T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/943 Esas
KARAR NO:2020/542
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:18/09/2014
KARAR TARİHİ:12/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil şirketin, 05.06.2006 tarihli sözleşme ve 825.000 TL + KDV bedelle, davalıya ait ...Otel'in; ısıtma, soğutma, havalandırma, yangın suyu tesisatı, termal su tesisatı, sıhhi ve pis su tesisat işlerinin yapımı ile çalışır durumda teslimini üstlendiğini, gerek davalı işverenin maddi yetersizlik içinde bulunması ve gerekse organizasyon bozukluğu nedeniyle, en az beş kez şantiye çalışmalarının durdurulduğunu, buna rağmen müvekkili şirketin; sözleşme taahhüdünü eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini ve ilave işlerle birlikte yapılan işleri; çalışır durumda teslim ettiğini, taraflar arasında imzalanan ek sözleşme ile çalışmalara başlanması ile birlikte 12.000 TL ve 15.12.2007 tarihinde ise 63.000 TL ödeme yapılacağı taahhüdünde bulunduğunu, bunların dışında çeşitli vade tarihli ve farklı tutarlı toplam 120.000 tl ile 30.11.2007 tarihinde müvekkile teslimi vaat edilen toplam 110.000 TL bedelli dört adet çekin de teslim edilmediğini, özetle vaat edilen toplam 310.000 TL tutarındaki ödemeler ve yapılacak ilave işler nedeniyle, meydana gelen kur artışları fark ödemelerinin de yapılmadığını, davalı şirkete gönderilen 05.02.2010 tarihli ihtarname ile talep edilen 63.280 TL kur farkları ile ilave işler toplamı olan 116.300TL'nin de ödenmediğini, ayrıca ihtarnameye rağmen talep edilen alacaklara itiraz da etmediğini, ayrıca davalı şirketin; yüklenici tarafından yapılan ilave işler ile işçilerin konaklama, yemek bedelleri ve kur farkından doğan alanları hariç olmak üzere, sözleşme bedelinden doğan 243.500 TL.lik kısmını ve süresinde ve halen müvekkili şirkete ödemediğini, beyanla fazlaya İlişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 443.438,50 TL alacağın; esas sözleşmeden kalan 243.500 TL.lik kısmına 15.12.2006 tarihinden İşletilecek ticari reeskont avans faizi ile ve geriye kalan alacağa ise ihtarname ile davalının temerrüde düşürüldüğü tarihi olan 05.02.2010 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte; davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Dava dilekçesindeki iddiaların aksine, davacı yüklenicinin üzerine aldığı işi eksiksiz olarak tamamlayıp süresinde teslim etmediği gibi, yapıldığı iddia edilen ilave işlerin de söz konusu olmadığını, davacı yüklenicinin üstlendiği bir çok işi eksik ve ayıplı olarak ifa ettiğini, otel açılışını geciktirmemek ve daha fazla zarara meydan vermemek adına, bir çok işin müvekkili şirket tarafından tamamlandığını, taraflar arasındaki sözleşmede; yüklenici adına işveren tarafından alınacak mal bedellerinin, yüklenici fatura bedellerinden düşüleceği ve her bitiminde ise düzenlenecek faturalardan %20 kesinti yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen, yüklenicinin; montajını dahi yapmadığı mallar için fatura düzenlediğini, müvekkili şirketin ise söz konusu faturaları muhasebe kayıtlarına aldığını, diğer bir deyişle müvekkili şirket kayıtlarına alınan malzemelerin; gerçekte şantiye sahasına ya gelmediği, ya da teslim irsaliyelerinin bulunmadığını, nitekim cari hesap borcu konusunda mutabakatlarının bulunmadığı hususunun, 16.11.2009 tarihinde yazılı olarak davacıya bildirildiğini, sözleşme ile işin süresi 4 ay olarak kararlaştırılmış olmasına rağmen, davacının 13 aylık konaklama, yemek bedeli karşılığı 20.400 TL talep ettiğini, talep edilen bedelin kabul edilemeyeceğini, ayrıca gerek talep edilen bedelin ve gerekse 27.12.2006 tarihli tutanağın, meydana gelen gecikmenin en açık delili olduğunu, ek sözleşme ile davacıya verilen 1 aylık ek süre ile geçmiş sigorta prim borçları karşılığı, müvekkil şirket tarafından yapılan 6.321 TL ve 5.679 TL (toplam 12.000 TL) tutarındaki ödemelere rağmen; yüklenicinin İşe başlamadığını ve eksik işlerini tamamlamadığını, keza, davacının bilgisi dahilinde; ilgili firmalardan doğrudan satın alınan ve müvekkil şirket tarafından Ödemeleri yapılan toplam 137.605,24 TL tutarındaki; yangın dolapları, yangın söndürme cihazları, klimalar, pompalar vb. malzemelerin; ya şantiye sahasına getirilmediği, ya hiç satın alınmadığı, ya da montajlarının yapılmayarak eksik bırakıldığını, buna rağmen, müvekkili şirketin; çek veya havale yolu ile davacıya toplam 457.000 TL tutarında ödeme yaptığını, sözleşme yapıldıktan sonra, davacının kendi belirlediği kur farkı bedelini talep edemeyeceğini, odalara konulacak otomasyon sisteminden vaı geçilmesi nedeniyle, bina otomasyon sisteminin yapılmadığı, ancak bedelinin ise sözleşme bedelinden düşülmediğini, Makine Mühendisi - ... imzalı 15.09.2006 tarihli Tutanak ve ... imzalı 29.10.2007 tarihli Tutanak ile taraflarca imzalanmış 11.01.2008 tarihli Tutanakların; iddialarının en açık ispatı olduğunu, davacının düzenlediği ve faksla gönderdiği 16.11.2009 tarihli cari hesap mutabakatına, aynı gün ve faksla mutabık olunmadığının bildirildiğini, buna rağmen aynı bedel için davacının 05.02.2010 tarihli noter İhtarnamesi ile müvekkil şirketi temerrüde düşürmesinin söz konusu olamayacağını, müvekkili şirketin; ... SHM - ... D. İş sayılı dosya ile yaptırdığı delil tespit davası raporunda, Bilirkişilerin; eksik işleri tek tek belirledikleri ve anılan eksik işler bedelini, toplam 91.500 TL olarak takdir ettiklerini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KARŞI DAVADA ;
DAVA: Davalı karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde; davacı - karşı davalının; 05.06.2006 tarihli ana sözleşme ve 31.10.2007 tarihli Ek Sözleşme ile üstlenmiş bulunduğu Yükümlülüklerini, anılan sözleşmelerle kararlaştırılan süre İçinde yerine getirmediğini veya hiç ifa etmedığlnt veya eksik / hatalı ifa ettiğini, davacı yükleniciden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle, otelin gecikmeli olarak ve 29.08.2008 tarihinde açılabildiğini, dolayısıyla müvekkil şirketin; elde edebileceği gelirden mahrum kaldığını, alınan tüm önlemlere rağmen, irsaliye ve mal teslimlerinin; usulüne uygun bir şekilde ve müvekkil şirket tarafından belirlenmiş yetkili kişilere yapılmadığını, yüklenici tarafından eksik bırakılan işlerin ise müvekkil şirket tarafından bedeli karşılığı İlgili firmalara yaptırıldığını, hal böyle iken, davacı yüklenicinin; müvekkil şirket tarafından yaptırılan ve bedelleri de ödenen İşler ile malzemelere ait fatura bedellerini de talep ettiğini, sözleşme bedeli, 825.000 TL olduğunu ve yüklenicinin bu tutarda fatura vermeyi taahhüt ettiğini, bu nedenle davacı yüklenicinin; taahhüt edilen fatura bedelini tutturabilmek için; irsaliyelerle teslim alınmamış uyumlu / uygun olmayan malzemeler ve şantiye sahasına hiç getirilmeyen veya sözleşmede yer almakla birlikte hiç yapılmayan, fahiş ve abartılı fiyatlarla toplam 826.000 TL tutannda, 4 adet fatura düzenlediğini, bunun üzerine, müvekkil şirketin; 31.10.2008 tarihinde ... D. İş sayılı delil tespiti yaptırdığını, anılan dava kapsamında düzenlenen raporda, bilirkişilerin; hiç yapılmayan veya eksik / hatalı yapılan işleri 17 madde halinde sıralayarak, bunların maddi değerini ise 91.500 TL olarak belirlediğini, sözleşme ile birlikte, 150.000 TL tutarında iş avansı verilmesine rağmen, davacı yüklenicinin; 15.10.2006 tarihinde İşlerini tamamlayarak çalışır vaziyette müvekkil şirkete teslim etmediğini ve müvekkil şirketin kar mahrumiyetine sebebiyet verdiğini beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; karşı davanın kabulü ile, geç teslim nedeniyle mahrum kalınan karın tespiti ile şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın davacı - karşı davalıdan tahsili ile yüklenici firma adına; 187.605,24 TL tutarındaki bedelleri müvekkil şirketçe ödenmek suretiyle, satın alman ve montajları yaptırılan malzeme & işçilik bedellerinin de talep edilmesi nedeniyle, şimdilik 4.000 TL'nin davacı - karşı davalıdan tahsili ile şimdilik toplam 5.000 TL alacak için, reeskont faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
DELİLLER
Davacı - karşı davalı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; 05.06.2006 tarihli sözleşmeye, 31.10.2007 tarihli ek sözleşmeye, ihtarnameye ve ihtara cevaba, faturalara, keşif ve bilirkişi incelemesine, tanık beyanlarına dayanmışlardır.
Davalı - karşı davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; faturalara, ihtarnamelere, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş dosyasına, banka kayıtlarına, bilirkişi incelemesine, tanık beyanlarına dayanmışlardır.
Davaya dayanak edilen ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş dosyasından alınan 16/09/2020 tarihli raporda: ''Sözleşmeye göre 5 yıldız otel klasında yapılması gereken projelerin yeterli olmadığı, detay projelerinin eksik olduğu, sözleşmede belirtilen şekilde sistem otomasyonunun kurulmadığı, yangın sisteminin eksik olduğunu, sözleşmede su deposu yazılmamasına rağmen böyle bir tesiste çatı katında muhakkak bir su deposu olması gerektiği, yangın anında otomatik olarak devreye girmesi gereken yangın otomasyon sisteminin yerinde görülmediği, yangın tesisatında sözleşmede belirtildiği üzere, rezerv deposu olarak jeotermal havuzlara kullanılacaktır ibaresine rağmen havuzlarla yangın pompası arasında hiçbir bağlantı yapılmadığını, klima sistemindeki fan-coil direnaj sistemi katlarda; muhtelif yerlerde yeterli olmadığından ve montaj hatalarından dolayı su taşmalarına bu da asma tavanlardaki deformasyonlara sebebiyet verdiği, sistem izolasyonlarında gerekli itina gösterilmemiş dolayısıyla borularda terlemeye; bununda asma tavanlarda ve kat aralarında damlamalara neden olduğu, kazan dairesinde, kazanların ayrı ayrı bacalara bağlanması gerekirken tek bacaya bağlandığı, kazan dairesinde, kalorifer sistemi ve havalandırma sisteminin hiçbir şekilde etiketlenmediği neyin nereye bağlı olduğunun karmaşık bir halde olduğu, sıhhi tesisatta, boruların tesisat bacaları oluşturulup ve bu bacalardan geçmesi gerekirken gelişigüzel temiz su, sıcak su hatları çekildiği, bakımı zor bir hale gelecek şekilde montaj yapıldığı, muhtelif banyolardaki rezervuar bağlantıları ve taharet muslukları montajları hatalı yapılarak işletmenin zarar gördüğü, Spa merkezindeki özel havuzlara çekilen boru hattının bu haliyle kifayetsiz olduğu, su arıtma sisteminin, 5 yıldızlı otele yakışır bir halde olmadığı, mevcut haliyle yetersiz olduğu, havuz eşanjörünün olmadığı, sözleşmeye göre, bodrumda bulunan 10 adet yer tipi nem alma cihazı belirtilmesine rağmen mevcutta tavan tipi 5 adet nem alma cihazı konduğu, bu haliyle sistemin yetersiz kaldığı, tavanların buhardan dolayı zarar gördüğü ve pencerelere aspiratör konularak sorunun çözülmeye çalışıldığının görüldüğü, katlardaki oda banyolarında asma tavanda bulunan havalandırma ağızlan, havalandırma kanallarına bağlanmadığı, bu haliyle banyoların yeterli bir şekilde havalandırma yapılmasının mümkün olmadığı, çamaşırhanedeki egzoz kanalı ve 4. bodrum katı dinlenme alanları ve soyunma kabinlerinin havalandırmalarının yetersiz olduğu, sözleşmede belirtildiği üzere, ayrı ayrı havalandırmaları gerçekleştirmediği, mutfakta fan-coil sistemi mevcut olmadığı, havalandırmanın yetersiz olduğu, sistemde hiçbir şekilde bakım kitapçığı hazırlanmadığı, gerekli etiketlendirmeler yapılmamış dolayısıyla sistemin bu haliyle çalıştırılmasının zorluklarla gerçekleştirilebildiği, oteldeki mevcut sistemin bu haliyle kifayetsiz kaldığı, işletme ve bakım giderlerinin arttığı, sözleşmeye göre yapılan imalatların yetersiz, eksik ve gerekli işçilik özeni gösterilmeyerek sistem devreye alındığı...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce öncelikle her iki yan vekilinin talepleri doğrultusunda dosya kapsamı, tespit dosyası ve tanık beyanları da esas alınmak suretiyle, mahallinde keşif suretiyle inceleme yaptırılmak üzere Ticaret Mahkemesi sıfatıyla ...'ne talimat yazılmış, 06.04.2016 tarihli talimat raporunda: ''...5 yıldız klasında öngörülen bir otel için, proje ve uygulamanın aynı yüklenici tarafından yapılması ve işveren adına etkin bir kontrol mekanizması olmayışı, keza hazırlanmış olan projelerin uygulama öncesi, işverene onaylatılmamış olması ve iş etaplarında hak ediş uygulaması yapılmayışı, yaşanan sorun ve ihtilafların temeli olmuştur.
Yerinde yapmış olduğumuz detaylı incelemeler sonucu, birçok uygulamada ve imalatta, telafisi çok zor hatalar görüldü. Bunlar:
Öne çıkan en önemli sorunlardan biri olan otomasyon sisteminin çalışır durumda olmadığı görüldü.
Keşif esnasında hazır bulunan Yüklenici ... teknik personelinden otomasyon sistemini devreye alması ve çalıştırması istenildi. Yüklenici personeli; yazılımın uyumlu olmadığı ve diğer nedenlerle sistemin çalıştırılamadığını ifade etti.
"Otomasyon sisteminin Yüklenici .... Şti. adına, alt yüklenici ... Ltd. Şti. tarafından yapılmış olduğu, ancak asıl muhatabın Yüklenici .... Şti. olduğu,
Kullanma sıcak suyu hazırlama amacıyla kurulmuş olan plakalı eşanjörlerin çalışmadığı,
Akümülasyon tankının işlevsiz durumda olduğu,
Sıcak su boylerlerinin yetersiz olduğu,
Sıcak suyun kullanım noktaları (musluk/batarya) ucunda hazır olmadığı, sıcak suyun gelmesi için uzun süre beklemek gerektiği ve müşteri memnuniyetsizliğine sebep olduğu ve bunun da sıcak su hattı yanında refakat/sirkülasyon hattı çekilmemiş olmasından kaynaklandığı.
Yangının sisteminde, uygulamanın teknik yeterlilikte olmadığı,
Villa konaklama birimlerinde, otelin yıldız klasına uygun konfor sağlanamadığı ve sebebinin tesisat hatası ve yetersizliği olduğu,
Tavanlarda, ıslanmadan kaynaklanan boya dökülmeleri ve tavanda deformasyonlar meydana gelmiş olduğu ve sebebinin de tesisatta kaçaklar ve yeterli izolasyon yapılmadığı için yoğuşmalar olduğu,
Fancoıl tavalarında taşmalar-sızmalar sonucu yine tavan ve zemin kaplamalarında hasarlar oluştuğu,
Havalandırma tesisatının yetersiz olmasından kaynaklı sorunlar olduğu ve bazı önlemler alınmaya çalışıldrğı, yapılmak istenilen tadilat ve İyileştirme çalışmalarında da başarılı olunamadığı,
Nem alma cihazlarından yeterli verim alınamadığı,
Havuz su beslemesinde sorun olduğu,
Termal havuz ile yangın tesisatı arasında besleme bağlantısı olmadığı,
Kazan dairesi (ısı merkezi) içinde tesisatın rahat ayırt edilebilir ve müdahale dilebilir olmadığı, sıkışık ve karmaşık olduğu, hatlar üzerinde işaretleme yapılmadığı,
Kazanların LPG yakıtlı olduğu, ancak çalıştırılmadığı ve bacalarının ise tek sütun halinde çift cidar şekilde ve tekniğine uygun yapılmış olduğu,
Klima dairesinin ayrı bir mekan olarak düşünülmemiş ve kazan dairesine sıkıştırılmış olmasının çok doğru bir tasarım ve uygulama olmadığı,
Basınçlı su sağ lama-hidrofor sisteminin de kazan dairesi içinde bulunduğu, verimli ve yeterli olmadığı,
Mutfaktaki havalandırma yetersizliği nedeniyle, mutfak kokusu yayılmakta olduğu, 2010 yılında yapılmış olan bilirkişi tespitleri olarak dosyada bulunan ve üzerlerinde çekildiği tarihler bulunan fotoğraflar incelendiğinde, sıhhi tesisatda ve vitrifiye malzemelerin montajında ciddi sorunlar olduğunu, bu gün ise işveren tarafından bazı düzeltmeler yapılmış olduğu,
Taraflar arasında düzenlenmiş ve 11/8/2008 tarihinde karşılıklı imzalanmış olan, toplam 5 sayfalık TUTANAK, bir anlamda eksik işler ve bu işlerin 21/08/2008'e kadar tamamlanmasını hedefler mahiyettedir.
Taraflar arasında usulüne uygun bir GEÇİCİ KABUL ve sonrasında da KESİN KABUL TUTANAĞI düzenlenmemiş olduğu, bu nedenle de garanti süresinin ne zaman başlamış olduğu veya olacağı hususunda kanaat bildirmenin mümkün olmadığı,
Ana hatlarıyla sıralanmış ve tespit olunan bütün bu eksiklikler ve aksaklıklar nedeniyle otelin müşteri memnuniyeti sağlayamadığı, verimli çalışamadığı,
Yukarıda sıralanmış olan eksik ve kusurların giderilmesinin, otelin faaliyetini sürdürürken yapılması oldukça zor, ama imkansız da değildir.
Bazı alanların bir süre kapatılması ve iyi bir planlama ile yapılabilecek bu çalışmanın maliyeti de elbette yüksek olacaktır. Tüm bu mekanik ve konfor tesisatın (ISITMA, SOĞUTMA, KLİMA/HAVALANDIRMA, YANGIN SUYU TESİSATI, TERMAL SU TESİSATI, SIHHİ TESİSAT, PİS SU TESİSATI) ıslahı ve 5 yıldızlı otel klasma ulaştırılması için, tesisat şaftlarının ve tesisat kanallarının açılması, yani tüm hatların açılarak kontrolü düzeltme ve eklemelerin yapılması, test edilmesi ve açılan yerlerin kapatılması, sıvanıp boyanması işeridir ki; bunların ne miktar ve adette olabileceğini tespit ve birim fiyatla değerleme yapmanın gerçekçi olamayacağı açıktır. Ancak, gerçeğe olabildiğince yaklaşabilen tahmin ve tespitte bulunabiliriz. Bu tahmin ve tespitimiz:
Otomasyon sisteminin işler hale getirilmesi65.000-TL
Isıtma/soğutma tesisatının ıslahı ve eksiklerin tamamlanması50.000-TL
Klima/havalandırma tesisatı ıslahı ve eksikliklerin tamamlanması 40.000-TL
Sıcak/soğuk kullanma suyu tesisatı ıslahı ve eksiklerin tamamlanması30.000-TL
Pis su tesisatı ıslahı ve eksiklerin tamamlanması15.000-TL
Havuz suyu beslemelerinin ıslahı ve eksiklerin tamamlanması8.000-TL
Yangın tesisatı ıslahı ve eksiklerin tamamlanması23.000-TL
Jeotermal su tesisatı ıslahi ve eksiklerinin tamamlanması17.000-TL
Nem alma cihazı eksiğinin tamamlanması5.000-TL
İnşaat İncelemeleri:
Keşif tarihinde yerinde yapılan incelemelerden, dava dosyası içerisinde bulunan fotoğraflardan ve tespit dosyasındaki değerlendirmelerden anlaşılacağı üzere dava konusu binada mekanik aksamdan kaynaklanan sorunlar yaşanmış, yaşanmaktadır. Mekanik tesisat ekipten elde edilen bilgilere göre genellikle drenaj sisteminin, borulama sisteminin uygun olmayan bağlantılarından dolayı su vb. akışkanlar bina içerisindeki sıva, alçı, boya imalatlarına zarar vermektedir. Odalarda meydana gelen aksaklıklarda ortalama 2-3 m2 büyüklüğünde asma tavan kısmı zarar görmüştür. Bu olay tutanaklarla tespit edilmiş, fotoğraf kayıtları da alınmıştır. Bina yapıldığından bu güne kadar geçen yaklaşık 9-10 sene İçerisinde bu ve buna benzer zararların toplamı yaklaşık olarak 700,00 m2 civarındadır 700,00 m2 için yapılan İşçilik, sıva, boya, zımpara, iskele vb. masrafının S0,00 tl/m2 olabileceği kanaatine varılmıştır Otelin bulunduğu bölgenin şehre uzak olması, alet-edevat, taşıma, nakliye, işçilik, KDV, genel giderler ve diğer tüm inşaat giderleri dahil hesap edilen m2 bedeli 50,00 tl'dir. Bu güne kadar harcanan bedelin 50,00 tl/m2 x 700,00 m2 = 35,000,00 tl olabileceği kanaatine varılmıştır. Mekanik bölümdeki eksikliklerin de giderilmesi için inşa faaliyetlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir. Mekanik bölümdeki eksikliklerin tamamlanması, bunların yapılırken kırım, sökme işlemlerinin olacağı aşikardır. Bu bedelin tam olarak hesaplanması için kırılacak alanın bilinmesi, ne kadar kırım yapılacağı vb. bilinmelidir. Ancak tahmini kırım ve yeniden onarma bedelinin toplamda 29.500,00 ti olabileceği kanaatine varılmıştır. Bedele nakliye, işçilik, maizeme vb. Tümü dahildir ( Mevcut durum, akan yerler, halen bozulmaların yaşandığı bölgeler ekli resimlerden görülebilir. İnşaatta meydana gelen tahribatın mekanik aksaklıktan kaynaklandığı belirtilmiş, mekanik aksamdaki mevcut durum da ilgili kısımlarda belirtilmiştir.)
Muhasebe İncelemeleri:
İşveren ...LTD, ŞTİ. ile, yüklenici .... ŞTİ. arasında yukarıda l.ve 2.maddede belirtildiği gibi 05/06/2006 tarihli 825.000,00 TL + (Yatırım Teşvikli KDV) tutarında sözleşme ve 31/10/2007 tarihinde ise eksik işlerin tamamlanmasına dayalı yeni bir sözleşme imzalanmıştır.Yüklenici firma .... ŞTİ. işveren ...LTD. ŞTİ'ne dört adet fatura düzenlemiştir. Bu faturaların tutarı:700.132,30 TL.'dır. Bu faturalar karşılığında işveren, yükleniciye 45S.000.00 TL. tutarında ödeme yapmıştır. Yüklenici firma yapması gereken bazı işleri alt yüklenici firmalara yaptırmıştır.Alt yüklenici firmalardan .... Şti.75.000,00 TL tutarında faturayı işverene düzenlemiştir. İşveren tarafından ödemesinin yapıldığı belgelerden anlaşılmıştır.Alt yüklenici ... A.Ş. 66.304,40 TL. tutarında faturayı işverene düzenlemiştir. İşveren tarafından ödemesinin yapıldığı belgelerden anlaşılmıştır Alt yüklenici Standart ... A.Ş. 14 218,88 TL. tutarındaki faturayı işverene düzenlemiştir. İşveren tarafından ödemesinin yapıldığı belgelerden anlaşılmıştır.Yükleniei ve alt yüklenici firmalar tarafından İşverene düzenlenen faturalar Yatırım Teşvik Belgesine istinaden düzenlendiğinden dolayı KDV hesaplanmamıştır.Bu bilgilere göre tespitlerimiz şunlardır:
İşveren ...LTD. ŞTİ., yüklenici .... ŞTİ. ne fatura bedelleri üzerinden 242.132,30 TL. eksik ödemede bulunduğu...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı ve davalı vekilinin rapora ayrıntılı itirazları ve özellikle davacı vekilini itirazları doğrultusunda bu kez mahkememizce mahallinde inceleme yaptırılmak suretiyle ve dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ve tanık beyanları da esas alınmak suretiyle iddia ve savunmalar doğrultusunda alınan 02.05.2017 tarihli raporda: ''...ASIL DAVA' daki talepler bakımından yapılan incelemede, anlatılan ve açıklanan nedenler ile yapılan hesaplamalar sonucunda, takdiri Mahkeme'ye ait olmak üzere; Davacı - Karşı Davalı - Yüklenici' nin; Eser Sözleşme kapsamında yapmış bulunduğu İşler / imalatlar- nedeniyle, Davalı - Karşı Davacı - İşveren'den; 395.649,12 TL tutarında Bakiye Kesin Hak Ediş Alacağı bulunduğu ve bunu talep edebileceği,
KARŞİ DAVA' daki talepler bakımından yapılan incelemede ise yukarıdaki bölümde anlatılan ve açıklanan nedenlerle:
a-... açılışındaki asıl gecikmenin; Şantiyede mobillzasyonun sağlanamaması, işveren tarafından temin edilmesi gereken malzemelerin zamanında şantiye alanına getirilmemesi, SÖZLEŞMELERLE KARARLAŞTİRİLAN ÖDEMELERİN ZAMANİNDA YAPILMAMASI, Mimari Proje Tadilatları vb. bir çok nedenlerden kaynaklandığı ve anılan konularda; Davacı - Karşı Davalı - Yüklenici'nin, her hangi bir sorumluluğunun tespit edilemediği, bu durumda, takdiri Sn. Mahkeme'ye ait olmak üzere, Karşı Dava' da; Otelin geç açılması nedene, mahrum kalınan tazminat/talep edilemeyeceği,
b-Asıl Dava'da gerek DAVACI - Karşı Davalı - Yüklenici tarafından talep edilen bakiye kesin hak ediş alacağı tutarından ve gerekse Kurulumuzca hesaplanan Bakiye Kesin Hak ediş tutarından; Yüklenici adına İşveren tarafından 3. Kişilere / firmalara yapılmış olan Ödemelerin düşülmüş olduğu, dolayısıyla mükerrer alacak talebi bulunmadığı anlaşılmakla, takdiri Sn. Mahkeme' ye alt olmak üzere, Karşı Dava' da; Yüklenici adına İşveren tarafından doğrudan ödenmiş malzeme / İşçilik bedelleri nedeniyle, Bakiye Hak ediş Alacağından düşülmesi gereken her hangi bir bedel bulunmadığı,
Zamanaşımı ve süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığının takdiri Mahkeme'ye ait olmak üzere; eksik / ayıplı İmalatların; toplam 3.000 TL tutarında bir harcama ile giderilebileceği...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı ve davalı yanın bilirkişi raporuna itirazları kapsamında alınan 05.11.2018 tarihli ek raporda: ''...Davalı - karşı Davacı - Vekilinin itirazları ve Kök Raporda tespit edilen hesaplama hatası (Kur Farkı) nedeniyle, yeniden yapılan inceleme - değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda, Kök Rapor - Sonuç ve Kanaat Bölümü'nde yer alan ( A ) paragrafının ASIL DAVA'daki talepler bakımından yapılan incelemede, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı - Karşı Davalı Yüklenici'nin; Eser Sözleşme kapsamında yapmış bulunduğu İşler / imalatlar nedeniyle, Davalı - Karşı Davacı - işveren' den; 385.757,89-TL(= 395.649,12 TL - 9.891.23 TL ) tutarında Bakiye Kesin Hak Ediş Alacağı bulunduğu ve bunu talep edebileceği şeklinde revize edilmesi gerektiği...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyada alınan raporlar arasında çelişki olmakla ve mahkememizce son bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla birlikte, ek raporun hiç bir itirazı karşılamadığı anlaşılmakla bu kez Yargıtay yerleşik içtihatları doğrultusunda tarafların tüm itirazlarını da karşılayacak mahiyette ve dava konusu eser sözleşmesi ile ilgili alınan 04/12/2019 tarihli raporda: ''...Davalı iş sahibinin iş görme borcunun gereği gibi ifa edilmemesinden dolayı uğranılan zararı talep ettiği,
Davalı iş sahibinden kaynaklı bir gecikme olduğu, davalı iş sahibince ...m.112 uyarınca zarar tazmin talep edilmesinin mümkün olmadığı, ASIL DAVA'daki talepler bakımından yapılan incelemede, yukarıdaki bölümde anlatılan ve açıklanan nedenler ile yapılan hesaplamalar sonucunda, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı - Karşı Davalı - Yüklenici'nin, Eser Sözleşme kapsamında yapmış bulunduğu işler / imalatlar nedeniyle, Davalı - Karşı Davacı -İşveren' den; 367.820,76-TL tutarında bakiye kesin Hakediş alacağı bulunduğu ve bunu talep edebileceği...'' tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; eser sözleşmesinden kaynakalanan bakiye alacağın tahsiline ilişkin olup; karşı dava ise geç teslim nedeniyle mahrum kalınan kar kaybı için açılmış kısmi davadır.
Taraflar arasında 05.06.2006 tarihli ana sözleşme ve 31.10.2007 tarihli Ek Sözleşme bulunduğu, davacı yüklenicinin davalıya ait ...Otel'in; ısıtma, soğutma, havalandırma, yangın suyu tesisatı, termal su tesisatı, sıhhi ve pis su tesisat işlerinin yapımı ile çalışır durumda teslimi işini üstlendiği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf; davacı yüklenicinin esas sözleşmeden kalan bakiye alacağı, ek işler ve kur farkı alacaklarının bulunup bulunmadığı, var ise tutarı, yine davacının üstlenmiş bulunduğu yükümlülüklerini, anılan sözleşmelerle kararlaştırılan süre içinde yerine getirip getirmediği, eksik/hatalı ifa edip etmediği, geç ifa söz konusu ise yükleniciden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle davalı-karşı davacının kar mahrumiyetinin bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Borçların ifa edilmemesinin sonuçları ...da düzenlenmiş bulunmaktadır. ...m.112 uyarınca; "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür."
Mahkememizce aşamalarda alınan bilirkişi raporlarına göre; dava konusu ... açılışındaki asıl gecikmenin; şantiyede mobillzasyonun sağlanamaması, işveren tarafından temin edilmesi gereken malzemelerin zamanında şantiye alanına getirilmemesi, sözleşmelerle kararlaştırılan ödemelerin zamanında yapılmaması, Mimari Proje Tadilatları vb. bir çok nedenlerden kaynaklandığı ve anılan konularda; Davacı-Karşı Davalı Yüklenicinin her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, Davalı iş sahibinden kaynaklı bir gecikme olduğu, davalı iş sahibinin ...m.112 uyarınca zararın tazminini talep etmesinin mümkün olmadığı mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporlarının ayrıldığı husus asıl davacı yüklenicinin alacağının hesaplanması ve tutarına ilişkindir. Bu tutar bilirkişi raporlarında farklı olarak hesaplanmış ise de; mahkememizce bu yönden hükme elverişli olduğu değerlendirilen 04/12/2019 tarihli raporda: önceki bilirkişi raporlarına yapılan temel itiraz noktası kesin hesaba giren kalemler ile ilgili olduğundan, kesin hesaba giren kalemler teker teker incelemc konusu yapılarak ve hesap tablosu rapor içeriğinde yer alan açıklama ve gerekçelerle revize edilerek davacı yüklenicinin bakiye toplam kesin hakediş alacağının 367.820,76 TL. olduğu tespit edildiğinden bu tutar esas alınmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, 367.820,76-TL'nin 243.500,00-TL'sine 15/12/2006 tarihinden, kalan tutarın ise temerrüt tarihi olan 17/02/2010 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalı karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karşı davanın ise reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)ASIL DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
367.820,76-TL'nin 243.500,00-TL'sine 15/12/2006 tarihinden, kalan tutarın ise temerrüt tarihi olan 17/02/2010 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalı karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 30.294,70-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 6.585,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 23.708,90-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yatırılan 6.585,80-TL peşin harç, 18,40-TL başvuru harcı, 2,90-TL vekalet harcı toplamı 6.607,10-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan 584,40-TL posta/davetiye gideri, 15.400,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.984,40-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 13.257,15-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 34.197,45-TL nisbi vekalet ücretinin ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davalı tarafından yapılan 3.072,00-TL posta/davetiye- bilirkişi ücreti yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 524,14-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 10.636,81-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-)Gider/delil avanslarından artan bakiyelerin karar kesinleştiğinde davacılara/ davalıya/vekillerine iadesine,
9-)KARŞI DAVANIN REDDİNE,
10-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 54,40-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 85,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 31,00-TL harcın davacıya karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
11-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi uyarınca 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı - karşı davalı vekilinin ve davalı - karşı davacı vekilinin ve davalı şirket yetkilisinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2020
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır