T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1263 Esas
KARAR NO: 2018/406 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2016
KARAR TARİHİ: 16/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği 23.12.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Taraflar arasında ‘Gazlı ve Gazsız Ürün-Miktar Bayilik Bölgesi Direk Satış Noktası” sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşmenin 7. Maddesi 'işletmeci, Şirketin ve Bayi'nin yazılı onayını almadan, bu sözleşme ve oluşmuşsa eklerindeki hak ve/veya yükümlülüklerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, sözleşme süresince Satış Noktasında sözleşmenin devam ettirilmesine etki edecek hiçbir değişiklik yapmamayı kabul ve taahhüt eder" şeklinde olduğunu, ancak, davacı şirket tarafından ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasından düzenlenen 21/10/2016 tarihli bilirkişi raporu
ile de tespit edildiği üzere Davalı taraf sözleşmeye aykırı bir şekilde herhangi bir şekilde bir bildirimde bulunmadan işletmesini kapatarak faaliyetine son verdiğini, bu durumun mahkeme vasıtası ile tespiti üzerine ... 31. Noterliğinin 30/11/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile Davacı Şirket ile imzalanan Sözleşmesinin feshedildiğini, davalı tarafından sözleşmeye aykırılığın tespit edilmesi üzerine ayrıca ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından sözleşmeye aykırılıktan dolayı 13.644,71-TL'si pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli ve 1.747,30- TL tespit masrafı olmak üzere toplam 15.392,01-TL üzerinden icra takibi açıldığını, davalı/borçlu
tarafından yapılan haksız ve yersiz itiraz üzerine takip durduğunu, davalı/borçlu tarafından icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde, işletmenin kapatılmasına ilişkin bildirim yapıldığı ve dava ve icra takibi konusu Pazarlama Faaliyetlerine Katılım bedelinin ödendiğinin belirtilmesine rağmen bu konuda herhangi bir belge veya makbuz eklenmediğini, Davalı/Borçlu aleyhine açılan icra takibinin konusu ve dayanağı Davalı’nın sözleşmeye aykırı davranışı neticesinde sözleşmenin feshedilerek faturaya dayalı ödenen 15.000,00-TL pazarlama faaliyetlerine katılım bedelinin, kıstalyevm usulü bakiye kalan 13.644,71 TL’si ile 1.747,30 TL delil tespiti masrafı olmak üzere toplam 15.392,01 TL’nın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 02.02.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davalı, ... Ciğercisi işletme adı altında faaliyet göstermekte iken, davacı şirket, satış potansiyelinin yüksek olması nedeniyle davalıya kendi ürünlerini satması hususunda teklifte bulunmuş, buna karşılık pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli adı altında bir ücret ödemeyi teklif etmiş, davalı bu teklifi kabul ederek davacı şirket ile davalı arasında Direkt Satış Sözleşmesi akdedildiğini, aradan 2-3 ay gibi bir süre geçtikten sonra, sağlık problemleri nedeni ile iş yerini devretme kararı alan davalı, bu durumu davacı şirkete iletmiş, davacı şirketçe davalıya ödenen pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli olarak iade etmesi gereken tutarı ve paranın yatırılacağı hesap bilgilerini aldıktan sonra, şirketçe bildirilen hesaba, davacı şirket tarafından bildirilen tutarı yatırdığını, ardından davalı şirket, davalıya teslim ettiği demirbaşları teslim almış ve işyeri, başka bir iştigal konusu ile faaliyet gösterecek 3. bir kişiye devredildiğini, aradan 4 yıl geçtikten sonra, davacı şirket, davalı hakkında, önce ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlattığını, itiraz üzerine iş bu davayı açtığını, davacı şirkete söz konusu tutarın ödendiğini, buna ilişkin dekont, davalının tüm aramalarına rağmen henüz bulunamadığını, konu ile ilgili araştırma devam etmekte olup, dekontun bulunması durumunda mahkemeye ibraz edileceğini beyan etmiş, dilekçesinde açıklamalarda bulunarak sonuç olarak, davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyası dosyamız içersine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 13.644,71 Tl asıl alacağa % 10,50 temerrüt faizi tutarı 1.747,30 Tl ile birlikte 15.392,01 Tl için takip yapıldığı, ödeme emrinin 07.012.2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içersinde 12.12.2016 tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
... 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının uyap sureti dosyamız içerisine getirtilmiştir. Davacı şirket tarafından açılan bu dosyada atanan bilirkişinin düzenlediği 21.10.2016 tarihli bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere Davalı taraf sözleşmeye aykırı bir şekilde herhangi bir şekilde bir bildirimde bulunmadan işletmesini kapatarak faaliyetine son verdiğini, bu durumun mahkeme vasıtası ile tespiti üzerine ... 31. Noterliğinin 30/11/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile Davacı Şirket ile imzalanan Sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 09.10.2017 tarihli ara kararı uyarınca düzenlenen 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Davacının ve dava dışı şirketin 2012 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin tam olduğu, ticari defterlerin düzenli, usulüne ve yasaya uygun tutulduğu görüldüğünden taraf ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı. Davalının ticari defter ibraz etmediği. Gerek davacının gerekse de dava dışı şirketin ticari defterlerinde davalın iade ettiğini ileri sürdüğü pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli tespit edilemediği. Taraflar arasındaki sözleşmede sözleşmenin başlangıcına dair bir tarih bulunmadığı. Davalıya dava dışı bayi tarafında satış yapıldığı, dava dışı bayiinin ticari defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin 14,08.2012 tarihinde başlayıp 27.12.2012 tarihinde fiilen sona ermiş olup 135 gün sürdüğü. Sözleşme süresinin 5 yıl olduğunun benimsenmesi durumunda sözleşmenin 1690 günlük kısmının işlemediği, işlemeyen sürelere ilişkin kıstelyevm usulüne göre iadesi gereken miktann 13.890,41-TL olarak hesaplandığı. Ancak davacı takipte 13.644,71TL talep etmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi gereği takibe bu miktar üzerinden devam edilebileceği. Davacının alacağına hükmedilmesi halinde, ... Bankası verilerine göre, 21.11.2016 takip tarihi itibariyle ticari faiz oranın %10,50 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına, takip tarihinden itibaren %10,50 ve değişen oranlarda kademeli olarak ticari faizi yürütülebileceği" kanaati ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Taraflar arasında "Gazlı ve Gazsız Ürün-Miktar Bayilik Bölgesi Direk Satış Noktası” sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşmenin 7. Maddesi 'işletmeci, Şirketin ve Bayi'nin yazılı onayını almadan, bu sözleşme ve oluşmuşsa eklerindeki hak ve/veya yükümlülüklerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, sözleşme süresince Satış Noktasında sözleşmenin devam ettirilmesine etki edecek hiçbir değişiklik yapmamayı kabul ve taahhüt eder" şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu nedenle davalı tarafından sözleşmeye aykırılığın tespit edilmesi üzerine ayrıca ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı sabittir.
Ticari Defter kayıtlarının düzenli, yasalara ve muhasebe tekniğine uygun olarak, zamanında işlenmiş olduğu, ticari defterlerinin, birbirini teyit ettiği görülmüştür. Kayıtlarının düzenli, muhasebe ilkelerine ve yasaya uygun tutulduğu belirlenmiştir. Davalı ... ... Belirlenen İnceleme Gün saatinde gelmemiş ticari defterlerini ibraz etmemiştir.
Davacı şirket ile davalı arasındaki ihtilaf, Davalı/Borçlu aleyhine açılan icra takibinin konusu ve dayanağı Davalının sözleşmeye aykırı davranışı neticesinde sözleşmenin feshedilerek faturaya dayalı ödenen 15.000,-TL pazarlama faaliyetlerine katılım bedelinin, kıstalyevm usulü bakiye kalan 13.644,71 TL’si ile 1.747,30 TL delil tespiti masrafı olmak üzere toplam 15.392,01 TL nin ödenmesi talebinden İbarettir. Söz konusu pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli olan 15.000.-Tl nin davalıya ödenip ödenmediği noktasında taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur.
Dosyayadaki sözleşme incelendiğinde sözleşme üzerinde bir imza ya da başlangıç tarihi görülememiştir. Bu nedenle taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacının Bayisi durumunda olan Dava dışı ... Gıda O Az. San. Tic. Ltd. Şti, üzerinden gerçekleştiğinden taraflar arasındaki sözleşmenin ne kadar süre yürüdüğü dava dışı şirketin davalıya yaptığı satışlarını içeren Cari hesap üzerinden belirlenmiştir.
Dava dışı ... Ltd. Şti şirket 2012 yılı ticari defter ve yardımcı defterleri sunulmuş olup Buna göre taraflar arasındaki ilişki 14.08.2012 tarihinde başlayıp 27.12.2012 tarihinde fiilen sona ermiş olup 135 gün sürmüştür. Buna göre sözleşmenin sürmesi gereken gün sayısı 365 X 5 =1825 gün olup sözleşmenin işlemeyen süreleri 1825 - 135 = 1690 güne tekabül etmektedir. Bu durumda pazarlama faaliyetlerine katılım bedelinin kıstelyevm usulüne göre iadesi gereken miktar 15.000,-TL / 1825 = 8,2192 TL/gün 1 günlük pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli. 1690 gün X 8,2192 TL/gün = 13.890,41 TL iadesi gereken pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli hesaplanmıştır.
Dava dosyasına sunulan deliller ve Ticari defterler incelemesi sonucu 13.890,41 TL iadesi gereken pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli hesaplanmıştır. Ancak davacı takipte 13.644,71 TL talep etmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi gereği takibe bu miktar üzerinden devam edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmede sözleşmenin başlangıcına dair bir tarih bulunmadığı anlaşılmakta olup davalıya dava dışı bayi tarafında satış yapıldığı, dava dışı bayiinin ticari defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin 14,08.2012 tarihinde başlayıp 27.12.2012 tarihinde fiilen sona ermiş olup 135 gün sürdüğü belirlenmiştir.
Sözleşme süresinin 5 yıl olduğunun benimsenmesi durumunda sözleşmenin 1690 günlük kısmının işlemediği, işlemeyen sürelere ilişkin kıstelyevm usulüne göre iadesi gereken miktann bilirkişice 13.890,41 TL olarak hesaplandığı belirlenmiştir. Ancak davacı ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esaslı dosyasındaki takipte 13.644,71 TL talep etmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi gereği takibe bu miktar kabul edilmiştir.
Her ne kadar davacı "avans faiz" talep edilmemiş olup, istem gibi ticari işler için bilirkişice temerrüt faizi oranı olan avans oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekir şeklinde rapor verilmiş isede, artık yasal faizde 3095 sayılı yasanın 1. Md uyarınca Ticari bir faizdi. 3095 sayılı yasada 01.05.2005 tarihinde Reeskont faizi olarak ifadesini bulan Ticari faiz oranı bu yasada 5335 sayılı yasa ile değişiklik yapılarak Reeskont faizini Yasal faize çevirmiştir. Davacı dava dilekçesinde Ticari faiz isteminde bulunmuştur. Avans faizi istememiştir. Bu durumda davacının Ticari faiz istemi 3095 sayılı yasanın 2. Md belirtilen Avans faizinin kabulünü haklı kılacak hiçbir neden yoktur. O halde yine ticari bir faiz olan ve Reeskont faizinden Yasal faize çevrilen bu faiz davacı tarafından istenildiği kabul edilerek hükümde yasal faize hükmedilmiştir.
Bu açıklamalardan belirlendiği üzere davanın Kabulü ile ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının 13.644,71-TL üzerinden iptali ile takibin devamına takipten sonra asıl alacak olan bu miktarlara yasal faiz yürütülmesine, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı likit bir borcunun varlığını bildiği halde sadece alacağın tahsilini geciktirmek için itirazda bulunduğu anlaşıldığından İİY 67/2 maddesi uyarınca alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminat tutarı olan 2.728.-TL nin davalıdan alınarak davacıya vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- İş bu davanın Kabulü ile ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının 13.644,71-Tl üzerinden iptali ile takibin devamına takipten sonra asıl alacak olan bu miktarlara yasal faiz yürütülmesine, fazla istemin reddine.
% 20 İcra inkar tazminatı tutarı 2.728.-Tl davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar ve ilam harcı 914,81-TL nin peşin alınan 185,90-TL den düşümü ile kalan 728,91-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 219,40-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan 708,00-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 627,63-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 1.747,30-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2018
Katip ... Hakim ...