T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2015/780 Esas
KARAR NO:2024/7
DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/07/2015
KARAR TARİHİ:12/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisi ... ile ... A.Ş/... Şubesi arasında 19.10.2011 tarihinde imzalanmış olan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca tüketici kredileri kullamldığını, borcun ödenmemesi üzerine ...'a ....Noterliğinin 23.12.2013 tarih ve ... yev.nolu ihtarnamesi gönderilerek borcun 3 gün içinde ödenmesinin istendiğini, ancak müvekkilinin murisi ...'ın 02.04.2013 tarihinde vefat ettiğini,lbu nedenle ölü kişiye keşide edilen ihtarnamenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, her ... kadar müvekkilinin murisi ...'a Genel Kredi Sözleşmesi imzalatılmış ise de tüketici kredileri kullandırıldığını,bu nedenle keşide edilen ikarmamenin ... sayılı tüketici yasasına da aykırı olduğunu, muris ile ... Ve ... A.Ş. arasında diğer davalı banka aracılığı ile ... Sigortası yapıldığımı, ölüm ihtimaline karşı teminat verilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketine müracaat edilerek banka risklerinin tahsil edilmesi gerektiğini, ancak bu yola başvurulmadığını, davalı banka tarafından ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve aynı icra Müdürlüğü'nün ... E.sayıle dosyalarından müyekkilinin murisi ile kefil aleyhine icra takibi başlatıldığını, yapmış oldukları borca itirazın süre yönünden reddedildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalı bankaya 30.000,00.-TL ödendiğini, davalı banka tarafından müvekkilinin murisine 19.10.2011 tarihli Genel Kredi Sözleşmesine ek olarak aynı taribli ... sigortaları bilgilendirme formu ve sözleşmeleri imzalatıldığını, ancak davalı yanın sözleşmeye konu edimlerini yerine getirmediğini, bu yönde keşide edilen ihtarnamelerinden de bir sonuç alınamadığını, oysa imzalanmış olan sözleşmeler gereği davalı bankaya olan risklerin sigorta şirketi tarafından bankaya veya müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davalı bankanın risklerini davalı sigorta şirketinden istemesi gerekirken müvekkilinden tahsil etmesinin kabul edilemez olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin murisinin davalı bankadan aldığı krediden dolayı müvekkilince davalı bankaya ödenen 30.000,00.-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılardan ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; mvekkili şirketin. ... Ve ... A.Ş, olan ünvanının ... A.Ş. olarak değiştiğini, değişikliğe ilişkin ticaret sicil gazetesini sunduklarımı, müvekkili şirket nezdinde yapmış oldukları araştırmada müteveffa ...'a ait 20.10.2011 başlangıç tarihli ve 20.10.2012 bitiş tarihli ... numaralı ferdi kaza sigortası poliçesi'nin bulunduğunun tesbit edildiğini, yine yapılan araştırmada sigortalıya ait herhaugi bir ... sigortası poliçesine rastlanmadığını, sizortalı ...'ın ölüm tarihinin 02.04.2013 olduğunu, vefatın poliçe süresi içinde gerçekleşmediğini, mütevaffa ...'ın vefat tarihi itibariyle yürürlükte olan herhangi bir sigorta poliçesi olmadığından müvekkili şirketin davacı murisinin vefatı nedeniyle herhangi bir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... A.Ş /... Şubesine dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın; Kredi ve Sigorta sözleşmesinden kaynaklı Tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; Taraftar arasında akdedilen 19.10.2011 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi ve Ekleri, Davalı banka ve sigorta şirketi uhdesindeki bütün kayıtlar, ... 3. Noterliğinin ... yevmiye nolu ve 06.01.2014 tarihli ihtarname, Bilirkişi İncelemesi, ... 3. İcera Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, ... 2. Noterliğinden verilen ... yevmiye nolu ve 29.07.2013 tarihli Mirasçılık Belgesi ve sunulabilecek her türlü hukuki delille dayanmıştır.
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan mirasbırakan ... ...'ın 02.04.2013 tarihinde vefatı sebebi ile ... 2.Noterliğinin ... yevmiye nolu mirasçılık belgesinde kişinin terekesinin 16 pay kabul edilerek 4 payının ... ...'a(...), 3 payının ...'e 3 payının Nevzat ...'a , 3 payının Saim ...'a, 3 payının ...'a pay edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.04.2019 tarihli ... esas 2019/410 karar sayılı mirasçılık belgesi incelendiğinde; mirasbırakanın 20 pay kabul edilerek 5 payın ... ..., 3 payının ..., 3 payının ... ... (...), 3 payın ... ..., 3 payı ... ..., 3 payı ...'e pay edildiği görülmüştür.
Davacı vekili müteveffa ...'ı ve ...'ın mirasçılarının ayrı ayrı vekaletnamelerini sunarak dosyada taraf teşkili sağladığı anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunması, toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi 10/02/2020 tarihli raporunda özetle; müteveffa kredi borçlusu ... 02.04.2013 tarihinde vefat ettiği, müteveffanın öklüğü tarihte kredi borcunun limit dahilinde ... Sigortası kapsamında teminat altına alınmış olması gerekeceği , yanlarca imzalanmış olan Genci Kredi Sözleşmesinin 5.06. m. sine göre kredinin kullanımından itibaren 7 gün içinde bankaya karşı risk devam ettiği sürece yıllık risk sigortası yapılacağı, bankanın bu poliçelerde daini mürtehin olacağının kabul ve taahhüt edildiği, kredi sözleşmesinde borçlu taraf banka lehine olarak kredili ... sigortası yaptırmayı ve kredi ilişkisi devam ettiği sürece poliçeyi yeniletmeyi taahhüt edildiği,sigorta poliçe primlerinin ise kredi ilişkisinin doğal sonucu olarak kredi hesapları kat edilinceye kadar kredi borçlusu lehine açılmış olan krediden karşılanacağı ve prim bedelinin borçlu hesabına borç geçileceği, bu nedenle sigorta teminat kapsamında olması gereken ancak davacı yanca ödenen ve 50.000,00.-TL ölüm teminatmın altında olan 18.000,00.-TL'nin davalı bankaca 21.11.2014 ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile davacıya ödenmesi gerekeceği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor alınmıştır. Bilirkişi 06/01/2021 tarihli ek raporunda; Davalı Bankadan kredi talebinde bulunan ... sözkonusu krediyi 19.10.2011 tarihinde 70 yaşında iken kullanmış , 02.04.2013 tarihinde yani 71 yaşında vefat ettiği, Kredi kullanma aşamasında davalı banka kredi kullanananın yaşamsal riski karşısında ... sigortası ile sigortalamış, sunduğumuz gibi adı geçen 71 yaşında vefat etmiş, böylece kredi kullanıldıktan 1 yıl sonra risk gerçekleştiğini, söz konusu riskin gerçekleşmesinden sonra ödenmeyen borcun davalılardan Banka tarafından öncelikle sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini, kök raporda sunulduğu gibi ... sigortasının teminat süresi içerisinde vefat yani risk gerçekleşmiş , davacı bankada poliçede daini mürtehin (rehin alacaklı) sıfatı ile bulunması nedeniyle vefat tazminatının davalılardan sigorta şirketinden talep etme hakkı davalı bankada bulunmasına rağmen bu hakkın kullanılmadığı anlaşıldığını, Somut olayda kök raporumuzda belirttiğimiz gibi ... sigortası yapılmış, muris poliçe üzerinde banka lehine dain ve mürtehin hakkı tesis edildiği, eldeki verilere göre bankaca poliçe primi ödenip murisin banka nezdindeki hesabına borç geçilmesi gerektiği mahkemenin takdirinde olduğunu, eldeki davanın Banka ve Sigorta şirketine karşı açıldığını, sigorta poliçesinin üzerinde davalı banka adına dain ve mürtehin kaydı yazılı olup öncelikle sigorta şirketine başvurulması, sigorta şirketinin olumsuz yanıt vermesi haline hukuki yollara başvurulması gerektiğini, davacı yanca sigorta şirketine ihtarname keşide edilerek bu prosedür yerine getirildiğini, o halde kök raporun sonuç bölümündeki tesbit ve değerlendirmelerinde herhangi bir değişikliğin sözkonusu olmadığını, mahkemece yanların müterafik sorumluluğu olduğu düşünülürse; Kredi süresi içersinde sigorta poliçesini yenileme sorumluluğu kredi kullanana ait olmakla birlikte yenilemeye ilişkin hildirim yapma ve bilgilendirme sorumluluğunun kredi veren Bankaya ait olduğu, bu husus Bankanın asgari özen yükümlülüğü ve M.K.2. m. sinde yazılı dürüstlük kuralı gereği olduğu, ancak davalı bankaca poliçenin yenilenmesi için sigorta şirketinden teklif alınmadığı gibi, yanlara bu yönde herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bu durumda sigortanın yenilenip yenilenmeyeceği takibinin kredi borçlusu tarafından da yapılması gerekeceğinden sigortanın yenilenmemesi ile ilgili uğranılan zararla ilgili olarak tarafların mütcrafık kusurlu olduğu sonucuna varılması gerektiği, bu bilgiler ışığında kusur oranının takdirinin mahkemeye ait olmak üzere banka yönünde % 60 kredi borçlusu yönünden % 40 olduğunun düşünüldüğü tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi 20/12/2021 tarihli ek raporunda özetle; Kök ve 1.ek rapordaki tesbit ve değerlendirmelerimizde ödeme tutarı dışında bir değişikliğin sözkonusu olmadığı, ancak yapılan bu ödemelerin bankaca : teyidinin gerektiği, ödemelerin teyidi halinde idavacı yanca ödenen toplam 30.000,00.-TL “nin 50.000,00-TL ölüm teminatı altında îolduğu nazara alındığında, davalı bankaya, davacı yanca ödenen bu tutarların ödeme tarihlerinden itibaren reeskont faizi ile ödenmesi gerektiği, Mahkemece yanların müterafık sorumluluğu kabul edildiğinde ödeneçek tutarlarda sayın Mahkemece takdir edilecek kusur ğ:ırınında indirim yapılması gerektiği, ödemenin mirasçılara mirasçılık belgesindeki pay oranları üzerinder yapılabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin beyan ve itirazları doğrultusunda yeniden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti 16/11/2022 tarihli raporunda özetle; Davalı Banka ... Şubesinden davacının murisi ...'ın 20.10.2011 tarihinde 15.000,00 TL taksitli Kredi ile limiti belirlenemeyen kat tarihinde 13.603.56 TL olan üretici kredisi kullandığı, ... ile dava dışı ... ve ... ...'ın müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıkları 48.000,00 TL.lık Genel Kredi sözleşmesi imzalandığı, ...'e 15.000,00 TL.lık kredisi için ... Sigortası Taahütnamesi ve Bilgilendirme Formu imzalatılmasına, hesaptan sigorta prim tutarının "... sigortası" açıklaması ile tahsil edilmesine karşılık 20.11.2011 tarihinde davalı Bankanın dain ve mürtehin olduğu 1 yıl süreli davalı Sigorta şirketi tarafından Ferdi kaza Sigorta poliçesi düzenlendiği,
Bu durumun bankanın açık kusurunu oluşturduğu, bankanın kendi kusuru sonucu oluşan riske katlanması gerekeceği, Davacının murisinin 02.04.2013 tarihinde vefat ettiği, kredi geri ödemelerinin aksadığı, davalı Banka tarafından murtis ... ve dava dışı kefillerine ....Noterliğinden 23.12.2013 tarihinde ihtarname keşide ederek, kredileri kat ettiği, davacı ...'ın söz konusu ihtarnameye 06.01.2014 tarihinde karşı ihtarname ile itiraz ettiği, Ferdi Kaza sigortasının kazaen vefat halinde 50.000,00 TL, sakatlanma halinde 50.000,00 TL.lık teminatı kapsadığı, dolayısıyla ... sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, diğer deyişle ecel halinde ölüm halinde oluşan riski kapsamadığı, Davalı Banka tarafından murise ... sigortası poliçe taahhütnamesi imzalatılmasına karşılık, ... sigortası poliçesi düzenlenmediği, düzenlenen Ferdi kaza sigorta poliçesinin de 20.11.2012 tarihinde yenilenmediği, ... sigorta poliçesi düzenlenmemesi ve ferdi kaza sigorta poliçenin vadesinde yenilenmesi sorumluluğunun dain ve mürtehin sıfatını taşıyan davalı Bankaya ait olduğu, davalı sigorta şirketinin bu konuda sorumluluğu olmadığı görüşüne varılmakla birlikte takdir ve nihai kararın Sayın Mahkemeye ait bulunduğu, Buna göre, davalı Bankanın ... sigortası yaptırmaması nedeniyle kusuru bulunduğundan, poliçenin yapılmaması nedeniyle doğan riske katlanması gerekeceği, Bu nedenle de davacı murisin taksitli krediden dolayı yaptığı ödemeleri varislerine iade etmesi gerektiği, Üretici Kart Kredisinin sigorta kapsamı dışında olduğundan murisin varisi olan davacının ve varislerinin bu tutarı bankaya ödemekten sorumlu oldukları, Davacı ...'ın 10.04.2019 tarihinde geçirdiği bir trafik kazası sonucu vefat ettiği, ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından düzenlenen Mirasçılık belgesi ile ...'ın varislerinin davaya dahil edildiği, Davacı ...'ın 18.11.2014 tarihinde yaptığı 18.000,00 TL ödemenin ... sigortası düzenlenmemesinde bankanın kusurunun bulunduğu dikkate alınarak yukarıda belirtildiği üzere varislerine hisselerine göre davalı Banka tarafından iade edilmesi gerektiği, Kabul edilecek tutarlara 18.11.2014 tarihinden itibaren ödeme yapılıncaya kadar değişen oranlarda TC Merkez Bankası avans faizi üzerinden faiz yürütülmesi gerektiği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti 21/05/2023 tarihli ek raporunda özetle; tarafların itirazları ve kök raporumuz birlikte değerlendirerek, kök raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı hususu bildirilmiştir.
Taraflar arasındaki hukuki ihtilafın kullandırılan kredinin ... sigortası poliçesi kapsamında teminatlı olduğundan, davalı Bankaya ödenen toplam 30.000,00 TL.nin ... adına yapılan ... Sigortasından sigorta şirketi ve/veya davalı Banka tarafından karşılanması gerektiği belirtilerek, ödenen tutarın kendilerine ödenmesi talep edildiği,
Davalı Banka ... Şubesinden davacının murisi ...'ın 20.10.2011 tarihinde 15.000,00 TL taksitli Kredi ile limiti belirlenemeyen kat tarihinde 13.603.56 TL olan üretici kredisi kullandığı, ... ile dava dışı ... ve ... ...'ın müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıkları 48.000,00 TL.lık Genel Kredi sözleşmesi imzalandığı,
...'e 15.000,00 TL.lık kredisi için ... Sigortası Taahütnamesi ve Bilgilendirme Formu imzalatılmasına, hesaptan sigorta prim tutarının "... sigortası" açıklaması ile tahsil edilmesine karşılık 20.11.2011 tarihinde davalı Bankanın dain ve mürtehin olduğu 1 yıl süreli davalı Sigorta şirketi tarafından Ferdi kaza Sigorta poliçesi düzenlendiği, bu durumun bankanın açık kusurunu oluşturduğu, bankanın kendi kusuru sonucu oluşan riske katlanması gerekeceği,
Davacının murisinin 02.04.2013 tarihinde vefat ettiği, kredi geri ödemelerinin aksadığı, davalı Banka tarafından murtis ... ve dava dışı kefillerine ....Noterliğinden 23.12.2013 tarihinde ihtarname keşide ederek, kredileri kat ettiği, davacı ...'ın söz konusu ihtarnameye 06.01.2014 tarihinde karşı ihtarname ile itiraz ettiği,
Ferdi Kaza sigortasının kazaen vefat halinde 50.000,00 TL, sakatlanma halinde 50.000,00 TL.lık teminatı kapsadığı, dolayısıyla ... sigorta poliçesi kapsamında olmadığı, diğer deyişle ecel halinde ölüm halinde oluşan riski kapsamadığı,
Davalı Banka tarafından murise ... sigortası poliçe taahhütnamesi imzalatılmasına karşılık, ... sigortası poliçesi düzenlenmediği, düzenlenen Ferdi kaza sigorta poliçesinin de 20.11.2012 tarihinde yenilenmediği,
... sigorta poliçesi düzenlenmemesi ve ferdi kaza sigorta poliçenin vadesinde yenilenmesi sorumluluğunun dain ve mürtehin sıfatını taşıyan davalı Bankaya ait olduğu, davalı sigorta şirketinin bu konuda sorumluluğu olmadığı,
Davalı Bankanın ... sigortası yaptırmaması nedeniyle kusuru bulunduğundan, poliçenin yapılmaması nedeniyle doğan riske katlanması gerekeceği, Bu nedenle de davacı murisin taksitli krediden dolayı yaptığı ödemeleri varislerine iade etmesi gerektiği,
Üretici Kart Kredisinin sigorta kapsamı dışında olduğundan murisin varisi olan davacının ve varislerinin bu tutarı bankaya ödemekten sorumlu oldukları,
Davacı ...'ın 10.04.2019 tarihinde geçirdiği bir trafik kazası sonucu vefat ettiği, ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından düzenlenen Mirasçılık belgesi ile ...'ın varislerinin davaya dahil edildiği,
Davacı ...'ın 18.11.2014 tarihinde yaptığı 18.000,00 TL ödemenin ... sigortası düzenlenmemesinde bankanın kusurunun bulunduğu, varislerine hisselerine göre davalı ... A.Ş tarafından iade edilmesi gerektiği, 18.11.2014 tarihinden itibaren ödeme yapılıncaya kadar değişen oranlarda TC Merkez Bankası avans faizi üzerinden faiz yürütülmesi gerektiği (... sigorta poliçesi düzenlenmemesi ve ferdi kaza sigorta poliçenin vadesinde yenilenmesi sorumluluğunun dain ve mürtehin sıfatını taşıyan davalı Bankaya ait olduğu, davalı sigorta şirketinin bu konuda sorumluluğu olmadığı) hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;
-18.000,00-TL nin 24/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş. Den tahsili ile davacı mütevefa ...' ın mirasçılarına payı oranında davacılara ödenmesine, ( ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... E. 2019/410 K. Sayılı mirasçılık belgesindeki payları oranında )
2-Davalı ... A.Ş. (Eski Ünvanı ... A.Ş. ) açılan davanın REDDİNE,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 1.229,58-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 717,25-TL harcın davalı ... A.Ş'den tahsili ile hazineye gelir kaydına
3-Davacı tarafından yapılan 27,70 -TL başvuru harcı, 512,33-TL peşin harç, 51,00-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 591,03- TL harcın davalı ... A.Ş'den alınarak davacı müteveffa ...' ın mirasçılarına payı oranında davacılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 635,15-TL tebligat/tezkere ücreti, 2.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.835,15- TL yargılama giderinden kabul oranına göre 1.701,09-TL'sinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacı müteveffa ...' ın mirasçılarına payı oranında davacılara ödenmesine, geri kalanın davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Davacılar duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00- TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacı müteveffa ...' ın mirasçılarına payı oranında davacılara verilmesine,
6-Davalı ... A.Ş duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 12.000,00 TL vekalet ücretinin davacı müteveffa ...' ın mirasçılarına payı oranında davacılardan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
7-Davalı ... ANONİM ŞİRKETİ duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı müteveffa ...' ın mirasçılarına payı oranında davacılardan alınarak davalı ... ANONİM ŞİRKETİ'... verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/01/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır