T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/169 Esas
KARAR NO: 2019/218
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/02/2015
KARAR TARİHİ: 14/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Vekiledeni şirketin ortağı ...'in davalı kooperatifin üyesi olduğundan, kooperatifin gerek otobüs alımlarında, gerekse cari giderlerde sıkıntıya düşmesi üzerine borç olarak ve 1 yıl içersinde ödenmek kaydıyla ortağı olduğu vekiledeni şirketin banka hesabından 520.000,00 TL'yi davalının banka hesabına 16.10.2012 tarihinde gönderdiğini, son ödeme tarihi olan 16.10.2013 tarihinde borcun, vekiledeninin Malatya'daki hesabına ödenmeyince, sözlü olarak ödenmesinin talep edildiğini, paranın ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile takibe girişildiğini, davalının yetkiye ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu, yetki itirazının kaldırılması için ....İcra Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda Mahkemenin ... E.K. sayılı kararıyla İstanbul İcra Dairelerinin yetkili olması hasebiyle itirazın kaldırılması taleplerinin reddedildiğini, alacaklı yanca .... İcra Müdürlüğünden icra dosyasının yetkili İstanbul İcra Müdürlüğüne gönderilmesi talepleri üzerine, dosyanın ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına tevzi edildiğini, davalı vekilinin tarihsiz dilekçesi ile borca ve fer ilerine itirazı üzerine takibin 09.01.2015 tarihinde durduğunu beyanla, davalının itirazının iptaline, alacağa yıllık %11 oranında kısa vadeli mevduata uygulanan faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, davalının alacağın %20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; vekiledeni kooperatife borç para verilmesi gibi bir durumun kesinlikle söz konusu olmadığını, davacı şirketin 26.05.2012 tarihinde kooperatife başvurduğunu, 12 adet C bölgesi ve 11 adet A bölgesi olmak üzere kooperatife üye olmak istediğini kooperatife bildirdiğini, 26.05.2012 tarihli ... no.lu kooperatif kararı ile talebin kabul edilerek davacının ortaklığa kabulüne ve sermaye payının davacı tarafından yatırılmasına karar verildiğini, taraflar arasında 12 aracın devri konusunda anlaşma yapıldığını, 01.07.2012 tarihli karar ile; anılan hat ve otobüslerin tüm hak ve yükümlülükleri ile davacıya devredileceğini ve anlaşma gereği 12 adet otobüsün davacıya devredildiğini, araç devir bedellerinin toplam 4.176.000,00-TL olduğunu, vekiledeninin devre konu araçları ... A.Ş. 'den kredi kullanarak aldığını, anlaşmaya ve karara göre devralan davacı şirketin bu kredi borçlarını tam ve eksiksiz kapatacağını, ayrıca kredinin erken kapama komisyonununda devralan tarafından ödeneceğini, davacının otobüslerin bedellerini vekiledeni kooperatif yerine ... A.Ş.' ye gönderdiğini, fakat bu miktarın ... A.Ş.' tarafından "Sözleşme fazlası iadesi" kaydıyla vekiledeni kooperatife havale edildiğini, anılan bedelin vekiledeni tarafından devri yapılan 12 araca ilişkin kredi borcunun kapatılması amacıyla ... Şubesi ... hesabına gönderildiğini, akabinde bankanın belirlediği 520.000,00-TL erken kapama komisyon bedelinin davacı şirket tarafından vekiledeni kooperatifin yukarıda anılan hesabına aynı gün yaklaşık 5 dakika içersinde havale edildiğini, dolayasıyla davacının komisyon bedelinden haberdar olduğu ve bu bedelin davacı tarafından rızaen yatırıldığını, vekiledeni kooperatif ile davacı şirket arasında bu hat devir işleminden farklı bir ticari ilişkinin söz konusu olmadığını, 72 no'lu kooperatif kararı ile de sabit olduğu üzere davacı şirkete 23 adet hat-araç devrinin yapılacağı ve bedellerinin de davacı şirket tarafından ödenecek olduğunu, ancak davacının bu araçların sadece 12 adedinin bedelini ödeyerek devrini aldığını, kalan 11 adet araç için hiçbir ödeme yapmadığını, icra takibine konu edilen meblağın iddia edildiğinin aksine borç para verme olmadığını, bunun davacı ile vekiledeni kooperatif arasında araç satımlarına ilişkin olarak ödenmesi sözleşme ile belirlenmiş erken kapama komisyon bedeli olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava; İİK 67 maddeye dayalı itirazın iptali davasıdır.
Davacı yan davalı kooperatif ile C bölgesinde 12 adet A bölgesinde 11 adet olmak üzere toplam 23 adet hat üzerinde anlaşma yapıldığını, hat bedelleri ve araç bedellerinin ödendiğini, ancak davalı kooperatif tarafından araçların hat devirlerinin gerçekleştirilmediğini, bunun sebebi olarak davalı kooperatifin bankaya borçlu olduğunun gösterildiğini, vekiledeninin hatları biran evvel devralabilmek adına davalı kooperatife borç olarak 520.000,00-TL para verdiğini, ancak koperatifin bu parayı kredi kapama komisyonu olarak kullandığını, buna rağmen tüm hat teslimlerini gerçekleştirmediğini beyanla borç olarak verdiğini iddia ettiği paranın faizi ile birlikte iadesini talep ve iddia etmişler, davalı kooperatif ise anlaşma gereği davacıya devredilen 12 adet otobüsün devir bedelinin toplam 4.176.000-TL olduğunu, kooperatifin devre konu araçları ... A.Ş.' den kredi kullanarak aldığını, taraflar arasındaki anlaşma gereği davacı şirket tarafından bankaya olan kredi borcunun tam ve eksiksiz olarak kapatılacağını, yine anlaşma gereği kredi erken kapama komisyonunda devralan davacı ... tarafından ödeneceğini, devri yapılan 12 araca ilişkin kredi borcunun ve bu arada bankanın belirlediği 520.000,00-TL erken kapatma ücretinin davacı tarafından ödendiğini, davacının komisyon bedelinden haberdar ve buna razı olduğunu bu nedenle iade talebinin yerinde olmadığını savunmuşlardır.
Davaya dayanak ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... A.Ş tarafından borçlu ... Otobüs Minibüs Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi aleyhine 520.000-TL asıl alacak, 67.033,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 587.033,70-TL alacağın tahsili için 01.10.2013 tarihinde .... İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyasından ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, davalının yetkiye ve borca itirazı üzerine takibin durduğu, yetki itirazının kaldırılması için ....İcra Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda Mahkemenin ... E.K. sayılı kararıyla itirazın kaldırılması taleplerinin reddedildiği, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına tevzi edilen dosyada, borçluya ödeme emrinin 27/10/2014 tarihinde tebliğ edildiği, 13/11/2014 tarihinde süresinde borca ve tüm ferilerine itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
Dayanılan deliller doğrultusunda mahkememizce ... şubesine teskereler yazılarak davalı kooperatifin şube nezdinde mevcut hesabından 16/10/2012-23/10/2012 tarihleri arasındaki işlemlere dair hesap özeti ile dekontlar getirtilmiş, keza ilgili bankadan dava konusu edilen 520.000,00-TL'lik ödemeye dair 20/06/2016 tarihli dilekçe ekinde havale dekontu getirtilip incelenmiş, gelen belgelere göre, paranın, davacı ... ... A.Ş. tarafından şube nezdindeki davalı hesaba havale şeklinde gönderildiği ve ilgili şube tarafından havaleden 3 dk sonra 490.199,58-TL'nin kooperatife ait ... nolu kredinin erken kapatılması bedeli olarak hesaptan çekildiği anlaşılmıştır.
Dava dışı ... A.Ş.' ne birden fazla teskere yazılarak araç hat ve ödemelerin ne şekilde yapıldığı, davacının davalı yerine bu şirkete yaptığı ödemeler ve iş bu ödemelerin davalı kooperatife gönderildiğine ilişkin tüm kayıtlar ve cevaplar getirtilmiştir.
Mahkememizce iddia ve savunmaya göre, tarafların borç para verildiği veya ortaklık sermaye payı olarak yatırıldığı veya takip konusu bedelin erken ödemeden doğan komisyon bedeli olduğu iddiaları doğrultusunda, toplanan tüm deliller, banka hesap özetleri ve ekstreler ile davalı kooperatifin ticari defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi ve kooperatif bilirkişisinden oluşturulan kuruldan 28/02/2017 kök rapor ve 13/09/2017 tarihli 1.ek rapor ve sadece mali müşavir bilirkişiden davalı kooperatifin 2012 yılı ticari defterlerinin incelenerek dava konusu 520.000-TL' nin akışı ile ilgili olmak üzere 3. ek bilirkişi raporu başlıklı raporlar alınmıştır.
Toplanan tüm delillere, iddia ve savunmaya, bilirkişiler kurulundan alınan kök ve ek raporlara göre;
Davalı kooperatifin, dava dışı ... A.Ş. tarafından 24/08/2011 tarihinde yapılan ihale sonucunda 12 araç için ... kod nolu hat kira sözleşmelerini bağıtlamaya hak kazandığı ve sözleşmelerin imzalandığı, toplam 6.371.075,68-TL (28/06/2016 tarihli teskere cevabında bu miktar sehven 6.881.076,01-TL olarak bildirilmiş ise de sonradan mahkememiz yazısı üzerine 02/11/2016 tarihli teskere cevabı ile düzeltme yapılmıştır.) olan sözleşme bedelinin 4.176.000-TL' sinin davalı kooperatif tarafından 2012 yılında ...'tan çekilen kredi ile peşin olarak ödendiği, bilhare davalı kooperatifin adına kayıtlı araçlar ve hat kiralama sözleşmeleri dolayısıyla kooperatif hissesinin sözleşmeden doğan tüm hak ve sorumluluklar davacı ... A.Ş.' ne ait olmak üzere davacıya devrettiği, bu kez davacı ile dava dışı ... A.Ş. ve devreden davalı kooperatif arasında 16/10/2012 tarihli ... BÖLGE HASILAT PAYLAŞIMINA DAYALI ROTASYONLU HATLARDA 15 YILLIK HAT KİRALAMA İŞİ SÖZLEŞMESİNE EK PROTOKOL' ün 4/1 maddesi gereğince yüklenici davacı tarafından hat kira bedelinin 476.000,00-TL'sini nakit olarak ... A.Ş.' ne ödedikleri bu nedenle davalı kooperatif tarafından 30/09/2012 tarihinde yatırılan 4.176.000-TL'nin ... şubesindeki davalı kooperatif hesabına "Sözleşme Fazlası" olarak iade edildiği, davalı kooperatif tarafından başlangıçta ilgili hatlarda çalışacak araçlar için kullanılan kredinin kapatıldığı ve bu aşamada erken kapatma ücreti olarak ... tarafından 520.000,00-TL olarak bildirilen miktarın yatırılan kredi tutarından 5 dk sonra davalı kooperatif hesabına yani ... şubesindeki hesabına gönderildiği ve bu işlemden yaklaşık 3 dk sonrada banka tarafından 490.199,58-TL' nin erken kapama ücreti olarak davalı kooperatifin ... nolu hesabından çekildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu edilen paranın erken kapama ücreti olarak gönderildiği bu şekilde sübuta ermekle bu kez çekişme konusu erken kapama komisyonundan tarafların hangisinin sorumlu olduğu noktasında toplanmıştır. Bu noktada bilirkişi raporunda da işaret edildiği üzere; bankalarca tahakkuk ettirilen erken kapama komisyon bedelinin, araçların davacı tarafça devrinin talep edilmesi ile devrin yapılması sonucu doğmuş olması, devir işlemi olmasaydı davalı kooperatifin erken kapama komisyon bedeli gibi bir külfetle karşılaşmayacak olması, ayrıca davacı yanın 520.000,00-TL'yi davalı kooperatife borç olarak verdiğine dair herhangi bir kanıtı ortaya koyamamış olması ve nihayet kredinin erken kapatılmasından doğan mali avantajdan yine davacı tarafın yararlanacak olması göz önünde bulundurulduğunda, erken kapama komisyon bedelinden davacı tarafın sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmıştır. Zira hatların biran evvel kendisine devrini talep eden davacı olup, ayrıca dava dışı ... A.Ş. ile devir alan ... ile devreden davalı kooperatif arasında bağıtlanan 16/10/2012 tarihli protokolde açıkça "devir konusu 12 adet aracın tüm hak ve borçları ile birlikte gayrikabili rücu olmak üzere ... iştirak şirketi ... A.Ş. nezdinde devir almış ve temellük etmiş bulunduğumu" cümleleri ile tüm yükümlülükleri üstlendiği, ancak başlangıçta dava dışı banka tarafından yaklaşık olarak 520.000-TL olarak belirlenen ve davacı tarafından derhal davalı hesaplarına gönderilen erken kapama komisyon bedelinin dava dışı banka tarafından sadece 490.199,58-TL olarak tahsil edildiği ve bu miktarın davalı kooperatifin bankadaki hesaplarından çekildiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, davacının bakiye 29.800,42-TL miktarın iadesini isteyebileceği anlaşılmakla takipte itirazın bu miktar üzerinden iptaline, yatırılan ve bankadan çekilen miktarlar likit olmakla davalının alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine, ancak davacı yanın takibe girişmekte kötüniyetli olduğu sabit olmadığından davalı yanın kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-)... İcra Müdürlüğü ... E (Yetkisilik kararı verilen: ... İcra Müdürlüğünün ... E) sayılı takip dosyasında davalı şirket itirazının 29.800,42-TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takibin bu miktara takip tarihinden sonra yıllık %11 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle DEVAMINA,
Fazla talebin REDDİNE,
2-)Davalı yanın alacağın %20 'si oranında 5.960-TL icra inkar tazminatına mahkumiyetine, bu miktarın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
3-)Davalı yanın kötüniyet tazminatı taleplerinin REDDİNE,
4-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 2.035,70-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 5.945,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.909,50-TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 27,70-TL başvuru harcı, 2.035,70-TL peşin harç, 4,10-TL vekalet harcı, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 253,10-TL davetiye gideri olmak üzere toplam 3.820,60-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 219,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı yan üzerinde bırakılmasına,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 3.576,05-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı tarafından yapılan 32,50-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 31,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 33.557,98-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-)Davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde davacıya / davalıya / vekillerine iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Verildi. 14/03/2019
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...