T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1189 Esas
KARAR NO: 2019/730
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 14/12/2015
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ ...-2017/871 E K
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/12/2015
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ...-2016/853 EK
SAYILI DOSYASINDA
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/12/2015
KARAR TARİHİ: 26/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Vekiledeni şirkete ... nolu Yeni Tüm İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... ...'ın ... Mahallesi ... Caddesi ... Mevkii No: ... Avcılar-İstanbul adresinde bulunan işyerinde, 20.07.2015 tarihinde, sigortalı mahallin bitişiğinde bulunan ve ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti'de çıkan yangının sıçraması sonucu hasar meydana geldiğini, yangın uzmanı tarafından yapılan incelemede de, dava konusu hasarın, atık kâğıt toplama pres makinesi iç elektrik aksamı kablo bağlantı uçlarında meydana gelen gevşeme(kötü temas) sonucunda elektrik akımının geçişinde meydana gelen direnç nedeniyle zamana bağlı olarak sürekli artan ısı sonucunda kablo izolasyonları ve atık kâğıt tozlarının tutuşma sıcaklığına ulaşmasıyla yangının meydana geldiği kanaatine varıldığı şeklinde tespitte bulunulduğunu, yangının davalı ... Sanayi Ve Tic. Ltd.Şti.'nin makinede gerekli bakım ve onarımı yapmakla sorumlu olmasına rağmen, yapmamasından meydana geldiğini, davalının kusuru sebebiyle sorumluluğu olduğunu, hasar ihbarı üzerine, ekspertiz raporuna ve faturalara istinaden ... hasar numaralı dosya kapsamında 22.472,83-TL tazminatın 03.11.2015 tarihinde sigortalı hak sahibine ödendiğini, yasal halefıyet kazanıldığını beyanla, 22.472,83-TL tazminatın 03.11.2015 ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Öncelikle husumet yönünde itirazları bulunduğunu, söz konusu yangının ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nde meydana geldiğini, davacının sigortalısının zarara uğradığı iddiasını ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne yöneltmesi gerektiğini, ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile vekiledeni şirket arasından alt işveren-asıl işveren ilişkisinin bulunmadığını, bu sebeple davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacı yangının çıkış sebebini, bilirkişi raporuna dayanarak ''atık kâğıt toplama pres makinesi iç elektrik aksamı kablo bağlantı uçlarında meydana gelen gevşeme (kötü temas) sonucunda elektrik akımının geçişinde meydana gelen direnç nedeniyle zamana bağlı olarak sürekli artan ısı sonucunda yanma başlangıcının çevresine sirayetiyle artıp büyüdüğü" şeklinde belirtmiş ise de, ... Asliye Hukuk Mahkemesinden ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... D. İş dosyası ile yaptırılan tespit sonucu düzenlenen 17.09.2015 tarihli bilirkişi raporunda söz konusu yangının çıkış nedeninin makinenin elektrik sistemi (panosu) ile alakalı olmadığının belirtildiğini, raporlar arasında çelişki olduğunu, bu raporlara dayanılarak vekiledeni şirkete kusur yükletilemeyeceğini, yangın vakıası incelenirken öncelikle üzerinde durulması gerekli 2 husustan birinin yangından önce hangi önlemler alınsaydı sonuç daha farklı olabilirdi, diğerinin de yangının çıkış sebebi ne olduğu konusu olacağını, yanıcı çok miktarda kâğıt rulosunun açık alanda hiçbir önlem alınmadan stoklanması nedeniyle hasarın büyük olduğunu, ihmaller zinciriyle büyümesine sebep olunduğunu, ayrıca söz konusu yangının çıkış nedeni ile ilgili olarak makineyi satan şirkete çeşitli incelemeler yaptırıldığını, inceleme sonucunda her tarafı kâğıt ve kâğıt tozu ile dolu olan bir makinenin kısmi olarak yanmasının yangının dışarıdan gelme ihtimalini kuvvetlendirdiği sonucuna varıldığını, söz konusu yangının çıkmasında vekiledeni şirketin hiçbir kusuru olmadığını yangın hangi nedenle çıkmış olursa olsun, olası bir yangın için iş yerinde önleyici tedbirlerin alınması, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereğince zorunlu olup, iş yerinde çıkan söz konusu yangında hiçbir önleyici tedbirin olmadığı ve ilk müdahalenin yapılmadığının anlaşıldığını, yeterli miktarda yangın söndürücü sulu sistem ve yangın söndürme tüplerinin hazır bulunmaması, yangın algılama sisteminin olmaması, açık sahayı kontrol altına alan bir kamera sistemi ve bu sistemin izlenmiş olmaması, yangına karşı tedbirlerin alınmaması ve yangından geç haberdar olma nedeniyle, yangının ve hasarın büyümesine neden olunduğunu, işbu davanın, yangına sebep olduğu iddia edilen ... Makinesinin Türkiye distribütörüne ihbarı gerektiğini beyanla, davanın reddine karar veirlmesini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2015-861 E. SAYILI DOSYASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; talebe konu yangın olayının 20.07.2015 tarihinde saat 14:08 sularında, Avcılar ... Mah. ... Cad. No: ... adresinde kurulu ... ... SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ.' nin kiracı olarak faliyet gösterdiği adreste, açık alanda çıktığını, yangının elektrik tesisatından kaynaklı olduğu ve yangın sonucunda ... nolu bileşik ürün sigorta poliçesi ile sigortalı ... ... .... Ltd. Şti.'ne 134.087,50-TL tazminat ödediğini bu sebeple TTK 1472 maddede halefiyet kuralı gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu maddi hasara sebebiyet veren yangında davalının kusurlu olduğunu ve yangın neticesinde ortaya çıkan hasarın sigortalısına ödenmesi sebebiyle ödediği tazminatın 01/09/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle rücuen tazminini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP;
Davalı vekili cevap dilekçesinde; asıl davada verdikleri cevap dilekçesindeki hususları birebir tekrarla davanın reddini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E.
SAYILI DOSYASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni şirket ile davalı şirket arasında 01/11/2014 tarihinde vekiledeninin faaliyeti sonucu oluşan hurda kağıtlarının alım satımı hususunda bir sözleşme imzalandığını, bu ticari ilişki çerçevesinde sürdürülen çalışma neticesinde davalının tedarik edip vekiledeni faaliyet merkezi bitişindeki açık alana konuşlandırdığı Kağıt Sıkıştırma Presi ve bunu işletmek için istihdam ettiği elemanı aracılığıyla atık kağıtları hurda olarak değerlendirilmek üzere naklolacak şekle getirdiğini, bu süreçte olay tarihinde sözü geçen pres makinasının hidrolik motor ve kontrol valfleri bölümündeki bobinin ve üzerinde bağlı montaj fişinin, elektriksel aksamdaki gevşeklik ve hatalı montaj sebebiyle tamamen eriyerek yanması suretiyle yangın çıktığını, bu makinanın çalışmasına nezaret etmekte olan işçinin de gerekli koruyucu, belirleyici, önleyici felaketi akim kılacak ve nihayet telafi edici önlem ve müdahaleleri gerekleştirememesi sonucu yayılıp çevresindeki alan ve tesiste bulunan vekiledeni ve müşterilerine ait 712 ton 1.hamur kağıt ile bir kısım makine, bina aksamı ve sair eşyanın yanarak ve ıslanarak hasara uğramasına sebep verildiğini, oluşan ve ilgili sigorta şirketince karşılanmayan zararlarının 1.828.720,00 TL olduğunu, buna ilişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında tespit yaptırdıklarını, söz konusu yangın nedeniyle vekiledeni şirketin firmanın iflasın eşiğine geldiğini, davalı şirket elemanının yangının kaynağı makinayı çalıştırmak, onun bakımı , ikmali hususlarında tek yetkili ve görevli nezaretçi olup bu sorumluluklarını olay vukuunda dahi yerine getiremediğini ve gerekli önlemleri almadığını, vekiledeninin zararlarının olağüstü düzeyde olduğunu, halen davalı şirketin 80.000 TL'si nakit ve toplam 170.000 TL'lik kambiyo evrakına bağlanmış olup çeşitli vadelerde ödenecek 250.000 TL tutarında cari hesap alacağı bulunduğunu bildirerek; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 915.000 TL maddi 5.000 TL manevi toplam 920.000 TL tazminatın olay tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişler,
Davacı vekili yargılama sırasında 04/03/2019 tarihli dilekçeleri ile dava dilekçesinde 915,00-TL maddi tazminat taleplerini 1.008.614,76-TL miktarına artırarak 06/03/2019 tarihinde bedel artırım harcını yatırmışlardır.
CEVAP;
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı taraf ile vekiledeni şirket arasında akdedilen 01/11/2014 tarihli üretim artığı ... Kağıt Alış/Satış Sözleşmesi uyarınca vekiledeni şirkete davacı fabrikasındaki atık kağıtları satmayı taahhüt ettiğini, bu hurda kağıtların alımı için davacının fabrikasına bir sistem kurulacağını ve bu sistemin masrafının vekiledeni şirket tarafından karşılanacağını, hurda teslimi sırasında her iki taraftan da birer çalışan hazır bulundurulacağını, davacı ile vekiledeni şirketin 2010 yılından beri çalıştığını, söz konusu makine sisteminin 2014 yılında kurulduğunu, vekiledeni şirket personelinin çuvalları toplayıp araç çağırmakla yükümlü olduğunu bu nedenle makineye müdahale etmekle görevli olmadığını, hurda kağıt pres makinasının elektrik tesisatında meydana gelen herhangi bir arıza neticesinde çıkan kıvılcımların makineye bağlı konteynırın içerisindeki hurda kağıtları tutuşturması sonucu yangının meydana geldiğinin belirtildiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda yangının çıkış nedeninin makinenin elektrik sistemi ile alakalı olmadığının belirtildiğini, söz konusu raporda çelişkilerin bulunmasının, bu raporlara dayanılarak vekiledeni şirkete kusur yüklenmesini yersiz kıldığını, söz konusu yangının çıkmasında vekiledeni şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Asıl ve birleşen davalar; haksız fiil/yangın olayından dolayı sorumluluktan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Asıl dava ve birleşen ... ATM'nin ... Esas sayılı davada yangın olayından dolayı zarar gören dava dışı sigortalılara yapılan ödeme kapsamında TTK 1472 maddeye dayalı rücuen tazminat, birleşen ... ATM'nin ... Esas sayılı davasında doğrudan doğruya haksız fiile/ TBK 49-52 maddelere dayalı tazminat davası açıldığı anlaşılmaktadır.
Asıl ve birleşen davada zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Avcılar ... Mah. ... Cad. No: ... adresinde kiracı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. İle ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında 01/11/2014 tarihli ÜRETİM ATIĞI HURDA KAĞIT ALIŞ/SATIŞ SÖZLEŞMESİ bağıtlandığı, sözleşmenin borç bakiyesi bitene kadar ve/veya 2 yıl geçerli olduğu, bu sözleşme ile ... ...'ın ...'ye atık kağıt sattığı, alıcı ...'nin de satıcının tesisinden aldığı üretim artığı hurda kağıdı, geri dönüşüm amaçlı olarak ilgili kağıt fabrikalarına teslim etmeyi yükümlendiği (sözleşme 11.md.), bu iş için alıcı ...'nin satıcı ... adresinde kendi personeli vasıtası ile atık hurda kağıtları kesintisiz olarak teslim alacağı, söz konusu elemanın yemek ve ulaşım hizmetlerinin satıcı tarafından karşılanacağı (sözleşme 10. md.) kararlaştırılmış olup, 03/12/2014 tarihinde 1 adet ... marka konteyner presi ve bağlı ünitelerin mülkiyeti, bakım ve kullanımı ...'a ait olmak üzere teslim alındığı ve mevcut ünitenin ... ...' a ait, etrafı tel örgülerle çevrili, içinde 4 katlı bina ve yaklaşık 1.000 m2 açık alana sahip yerde binaya bitişik vaziyette konuşlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Hernekadar yargılama aşamasında davalı ... tarafından press makinesinin kullanım, bakım, gözetim yükümlülüğünün davacı ... ...'da olduğu savunulmuş ise de, taraflar arasında bağıtlanan sözleşmede böyle bir hüküm olmadığı gibi press makinesinin başında sürekli olarak davalı ... sorumluluğunda işçi bulundurulması ve sözleşmenin yukarıda açıklanan maddeleri gözönüne alındığında davalı ...'nin sözleşme gereği ... ...'a ait fabrika binası bitişiğine açık alana tamamen kendi gözetim, bakım ve kullanımında olacak şekilde ve kendi çalışanı nezaretinde press makinesi konuşlandırıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda öncelikle yangının çıkış sebebine ilişkin tespitlere bakmak gerekmektedir. Yangın olayı akabinde 23/07/2016 tarihinde düzenlenen yangın raporunda yangının çıkış sebebinin "açık alanda fabrikaya bitişik vaziyetteki çalışır durumda olan hurda kağıt press makinesinin elektrik tesisatında meydana gelen herhangibir arıza sonucu açığa çıkan kıvılcımların makineye bağlı konteyner içindeki hurda kağıtları tutuşturması sonucu yangın başlangıcının meydana geldiği, press makinesinin çok yakınında bulunan açık alanda üst üste istiflenmiş bobin kağıtların üzerine örtülen brandalara sirayeti ile açık sahanın tamamına yayıldığı" görülen ilk durum olarak tespit edildiği,
Birleşen ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından dosyaya sunulan deliller arasında yer alan bilirkişi kimya mühendisi ... tarafından düzenlenen 30/07/2015 tarihli raporda " atık kağıt toplama press makinesi, iç elektrik aksamı bağlantı uçlarında meydana gelen gevşeme (kötü temas) sonucunda elektrik akımının geçişinde meydana gelen direnç nedeniyle zamana bağlı olarak sürekli artan ısı sonunda, kablo izolasyonları ve atık kağıt tozlarının tutuşma sıcaklığına uluşması ile meydana gelen yanma başlangıcının çevresine sirayeti ile yangının gelişip büyüdüğü " tespit edildiği,
Birleşen ... ATM'nin ... E.sayılı dosyası arasında mevcut ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında ... ... Ltd. Şti. talebi üzerine mahallinde 03/08/2015 tarihinde keşif sureti ile makine mühendisi, yangın güvenlik uzmanı, elektrik/elektronik mühendisinden oluşturulan 3 kişilik bilirkişiler heyetinden alınan 17/09/2015 tarihli raporda "makineye ait elektrik panosu (kumanda - koruma panosu) içerisinde kaçak akım veya yangın koruma rölesi bulunmadığı, pano içerisindeki sigortalar ile termik rölede açma "devrenin kesilmesi" gibi bir durum olmadığı, motor klemens kapak içerisindeki kablolarda herhangi bir kısa devre emaresine rastlanmadığı, dolayısıyla hidrolik yağ tankının hemen yanında bulunan makineye ait motor kaynaklı bir yangından bahsedilemeyeceği, makine üzerinde yapılan incelemelerde yağ tankı ve motorun bulunduğu kısımda yoğun bir şekilde aleve maruziyet sonucu yanma emareleri görüldüğü, özellikle yağ tankı üzerindeki kontrol valfleri kablolarında elektriksel gevşeklik yada herhangi bir kısa devre sonucu oluşan şerarelerin makinenin hidrolik bölümünde bulunan yağ ile teması sonucu yangının başlamış akabinde de motor ve kumunda kablolarına zarar vermiş ve çevresinde bulunan yanıcı malzemeleri (kağıt vb.) tutuşturmasıyla yangının büyüdüğü kanaati hasıl olduğu, atık kağıtların sıkıştırılması ve toplanmasını sağlayan ... marka kağıt sıkıştırma presine ait elektrik panosunda yangına meydana getirecek herhangi bir bulguya rastlanmadığı, yangının presin hidrolik bağlantılardaki ayarsızlık nedeniyle sıkışma vb. bağlı olarak aşırı ısınma sonucu meydana geldiği" kanaatine varıldığı ve talep doğrultusunda ... ...'ın makine, emtia, bina hasar bedellerinin hesaplandığı,
Mahkememizce aslı getirtilip incelenen ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında ... ... Ltd. Şti. 'nin talebi üzerine olay yerinde 26/08/2015 tarihinde keşif yapılmak suretiyle elektrik-elektronik mühendisi, kimya mühendisi, makine mühendisinden oluşan bilirkişiler heyeti tarafından verilen 26/09/2015 tarihli raporda "makinenin (dava konusu press makinesi) özellikle yağ tankı üzerindeki kontrol walfleri kablolarında elektriksel gevşeklik yada herhangibir sebepten oluşan kısa devre sonucu şelalelerin makinenin hidrolik bölümünde bulanan yağ ile teması sonucu yangının başlamış, akabinde de motor ve kumanda kablolarına zarar vermiş ve çevresinde bulunan yanıcı malzemelerin (kağıt vb.) tutuşturması ile yangının büyüdüğü kanaatinin hasıl olduğu, yangının makine dışından kaynaklandığına yönelik herhangibir bulguya rastlanmadığı, hurda kağıt press makinesinin total-pert konumuna geldiği, etrafının temizlenmiş olduğu" mevcut durumun fotoğraflarla da tespit edildiği, davacı yanın rapora itirazları üzerine olaya ilk müdahale eden işletme çalışanı ... 'nin de ifadesi nazara alınarak düzenlenen ek raporda da; yangının perss makinasından çıktığına dair görüşün değişmediğinin bildirildiği,
Yine birleşen ... ATM' nin ... E. sayılı dosyasında, kimya mühendisi ve iş güvenliği yangın uzmanı, mali müşavir, makine mühendisinden oluşturulan heyetten alınan 28/07/2017 tarihli raporda "yangının itfaiye yangın raporu, elektrik teknikeri ... ... tarafından düzenlenen teknik mütalaa, acglobal'a ait expertis raporu, ... AHM' sunulan 17/09/2015 tarihli delil tespiti başlıklı bilirkişi raporuna göre ... tarafından fabrika bitişiğinde ... marka kağıt sıkıştırma pressi ile atık kağıtların sıkıştırılması ve toplanması tarzında bir çalışma yürütülürken, dava konusu yangının hidrolik motor ve hidrolik kontrol walflerinin 1 tanesinde elektriksel gevşeklik yada hatalı montaj sebebi ile bobinin ve üzerinde bağlı montaj fişinin tamamen eriyerek yanması suretiyle başladığı" tespit edildiği anlaşılmaktadır.
... tarafından düzenlenen 13/08/2015 tarihli raporda yangın çıkış sebebi olarak ilk itfaiye raporuna atıfta bulunulmuştur.
Asıl dosyada mevcut yine ... tarafından düzenlenen 02/09/2015 tarihli raporda da yangının çıkış sebebi olarak ilk önce düzenlenen itfaiye raporuna ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan yangın yeri inceleme tutanağına atıfta bulunulduğu görülmektedir.
Davacı ... ... .... Ltd. Şti.'nin talebi üzerine elektrik teknikeri ... ... tarafından düzenlenen ve birleşen ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında delil 4 olarak sunulan teknik mütalaada " ... marka kağıt sıkıştırma pressi kullanılarak atık kağıtların sıkıştırılması ve toplanması tarzında bir çalışma yürütülürken yangının hidrolik motor ve hidrolik kontra walflerinin bir tanesinde elektriksel gevşeklik yada hatalı montaj sebebi ile bobinin ve üzerinde bağlı montaj fişinin tamamen eriyerek yanması suretiyle başladığı... " şeklinde mütalaa verilmiş olup,
Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıkları ..., ..., ..., ..., ... beyanlarında; arkadaşlarının "yangın var" diye bağırmaları üzerine bitişik araziye/arsa olarak çevrili alana çıktıklarını, ...'a ait press makinesinin yandığını gördüklerini, yangının arazide bulunan kağıt bobinlerinede sıçradığını, itfaiyenin gelip su sıkarak yangını söndürdüğünü beyan etmişler, davalı tanıkları ..., ..., ifadelerinde yangının üzerine olay yerine geldiklerini, itfaiyenin olay yerinde olduğunu, yangının söndürüldüğünü, yangının makineden değil dışarıdan kaynaklandığını tahmin ettiklerini, tanık ... ise 22 senedir ...'da çalıştığını, olaydan yaklaşık 1 hafta sonra söz konusu makineyi incelediğini ve yaptığı tespite göre yangının makineden çıktığının olanaklı olmadığını beyan etmişlerdir.
Davacı tanıkları tarafından düzenlenen ve birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı ... ... delilleri arasında Ek2 olarak sunulan 03/08/2015 tarihli yangının çıkış anına ilişkin tutanak içeriğinde de yangının çıkış yerine dair aynı beyanlar yinelenmiş, dosyaya olay sırasında yani yangın anında çekilen fotoğraflar ve flaş bellekler delil olarak sunulmuştur.
Mahkememizce yargılama sırasında tüm delilerin toplanmasından sonra ayrı ayrı konularında uzman 6 kişilik bilirkişi heyetinden 15/10/2018 tarihli rapor alınmış, raporda, tüm diğer raporlar, delil ve belgeler, flaş bellek, CD görüntüleri, tutanaklar, olay yeri fotoğrafları, tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde "yangının, davalı ... ... Ltd. Şti.'ne ait atık kağıt presleme makinesinden kaynaklanan bir arızanın sebebiyet vermesi neticesinde çıktığı" tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizcede asıl ve birleşen dosyalar kapsamlarına, ilk itfaiye tutanağı, yangının çıkış sebebine dair tanık beyanları, resimler, rapor içerisinde tartışılan CD görüntüleri, olayın akabinde keşif suretiyle D.iş dosyalarında alınan ve yine birleşen dosyada alınan raporlar ve nihayet mahkememizde yargılama sırasında alınan kök rapora göre; yangının ... Ltd. Şti.' ne ait kiralık bina ve arsasında binaya bitişik arsa üzerine kurulu davalı ... .... Ltd. Şti.'nin mülkiyet, kullanım, bakım ve gözetimi altında ve onun denetiminde kurulu kağıt press makinesinden kaynaklanan bir arıza sonucu başladığı ve açık alanda bulanan ... ...'a ait kağıt bobinlerine sıçrayarak ve hatta komşu iş yerlerine sıçrayarak zarar meydana geldiği, bu doğrultuda ve yangın olayı üzerinden 4 yıl geçtikten sonra davalı ... vekilinin yangın çıkış sebebinin özellikle elektrik mühendisi vasıtası ile saptanması hususundaki itiraz ve taleplerinin sadece davayı uzatmaya matuf olarak değerlendirildiği ve dosya kapsamına göre talebin gelinen aşamada haksız ve yersiz oluduğu sonucuna varılmıştır. Hernekadar davalı ... vekili tarafından özellikle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda yangının pres makinesine ait elektrik panosundan çıkmadığı, dolayısıyla yangının çıkış sebebinin raporlar arasındaki çelişki sebebiyle tespit edilemediği hususunda itiraz ileri sürülmüş ise de, sözü edilen D.iş sayılı dosyada alınan raporda dahil, tüm raporlarda yangının davalı ... mülkiyet, kullanım, bakım ve gözetimindeki kağıt pres makinesinden çıktığı tespit edilmiş, olmakla davalı itirazına itibar edilmemiştir.
... ... ... Ltd. Şti. ve ... .... Ltd. Şti. arasındaki sözleşme hükümleri ve yangın çıkış sebebi tespit ve mahkememizce de kabul edildikten sonra hasara ilişkin olmak üzere mahkememizce alınan ve hükme dayanak etmeye elverişli, ayrıntılı kök ve yine 3.şahıs malları yönünden davacı ... ... tarafından talep edilen tazminat miktarı yönünden mali müşavir bilirkişiden alınan ek rapor doğrultusunda;
Dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti'e ait fabrikanın bitişiğinde bulunan yaklaşık 1.000 m2 alanda davalı ...'ye ait pres makinesinden çıkan yangın sebebiyle pres makinanın üzerindeki bobininin yanması sonucu gerçekleştiği meydana gelen yangın nedeniyle pres makinesinin bulunduğu açık alanın aynı zamanda dava dışı ... ... Mat. San. ve Tic. Ltd. Şti.'e ait kağıt depolama alanı olarakta kullanıldığından makineden sirayet eden alev nedeniyle alandaki kağıtların da tutuşarak yandığı ve maddi hasara sebebiyet verdiği,
Davalı yana ait makine panosu içinde kaçak akım sigortası ve topraklama bulunmadığı, makinenin bakım ve elektriksel donanımı eksikliğinin yokluğu tespit edildiğinden davalı ... San. Ltd. Şti.'ne dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu ve pres makinesinin kullanıcı personelinden kaynaklı bakım ve kullanım eksikliğinden dolayı yangın olayında davalı yanın asli kusurlu olacağı, kusur oranın % 70 olduğu, dava dışı ... ... Mat. San. Tic. Ltd. Şti; fabrika bitişiğinde bulunan alanda yaklaşık 700 ton gibi büyük oranda kağıt stoklayarak yangın önlemi almamış, emniyeti sağlamamış olduğundan; tali kusurlu olacağı, kusur oranının %30 olduğu,
Birleşen ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında alınan 28/07/2017 tarihli bilirkişiler heyeti raporunda da; davalı yana ait makine panosu içinde kaçak akım sigortası ve topraklama bulunmadığı, makinenin bakım ve elektriksel donanım eksikliğinin olduğu tespit edildiğinden davalı ... San. Ltd. Şti.' ne dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu ve pres makinesinin kullanıcı personelinden kaynaklı bakım ve kullanım eksikliğinden dolayı yangın olayında davalı yanın asli kusurlu olacağı, kusur arının %70 oranında takdir edildiği, dava dışı ... ... Mat. San. Tic. Ltd. Şti. Fabrika bitişiğinde bulunan alanda yaklaşık 700 ton gibi büyük oranda kağıt stoklayarak yangın önlemi almamış, emniyeti sağlamamış olduğundan tali kusurlu olacağı, kusur oranının %30 oranında takdir edildiği rapor edildiği,
Saptanan kusur oranları mahkememizcede olayın oluşum-gelişim tarzına, tarafların yükümlülüklerine uygun bulunduğu, taraf vekillerinin bu konudaki itirazlarının yerinde görülmediği,
Tespit edilen bu hususlar ve kusur oranı çerçevesinde yine raporda ayrıntılı olarak belirlenen hesaplamalar sonucu mevcut yangın olayı sebebiyle; esas dava yönünden; Davacı ... AS tarafından sigortalısı ... ... a yapılan 22.472,83 TL tazminatın davalı kusuruna isabet eden 15.730,98 TL kısmı için rücu hakkı olacağı,
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası yönünden; Davacı ... Sigorta AŞ tarafından sigortalısı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ne yapılan 134.087,50 TL toplam tazminatın, sigortalısının %30 kusurlu görülmesi nedeniyle kusura isabet eden miktarın mahsubu sonrasında. 93.861,25 TL kısmı için rücu hakkı olacağı,
Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası yönünden; Davacı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin hem kendi ticari kayıtlarında yer alan emtia zararını hem de depolanan ve sevk irsaliyeleri ile teslimi belgelenen 3. Şahıslara ait emtia zararını talep ettiği ancak 3.şahıs emtialarının bedelerinin kendileri tarafindan karşılandığına ilişkin ödeme belgelerinin sunulmadığı,
Davacının kendi işletmesine ait emtialarla ilgili 228.974.90 kg= 482.706.09-TL kağıt zararı olduğu, 67.703,30 TL hurda satışından kazanç elde ettiği. ... Sigorta AŞ tarafından ödenen 5.000 TL sigorta tazminatı ile hurda bedeli ve %30 kendi kusuru mahsup edildiğinde talep edebileceği defter kayıtlarında belgelenen zararı 285,501,95 TL olarak hesaplandığı,
Davacının 3.şahıslara ait emtialarla ilgili talep edebileceği 3.şahıs emtia zararının, talepte hukuki menfaati bulunduğunu ispat etmek kaydı ile 723.586,25-TL olduğu saptanmıştır.
Bu kez davacı ... ... .... Ltd. Şti.'ne 27/12/2018 tarihli celsede 3.şahıs zararları ile ilgili tüm belgelerini ibraz için kesin süre verilerek mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmış, 22/02/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda;
Davacı tarafça 3.kişilere mal karşılığı ödeme yapıldığı, dayanak faturaların olay tarihinden sonraki tarihleri taşıması nedeniyle; zarar hesaplamasında fatura tarihlerindeki birim değerlerin dikkate alınmadığı, kök rapordaki kâğıt uzmanı bilirkişi tarafından tespit edilen tutarın dikkate alındığı,
3. Şahıslara tahsis edilen ürün miktarının 458.209 kg olduğu, 146.360 kg ürünle ilgili sevk irsaliyelerinin 18.12.2015 dava tarihinden sonra düzenlendiği, bu durumda; dava tarihine kadar tahsis edilen ürün miktarının 311.849 kg olduğu, bı nedenle; 3. şahıslarla ilgili davacı zararının dava ve dava tarihinden sonraki zarar miktarı olmak üzere 2 ayrı kalem halinde tespit edildiği,
Yapılan hesaplamalara göre; dava tarihindeki davacı 3. şahıs zararının 492.137,88-TL, dava tarihinden sonraki zararının ise 230.974,92-TL olacağı saptanmıştır.
Davacının, dava tarihinden sonra oluşan zararı, bu davayla hüküm altına alınamayacağından, dava tarihine kadar davacının kök rapordaki tespit edilen kendi işletmesine ait kağıt emtiası ile ilgili belgelenen zararı 285.501,95-TL ve ek raporla dava tarihine kadar belirlenen ve belgelendirilen 3.şahıslara ait emtiaların zarar görmesinden dolayı oluşan zararı 492.137,88-TL olmak üzere toplam 777.639,83-TL zararı olduğu tespit ve kabul edilmiştir. Davacının kendi işletmesine ait emtia zararı yönünden olay tarihi 20/07/2015 tarihinden itibaren, 3.şahıslardan kaynaklı zararı için ise; başlangıçta bu konuda davalı ...'a gönderdikleri ... Noterliğinin 09/12/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin 14/12/2015 tebliğ ve verilen 3 günlük süre sonunda temerrüdün 18/12/2015 tarihinde oluşmasına göre bu tarihten itibaren ticari avans faizi işletilmesi gerekmiştir.
Tüm dosyalar kapsamına, hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişiler heyeti kök raporuna ve mali müşavir ek raporuna ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken;
TBK 49.madde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK 50.madde; " Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. "
TBK 51. Madde "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler..."
ve,
TTK 1472(1).madde; "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir..." hükümleri nazara alınarak davalının sorumluluğuna gidilmiş, maddi tazminatlar yönünden asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı ... ... tarafından TBK 58 maddeye dayalı olarak manevi tazminat talebinde de bulunulmuş olmakla; davalının asli kusurlu davranışı sebebiyle davacının zarara uğradığı gibi, aynı zamanda yedinde ve himayesinde bulundurduğu 3.şahıs mallarınında zarar gördüğü, davacının yükümlülüklerini zamanında yerine getiremediği, gerek kendi kişilik haklarının, gerek 3.şahıslara karşı kişilik haklarının zedelendiği ve manevi kişilik değerinde davalının sebep olduğu bir eksilme meydana geldiği, somut olayın özelliklerine ve talebe göre 3.500-TL manevi tazminata hükmetmenin hakkaniyete uygun olacağı kabulle, bu miktar manevi tazminata hükmetmek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
A-)ASIL DAVADA
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-)15.730,98 TL tazminat alacağının ödeme tarihi 03/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazla talebin REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 1.074,58-TL nisbi ilam harcından başlangıçta peşin alınan 388,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 685,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 27,70-TL başvuru harcı, 383,78-TL peşin harç olmak üzere toplam 415,58-TL 'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
4-)Davacı tarafından yapılan 2.400,00-TL bilirkişi ücreti, 483,40-TL davetiye gideri olmak üzere toplam 2.883,40-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 2.018,38-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan nispi vekalet ücreti, maktu vekalet ücretinden az olmakla tarifenin 13(1) maddesi nazara alınarak 2.725.00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davalı yanca yapılan yargılama giderinin red ve kabul oranına göre üzerinde bırakılmasına,
7-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve tarifenin 13(1) maddesi uyarınca 2.725-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-) Davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin karar kesinleştiğinde davacıya /davalıya/ vekillerine iadesine,
B-)BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYLI DAVA DOSYASINDA;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE
1-)93.861,25-TL tazminat alacağının 01/09/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazla talebin REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 6.411,66-TL nisbi ilam harcından başlangıçta peşin alınan 2.289,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.121,78-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 27,70-TL başvuru harcı, 2.289,88-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.321,68-TL 'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 163,50-TL davetiye/zarf gideri olmak üzere toplam 1.663,50-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 1.164,45-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 10.258,90-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.214,89-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-) Davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin karar kesinleştiğinde davacıya /davalıya/ vekillerine iadesine,
C-)BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-)285.501,95-TL tazminat alacağının olay tarihi 20/07/2015 tarihinden itibaren,
492.137,88-TL 3.şahıslardan kaynaklı tazminat alacağının 18/12/2015 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazla talebin REDDİNE,
2-)3.500-TL manevi tazminatın olay tarihi 20/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazla talebin REDDİNE,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 53.359,67-TL nisbi ilam harcından başlangıçta peşin alınan 15.711,30-TL harcın ve 1.598,71-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 36.049,66-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 27,70-TL başvuru harcı, 15.711,30-TL peşin harç , 1.598,71-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 17.337,71-TL 'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 2.400,00-TL bilirkişi ücreti, 84,00-TL davetiye/zarf gideri olmak üzere toplam 2.484,000-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 1.914,29-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maddi tazminat yönünden 45.055,59 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat yönünden 19.808,50-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-)Manevi tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve tarifenin 10 ve 13(1)maddesi uyarınca 2.725,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)Manevi reddedilen tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve tarifenin 10 ve 13(2) maddesi nazara alınarak 1.500-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-) Davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin karar kesinleştiğinde davacıya /davalıya/ vekillerine iadesine,
Asıl ve birleşen davada davacılar vekillerinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/09/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...