T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1034 Esas
KARAR NO: 2018/722
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/10/2015
KARAR TARİHİ: 18/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı ... Sıhhi Malzeme San ve Tic Ltd. Şti ile davalı ... arasında 01.03.2008 tarihli "Özel Güvenlik Hizmetinin Sağlanması Hakkında Sözleşme" imzalandığı ve sözleşme uyarınca davalının 'Alt işveren' sıfatıyla, davacı müvekkili şirkete özel güvenlik hizmeti sağlamak üzere kendi bordrosunda çalışan 12 kişilik personelini tahsis ettiğini, sözleşmeye istinaden müvekkil şirkete tahsis edilen personele ilişkin ödemenin (ücret, prim. yol ve yemek ücreti vb.) davalı tarafından karşılanacağı ve verilen hizmetin davacı müvekkil şirkete her ay fatura edileceği konusunda anlaşıldığını, 29.09.2015 tarihinde davalı şirketin borçlusu olduğu İstanbul ... İcra Müdürlüğümün ... E. sayılı dosyasından gönderilen Birinci Hacız İhbarnamesinin müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, Hacız ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibarıyla davalı şirket tarafından Sözleşme Kapsamında Eylül ayı hizmetine karşılık düzenlenen 15.09.2015 tarihli faturaya ilişkin 49.001.57-TL. alacak müvekkili şirket nezdinde muaccel olduğundan ilgili haciz ihbarnamesine 05 10.2015 tarihli dilekçe ile cevap verilerek söz konusu alacağın icra dosyasına yapılacağının belirtildiğini, ve ödemenin icra dosyasına yapıldığını, Ancak müvekkili şirkete özel güvenlik hizmeti veren personelin Ağustos ayı yol ve yemek ücretleri ile Eylül Ayı maaşlarının ödenmediğini bildirildiğini, çalışanların bildirimi üzerine, 4857 sayılı iş Kanunu 36. maddesinin son fıkrası "İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür." hükmü gereği, müvekkil şirketin alt işveren personelinin ücretlerinden sorumluluğu doğduğunu, Bu sebeple, davacı Müvekkili Şirketin her ne kadar Eylül ayında almış olduğu hizmete ilişkin fatura bedelini icra dosyasına yatırmış olsa da, kendisine özel güvenlik hizmeti veren 13 personelin talebi üzerine Ağustos ayına ilişkin 1.967,00 TL yol ücreti, 2.530,00 TL yemek ücreti ile Eylül ayı maaşına karşılık 22.368.62-TL , 2.629 30 TL yemek ve 2.015,00 TL yol ücreti olarak toplam 31.498,62 TL.yi personellerin banka hesaplarına ayrıca yatırdığını, Aynı şekilde davalı şirketin, müvekkili şirkette çalışan güvenlik personellerinin Ağustos ayına ilişkin ... prim borcu olan 11.338.96-TL.'yi de ödemediği anlaşıldığından ödeme ile ilgili müteselsil sorumluluğu bulunduğundan 5510 sayılı Kanunun 81.maddesi gereğince teşvik indiriminden faydalanmaya devam edebilmek bu miktarı da ödediğini, davalı tarafın, Sözleşme'den doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle müvekkil şirketin .... 16.Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile Sözleşme'yi 31 10.2015 tarihinden itibaren tek taraflı olarak feshettiğini ve müvekkil şirkette çalışan personelinin Ekim ayı maaşını da ödediğini, davacı vekili ikame edilen işbu dava ile öncelikle müvekkili şirket tarafından yapılan mükerrer ödemelerden doğan dava tarihi itibarıyla toplam 42.837,58-TL. zararın (Ağustos ayı yol ve yemek ücreti olarak 4.497,00-TL, Eylül ayı maaşları, yol ve yemek ücretleri olarak 27.012,62-TL ve Ağustos ayı ... prim borcu olarak 11.338,96-TL.) davalı şirketten tazmini ve dava tarihinde belirsiz olan fakat ve davalı alt işveren aracılığıyla müvekkil şirkete güvenlik hizmeti veren personele ilişkin olarak ödenecek her türlü ücret, prim ve tazminat ödemelerinin tespit edilerek, taraflar arasında imzalanan 01.03.2008 tarihli Özel Güvenlik Hizmetinin Sağlanması Hakkındaki Sözleşme den kaynaklanan toplam 42.837.58-TL ile dava tarihi itibariyle tespit edilemeyen tüm zararlarının davalı şirketten en yüksek mevduat faizi ile rücuen tazminini, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalıya dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir tebligatların usulüne uygun yapıldığı, ancak dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava; Davacı ile davalı arasında imzalanan Özel Güvenlik Hizmetinin sağlanması Hakkında Sözleşme' nin ihlali nedeniyle, davacının uğradığı zararın rücuen tazmini talebinden ibarettir.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmişler, davada; 01/03/2008 tarihli Özel Güvenlik Hizmetinin sağlanması Hakkında Sözleşmesine, ödeme dekontlarına, bilirkişi incelemesine, tanık deliline dayanmışlardır.
Davaya dayanak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... Marketler Tic. A.Ş. tarafından, borçlular ... Güvenlik Hiz. A.Ş. ve ... aleyhine; 2.576,60 USD, 1.308,86 EURO, 5.165.786,07 TL alacağın tahsili için 21/09/2015 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre davacının, davalı borçludan alacaklı olup olmadığı hususunda bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi 29/07/2016 tarihli raporunda: Davacı şirketin Türk ticaret kanununun ilgili maddelerine göre 2015 yılı Yevmiye ve Kebir defteri e-beratlarinin açılış tasdikleri yapıldığını, envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süreleri içerisinde yapıldığını, bu nedenle ticari defterlerin delil niteliği taşıdığı,Davacıya ait ticari defterlerde davalıdan dava tarihi itibariyle 78.146,47 TL alacaklı olduğunun işli olduğunu, sözleşmenin incelenmesinde;
4.10. Madde “..Alt İşveren, her ay çalıştırdığı Personel'in aylık prim ve hizmet belgelerini ve diğer sigorta bildirgelerini zamanında ve usulünce ilgili ... ünitesine ibraz edecek, Personel'e ilişkin prim borçlarını da zamanında ve usulünce ödeyecek; ve bu belgelerin birer kopyasını her üç ayda bir düzenli olarak Şirket'e ibraz edecektir.
4.11. Madde Şirket, Alt İşveren'in İş Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, diğer ilgili mevzuat ve iş sözleşmesinden doğan her türlü yükümlülüğünden, Alt İşveren ile birlikte ve müteselsilen sorumludur. Alt İşveren'in yukarıda belirtilen mevzuata aykırı filleri sonucu, Şirket herhangi bir şekilde sorumlu tutulur ve/veya herhangi bir meblağ ödemek zorunda kalırsa, bu zararlarının tazmini için Alt İşveren'e rücu edebilecek ve ödediği meblağların tamamını geri tahsil edecektir.
4. 12. Madde Personel'in hizmetin ifası sırasında iş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak gerekli tüm tedbirleri alacak ve gerekli malzemeyi temin edecektir. Şirket'in Hizmet Alam'nda uyguladığı tüm iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine de uymasını sağlayacaktır ve bu konuda gerekli denetimleri yapacaktır…”
4857 sayılı iş Kanunu 36. Madde: …. İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.” Hükmü ve sözleşmeye istinaden davacının, davalı adına yapmış olduğu ödemeler aşağıda sayın mahkemenin bilgisine arz edilmiştir.
Sözleşme 31.10.2015 tarihinde fesih edilmiştir.Bu na göre davacı alacakları maddeler halinde aşağıda açıklanmıştır.
a. Davalı tarafından davalıya kesilen 15.09.2015 tarihli e-fatura tutarı 49.001,57 TL dir.Fatura ile davalının, davacıdan bu miktar alacağı doğmaktadır. Davacı tarafa İstanbul .... İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile Birinci HACİZ İHBARNAMESİ gelmiştir. 29.09.2015 tarihinde haciz ihbarnamesini tebliğ alan davacı şirketin, icra müdürlüğüne vermiş olduğu 05.10.2015 havale tarihli dilekçesinde borçlunun 49.001,57 TL olan alacağının, gösterilen hesap numarasına 06.10.2015 tarihinde ödeneceği belirtilmiş ve bu miktar kadar para aynı tarihte İstanbul .... İcra müdürlüğünün hesabına açıklama yapılarak ödendiği görülmüştür.( a şıkkına ait evraklar dosyaya iliştirilmiştir.)
Bu ödeme ile davacının, davalıya Eylül 2015 ayına ilişkin herhangi bir borcu kalmamıştır.
b. Davacı taraf ... 16. Noterliğinin 12.10.2015 tr. ... yevmiye sayılı ihtarı ile “müvekkili şirketin işyerinde çalışmak üzere şirketiniz bünyesinde istihdam edilen personelin ücret ve prim ödemelerinin vadesinde ödenmediği tespit edilmiştir..” bu nedenle sözleşmenin 31.10.2015 tarihi itibariyle fesih edileceğini ihtar etmiştir.
Sözleşme 31.10.2015 tarihinde fesih edileceğinden, çalışan personel bu tarihe kadar, davalı namına, davacıda çalışmış olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Bunun anlamı davalı şirketin 01.-31 Ekim hakkedişini davacıdan alması gerekmektedir. Ancak davalı taraf bu aşamadan sonra davacıya fatura kesmemiş olduğu, davacının ticari defterlerinden tespit edilmiştir.
c. Davacı taraf 4857 sayılı iş Kanunu 36. Madde istinaden davalı tarafından ödenmeyen 09/2015 dönemine ait işçilik ücretlerini davalı namına müteselsil sorumluluk gereği ödemiş olduğundan, ödediği 22.270,25 TL nin davalıdan tahsil edilmesi gerekir.
d. Davacı taraf davalıya ait Ağustos 2015 dönemine ait ... primi olarak 11.338,96 TL ödemede bulunduğu ifade etmiş ve bu yönde yapılan incelemede ticari defterlerinde bu ödemeye ait kayıtlar görülmüştür.
Davacı 20.10.2015 tarihinde ... bank vasıtası ile ödemeyi yapmış olduğundan 11.338,96 TL davacı alacağı olarak değerlendirilmesi gerekir.
e. Davacı taraf davalıya ait Eylül 2015 dönemine ait ... primi olarak 11.929,71 TL ödemede bulunduğu ifade etmiş ve bu yönde yapılan incelemede ticari defterlerinde bu ödemeye ait kayıtlar görülmüştür.
Davacı 20.10.2015 tarihinde ... bank vasıtası ile ödemeyi yapmış olduğundan 11.929,71 TL davacı alacağı olarak değerlendirilmesi gerekir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren” kenar başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir.” Altıncı fıkrasında da; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.”
Aynı Kanunun “Prim ödeme yükümlüsü” başlıklı 87 nci maddesinin (a) bendinde; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine ve 5 inci maddenin (a) bendine tabi olanlar için bunların işverenleri, prim ödeme yükümlüsüdür.”
f. Davacı taraf 27.10.2015 tarihinde 2015/10 dönem işçilik ücretleri ile Eylül ayından kalma bakiye ücret ödemeleri olarak 32.607,65 TL ödeme yapmıştır. Bu ödemenin Eylül ayına ait rakamı 4.827,37 TL, Ekim ayına ait rakamı; 27.780,28 TL dir. ( davacı mali müşavir beyanı) çalışan işçiler davacı tarafın direk çalışanları olmadığından, bu ödemelere ait bordro ibraz etmemiştir. Ancak bu ödemelere ait banka dekontu ibraz etmiş olup, ödemeler teyit edilmiştir. Eylül ayına ait bakiye ödeme 4.827,37 TL olduğundan iş bu dava ile davacının talep edebileceği miktar olarak değerlendirilmiştir. 27.780,28 TL ise (b) şıkkında bahsettiğimiz sözleşmenin fesih tarihi itibariyle davalı hakkedişi olacağından davacının talep edemeyeceği değerlendirilmiştir.
g. 16.11.2015 tarihinde davacı tarafından davalı işçilerine ödenen Kıdem tazminatları bulunmaktadır. Tutarı 39.788,48 TL dir. banka dekontları incelediğinde ödemelerin 16.11.2015 tarihinde ...’ye 16.982,93 TL, ...’ a 7.556,98 TL, ...’ a 15.248,57 TL olmak üzere 39.788,48 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacı tarafın müteselsil sorumluluk gereği bu kıdem tazminatlarını ödediği görüldüğünden bu bedelleri de talep etme hakkı bulunmaktadır.
Ancak dava tarihi 30.10.2015 ödeme tarihi 16.11.2015 olduğundan iş bu davamızda alacak olarak değerlendirilmemiştir.
Yukarıda yapılan incelemeler sonucunda da; Davacının, davalıdan dava tarihi ile muaccel olan alacakları,
22.270,25 TL 2015/09 İşçi üretleri,
11.338,96 TL 2015/Ağustos ... Primleri
11.929,71 TL 2015/Eylül ... Primleri
4.827,37 TL 2015/09 İşçi ücretleri bakiyesi olmak üzere toplam
50.366,29 TL olarak tespiti yapılmıştır.
İnceleme gününe kadar olan davacı alacağına yukarıda (g) şıkkında belirtilen 39.788,48 TL alacağın eklenmesi gerekmektedir. BU rakam eklendiğinde davacı alacağı 50.366,29 + 39.788,48 = 90.154,77 TL’ ye baliğ olmaktadır.
Davacı taraf toplam 42.837.58-TL ile dava tarihi itibariyle tespit edilemeyen tüm zararlarının davalı şirketten en yüksek mevduat faizi ile tahsilini talep etmektedir.
Yukarıda açıklandığı gibi davacının tespit edilmeyen alacaklarının tespit edilmesi ile ilgili 4857 Sayılı Yeni İş Kanunumuzun 2 inci Maddesinde
Bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde, İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bir ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur denilmektedir.
Bu sorumluluk kapsamında Tazminat talep edecek çalışanlar davacıya rücu edebilir. Ancak bunların maddi değerinin çıkartılması dosya kapsamı belgeler ışığında olanaklı görünmemektedir. Ayrıca davacının tahakkuk etmemiş bir borç/alacağı talep edebilmesi takdir mahkemeye ait olmak üzere mümkün olmamakla birlikte, eldeki verilerle olanaklı değildir.
Davacı taraf işleyecek faiz oranı hakkında da tüm zararlarının davalı şirketten en yüksek mevduat faizi ile tahsilini talep etmektedir. Davacı hangi mevduat faiz olduğu hakkında dilekçesinde herhangi bir bilgi vermemiş, talep ettiği faizi somutlaştırmamıştır.
Sözleşmenin 6.2.1. maddesi “ ödemede temerrüde düşülmesi halinde TCMB reeskont faiz oranında gecikme faizi işletilecektir.” Hükümleri bulunmaktadır. Bu hükme istinaden davacının talep edebileceği faiz reeskont faiz olarak değerlendirildiğini, davacının 30.10.2015 dava tarihi itibariyle davalı şirketten muaccel hale gelen alacağı 50.366,29 TL olarak ticari defterlerde kayıtlı olduğu, davacının 42.837,58 TL talep ettiği, taleple bağlılık ilkesi gereğince talebine bağlı olarak 42.837,58 TL’ ye dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9 oranından başlayacak değişen oranlarda reeskont faiz oranından faiz işletilmesi gerekeceğini, tespit ve rapor etmiştir.
Bilirkişi raporundan sonra davacı vekilince 23/09/2016 tarihli ıslah dilekçesi verilerek dava değeri 7.528,71-TL arttırılarak toplam 50.366,29-TL 'yi talep etmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki dava konusu İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... Marketler Tic. A.Ş. tarafından, borçlular ... Güvenlik Hiz. A.Ş. ve ... aleyhine; 2.576,60 USD, 1.308,86 EURO, 5.165.786,07 TL alacağın tahsili icra takibi başlatılması sebebiyle, davalı yanın takibe itiraz etmesi sonucu, davacının itirazın iptali davası açtığı, dosyanın incelenmesi için bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin 29/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 30.10.2015 dava tarihi itibariyle davalı şirketten muaccel hale gelen alacağı 50.366,29 TL olarak ticari defterlerde kayıtlı olduğu, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre asıl ve ıslahla açılan davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile;
1-42.837,58 TL' nin dava tarihi olan 30/10/2015 tarihinden itibaren, 7.528,71 TL'nin ise ıslah tarihi olan 23/09/2016 tarihinden itibaren olmak üzere toplam; 50.366,29 TL'nin 3095 sayılı yasa gereği yıllık %9 değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 3.440,52-TL harçtan peşin alınan 860,13-TL (peşin+ıslah) harcın mahsubu ile bakiye 2.580,39-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından dava açıldığı sırada yatırılan 860,13-TL (peşin+ıslah) nispi harcın davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine,
3-)Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma 600,00-TL bilirkişi ücreti, 124,50-TL davetiye gideri olmak üzere toplam 752,20-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.890,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2018
Katip Hakim