çekin içerisinde Dava konusu 22.02.2014 tarih ve ... seri no 8.000,00 TL tutarlı çekinde olduğu görüldüğünden, Davacı yanların bu çekten dolayı borçlu olamayacağı hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti 11.03.2019 tarihli ek raporunda özetle; Davalı yan tarafından dava dosyasına 09.05.2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan evraklar incelediğinde; ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 26.09.2016 tarihinde verilen karar gereğince ... Holding AŞ'nin ... Fonuna devredilmesine karar verilmiş olduğu, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas verilen ara kararı ve ... Fonu kurulunca ataması yapılan yetkililer tarafından verilen ... 10. Noterliği'nin ... yevmiye no.lu 16.01.2018 tarihli vekaletname örneğini İmza sirküleri ile dosyaya sunduklarnı, Davacı yanın incelenen ticari defterlerinde davalı yanla aralarında ticari ilişkinin olduğuna dair bir veri görülmediğini, Ticari ilişkinin varlığını ortaya koyabilecek 120 Alıcılar ve 320 Satıcılar hesabının detaylı Mizanları dosya içerisine konulduğunu, bahsi geçen mizanlarda da davalı yanın ismine rastlanılmadığını, dosya içeriği incelendiğinde davacı yanın çalınan 433 adet çekin iptali için ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine 2013/... E. dosya numarası ile dava açtığı ve dava sonunda, çeklerin çalınmaları nedeniyle İptallerine ... Karar Numarası ile karar verildiğinin görüldüğünü, kök raporlarına aynen katılarak; Taraflar arasında ticari bir ilişkinin varlığı olmadığından ve çalınan ve Mahkeme kararı ile iptal edilen 433 adet çekin içerisinde dava konusu 22.02.2014 tarih ve ... seri no 8.000,00 TL tutarlı çekinde olduğu görüldüğünden, davacı yanların. bu çekten dolayı borçlu olamayacağı, Sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacılardan davacı şirket adına yapılan ciro ve üzerindeki imza yönünden sahtelik iddiasının bulunması ve imza inkarında bulunulması üzerine, Mahkememizin 22/05/2019 tarihli celse ara kararları ile imzası inkar edilen çek aslının celbi ile imza örneklerinin celbi hususunda ara kararlar kurulmuş ve devam eden celselerde 17/07/2024 tarihli celseye kadar celbine karar verilen ıslak imzalı evrak asılları beklenmiş ve temin edilmesi üzerine Mahkememizin 17/07/2024 tarihli celse 3 nolu ara karar ile imza incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
İmza incelemesi hususunda bilirkişi 20/11/2024 tarihli raporunda özetle; Tetkik konusu ... ... Şubesi'ne ait 22.02.2014 tarihli ... sayılı 8.000TL'lık çek aslında birinci ciro "... ... Paz. Ve Tic. A.Ş."ne atfen atılı iki adet imza olduğu soldaki imzanın ...'ın sağdaki imzanın ... ...'ın gerçek imzaları model alınarak atılmaya çalışıldığı dolayısı ile inceleme konusu imzaların ...'ın, ... ...'ın, ...'ın,...'ın,...'in, ...'in ve ...'ın elleri ürünü olmadığı kanaatine varıldığını, bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Dava konusu ... Şubesinin 22/02/2014 tarihli 8.000,00-TL bedelli çekin keşidecinin davacılardan ..., lehtarının ise davacılardan ... ... Pazarlama Ticaret AŞ olduğu ve adı geçen davacı keşideci tarafından davacı şirkete verilmiş, davacı Şirket ise dava konusu çekin hırsızlık olayı sonrası çalındığını ve çekteki adına atılı cironun sahte ve üzerine atılı imzanın da şirketin yetkililerine ait olmadığını iddia etmiş, imza inkarında bulunulması üzerine öncelikle davacı şirketin çek tarihinde temsil ve ilzama yetkili kişileri belirlenerek imza örnekleri toplanmış ve rapor düzenlenmek üzere grafoloji alanında uzman bilirkişi heyetine verilmiş, alınan bilirkişi raporuyla da davacı şirket adına atılan imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı belirlenmiştir.
Mahkememizce alınan Mali bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere, davacı şirket ile kendisinden sonra gelen arasında herhangi bir ticari ilişki veya ticari faaliyetlerinin bulunmadığını belirlenmiştir.
Dava konusu çekin arka yüzü incelendiğinde, çekteki ilk cironun davacılardan lehtar olan şirkete ait olduğu ve yapılan imza incelemesi ile davacı şirket adına atılı imzanın davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığı belirlenmiş, lehtar olan davacı şirket cirosunu takip eden ciroların sırasıyla; .. ... Ltd Şti, ... ... ..., ... ... ... Ltd Şti olduğu ve bunların da takip borçluları olduğu, son cironun ise ...'ya ait olduğu ve son cirantanın da takip alacaklısı olan davalı olduğu görülmüştür.
Davalı taraf, çekin son cirantası olup takip alacaklısıdır ve çekin görünürde ciro silsilesi düzgün olup, davalı tarafın, çekin iktisabında ağır kusurunun bulunduğu veya kötüniyetli hareket ettiğine dair dosyada somut delil olmadığı değerlendirilmiştir.
Davacı ..., dava konusu çekin keşidecisi olduğundan ve çekin görünürde düzgün ciro silsilesine göre elinde bulunduran hamil ve takip alacaklısı davalıya, çek tarihinde ödeme yapma yükümlülüğü bulunduğundan keşideci olan davacı ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı şirketin ise yapmış olduğu imza inkarında haklı olduğu belirlendiğinden davacı şirketin kendisinden sonra gelen kişilere karşı borçlu olmadığı değerlendirildiğinden davacının davalıya yönelik borçlu olmadığına dair menfi tespit talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca yukarıda değinildiği üzere çekin hamili olan davalının, çekin iktisabında ağır kusurunun bulunduğu veya kötüniyetli hareket ettiğine dair somut delil olmadığı değerlendirildiğinden davacıların çekin istirdadı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Takip dosyasına yazılan müzekkerenin cevabında davacılar adına yapılan tahsilat bulunmadığı belirlendiğinden davanın istirdat davasına dönüşmediği anlaşılmıştır.
Kötüniyet tazminatı talebi yönünden yapılan incelemede, yine davalı olan son cirantanın çeki faktoring işlemleri kapsamında iktisabında kötüniyeti veya ağır kusurunun bulunduğu hususunun ispatlanamadığı kanaatine varıldığından ve ciro silsilesi düzgün görünen çeke ilişkin çeki temlik aldığı kişi dahil çekte kendinden önce gelen tüm kişilere karşı takip yaptığından, ayrıca davacı borçlu şirketin inkarının Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde açıklığa kavuştuğu ve davalı alacaklının çekteki imzanın lehtara ait olup olmadığı hususunu temlik sırasında bilemeyeceği ve çeki iktisap ederken lehtar ile aralarında başka ciroların da olduğu hususları birlikte gözetildiğinde davalının takip yapmakta kötüniyetli olduğu hususu ispatlanamadığından davacıların kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne,
Dava konusu ve.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu ... Şubesinin 22/02/2014 tarihli 8.000,00-TL bedelli, keşidecinin ..., lehtarın ... ... ...AŞ olan çek nedeniyle, Davacı ... AŞ (Eski unvan: ... ... Pazarlama Ticaret AŞ)'nin davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Davacı ... yönünden davanın reddine,
Davacıların çekin istirdadı ve kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL harçtan, peşin alınan 152,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 462,60 -TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 392,00-TL tebligat/ posta gideri, 22.900,00-TL bilirkişi ücreti, 25,20-TL başvurma harcı,152,80-TL peşin harç, 3,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 23.473,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı ... AŞ (Eski unvan: ... ... Pazarlama Ticaret AŞ)'ye verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı ... AŞ (Eski unvan: ... ... Pazarlama Ticaret AŞ) lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 8.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... AŞ (Eski unvan: ... ... Pazarlama Ticaret AŞ)'ye verilmesine,
5-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 8.000,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleşiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır