T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/21 Esas
KARAR NO: 2018/46
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/01/2016
KARAR TARİHİ: 30/01/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeninin ... .... 'de bulunan ... Kereste Fabrikasının sahibi olduğunu, vekiledenine ait fabrikaya 23.08.2015 tarihinde hırsız girmesi sonucu vekiledenin hamili olduğu 24 adet çekin, bir miktar nakit para ve 3 adet munzam senedin çalındığını, işbu hırsızlıkla ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma nolu dosyası ile soruşturma açıldığını ve hırsızlığa konu çek ve senetlerle ilgili olarak ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile el koyma kararı verildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile 24 adet çekin iptali için çek iptal davası açıldığını ve işbu mahkeme tarafından 24 adet çekle ilgili olarak tedbir kararı verilerek ödemeden men yasağı konulduğunu, ancak dava konusu ...bank ... Şubesi 6015 seri nolu 25.11.2015 tarihli ... keşideli, 15.000,00 TL bedelli çekin, bir faktoring firmasından kırdırılmak istenmesi üzerine yapılan ihbar ile yakalanan ve ifadesi alınan ... Mobilya Ltd. Şti yetkilisi ...'ın üzerinden çıkmış olup, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma nolu dosyasındaki el koyma kararına istinaden adli emanete alındığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının 08.12.2015 tarihli duruşmasında iptali talep edilen 24 adet çek ile ilgili olarak taraf teşkili sağlanan çeklere ilişkin TTK. 758. Maddesine dayanarak istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verilmesi üzerine, huzurdaki işbu davanın açıldığını, dava konusu çekin ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San. Tic A.Ş. Tarafından vekiledenine taraflar arasında yapılan ticari alışverişe karşılık teslim edildiğini, bu çekin 23.08.2015 tarihinde vekiledenin işyerine hırsız girmesi üzerine kasadan çalındığını, davaya konu çek vekiledeninin elinden rızası dışında çıkmış olup, ciro silsilesindeki ... isimli şahsa ait imzanın sahte olduğunu ve buna ilişkin imza örneklerinin de savcılık dosyasında mevcut olduğunu beyanla, ...bank ... şubesi muhataplı 6015 seri nolu 25.11.2015 tarihli ... keşideli, 15.000,00 TL bedelli çekin vekiledenine iadesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesinde: şirketlerinin mobilya mağazasından 24.08.2015 tarihinde 901151 sıra nolu fatura ile koltuk takımı, yatak odası takımı, genç odası takımı, yemek odası takımı alan ... isimli şahsın toplam bedeli 18.526,00-TL olan alışverişe karşılık 3.526,00-TL nakit ve 25.11.2015 tarihli 15.000-TL miktarlı çeki verdiğini, şirket tarafından kabul edilen bu çekin nakit para gereksinimini giderebilmek için Faktoring şirketine verildiğini ve çalıntı olduğundan bahisle kolluk görevlilerince el konulduğunu, iyi niyetli son hamil olarak mağdur olduklarını beyanla tedbir talebinin ve istirdat talebinin reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı şirket yetkilisi ... duruşmadaki beyanında; çeki ... lakaplı bir şahıstan aldığını, bunun karşılığında kendisine muhtelif mobilya verdiğini, ancak, bu çeki aldıktan sonra Faktoring şirketine nakit ihtiyacı olduğu için verdiğini, daha sonra çekin hırsızlık malı olduğunun açığa çıktığını ve özellikle ... lakaplı şahsı eşileyle birlikte takip edip yakalattığını, ancak kendisinin serbest bırakıldığını, çekin arkasında ... dediği şahsın imzasının bulunduğunu, bu imzayı bizzat huzurunda attığını, ancak dilekçede adı geçen ... isimli şahsın sadece bu ticari ilişkiye aracılık ettiğini, ... lakaplı kişiyi getiren kişinin ... olduğunu, ...'nin asıl adının ... olduğunun emniyette yapılan soruşturma sırasında açığa çıktığını ...'la hiç bir ticari ilişkisi olmadığını, huzurda çek arkasına herhangi bir imza da atmadığını, çeki mal karşılığı aldığını, hırsızlık malı olduğunu kesinlikle bilmediğini beyanla davanın redddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, çekin rıza dışı elden çıktığı iddiasına dayalı istirdat davasıdır.
Davacı ile dava dışı ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San Tic A.Ş. 'nin 2015 yılı ticari defter ve belgelerinin incelenmesi suretiyle taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti ve dava konusu 25.11.2015 keşide tarihli, ... keşide yerli, ...bank ... Şubesi/... muhattaplı ... tarafından ... Ahşap Mimarlık ... A.Ş. lehine keşide edilmiş ... çek nolu çekin tarafların ticari defterlerine yansıyış biçimi ve defterlere giriş çıkış kayıt tarihlerinin tespiti için mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılmak suretiyle rapor düzenlenmesi için ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahk sıfatıyla) Mahkemesine talimat yazılmış, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ... Talimat sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ;
"...Davacı ve dava dışı ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San Tic A.Ş nin 2015 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı,
Davacı ve dava dışı ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San Tic A.Ş.'nin arasında ticari ilişki olduğu,
Dava dışı ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San Tic A.Ş'nin borcuna karşılık davacıya dava konusu 15.000,00-TL tutarında çek ciro (müşteri çeki) ettiği ve ticari defterlerine 30.04.2015 tarihli ... yevmiye nolu madde ile kayıtlarına aldığı,
Davacının dava dışı ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San Tic A.Ş'den alacağına karşılık dava konusu ... seri nolu ...bank ... /... Şubesi muhataplı ... keşideli 21.11.2015 tarihli 15.000,00 TL tutarında müşteri çeki aldığı ve ticari defterlerine 30.07.2015 tarihli ... yevmiye nolu madde ile kayıtlarına aldığı,
Davacı dava konusu çeki 30.08.2015 tarihinde ... nolu yevmiye kaydı ile çalınan çekler hesabına kaydettiği," tespit ve rapor edilmiştir.
... CBS'nin ... soruşturma nolu dosyasında şüpheliler ... ve ... aleyhine resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık suçundan dava açıldığı ... 17. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E sayılı dosyasıyla görülen davada sanık ...'ın beraatine Sanık ...'in sahtecilik eyleminden cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davalı ... Mobilya Otomotiv İnşaat...Ltd şti'nin yetkilisi ...'ın çeki faturalı mal karşılığı aldığı iddiaları doğrultusunda 2015 yılı ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, ancak 10.07.2017 tarihli tutanaktan da anlaşıldığı üzere, davalı ... Mobilya ... Ltd. Şti. Yetkilisinin inceleme günü gelmediği, şirket ticari defter ve belgelerinide ibraz etmediği, incelemenin yapılamadığı anlaşılmıştır.
TTK madde 763– (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.
Davacı tarafından ... Asliye ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan davada, 24 adet çekin iptalinin talep edildiği, mahkememize dava konusu edilen çek yönünden mahkemece 08.12.2015 tarihli celsede ara kararı ile 1 ay süre içerisinde işbu davanın 08.01.2016 tarihinde açıldığı, ancak ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.03.2016 tarihli kararıyla dava konusu çekin de zayi sebebiyle iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Hasımsız olarak verilen karar açılan istirdat davası karşısında esasa etkili görülmemiştir.
Somut olayda davacı, dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu ve çeki ticari ilişkilerine istinaden dava dışı ... Ahşap Mimarlık... A.Ş. den aldığını beyan etmekte olup, bu iddiasını incelenen davacı ve dava dışı ... Ahşap Mimarlık ... A.Ş. ticari defterleri ile ispatlamıştır.
Davacı söz konusu çekin 23.08.2015 tarihinde iş yerine hırsız girmesi nedeniyle kasasından çalındığını, rızası dışında elinden çıkmış olan çek'in yetkili hamili olduğunu ve davalıların, yetkili-iyiniyetli hamil olmadığını ispat külfeti altındadır. Söz konusu çekin davalı şirket eline geçişini, davalı şirket yetkilisi duruşmada ve cevap dilekçesinde; çeki ... isimli kişi aracılığıyla ... lakaplı ....'den, sattıkları mobilya karşılığı aldıklarını savunmuşlardır. Bu konuda özellikle çekin davalı şirket defterlerine giriş kaydı için, davalı şirket defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de, davalı yan defterlerini incelemeye ibraz etmemiş, ibrazdan kaçınmıştır. Keza çeki davalı şirkete ciro eden ...., .... 17. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanmış ve sahtecilik eyleminden cezalandırılmasına karar verilmiştir. Davalı ise sahtecilik eylemi sanığı ...'den çeki mal karşılığı iyi niyetle aldığını savunmuş ise de, ceza yargılaması ile tespit edildiği üzere, gasp edilen çekin yetkili hamili olmadığı, ciro silsilesinin .... ( çek arkasında ... adı altındaki imza) koptuğu anlaşılmaktadır.
TTK madde 790- (1) Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.
TTK madde 792- (1) Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.( ETK 704. md)
Açıklanan yasal düzenlemelere, ceza mahkemesinde sübut bulan eylemin oluş şekline, çekin, davacının iradesi dışında gasp yoluyla ele geçirildiği hususunun sabit olmasına, TTK. nun 793 madde koşullarının somut olayda oluşmasına, davalı hamilin çeki alırken kendisine ciro edenin hüviyetini sormamasına, davalı hamilin kendisinin dahi, çeki ciro eden hususunda çelişkili ifadeler vermesine, ödemesi men edilen çeki ciro yoluyla almasına, davalının çeki kendisine ciro edenin hukuken hak sahibi olmadığını bilebilecek durumda olmasına ve tüm olayların oluşup gelişim tarzına göre, davalının dava konusu çeki iktisapta ağır kusurlu olduğu, çekin davalı eline usulüne uygun ciro silsilesi ile geçmediği, davalının iyiniyetli yetkili hamil olmadığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla
HÜKÜM:
DAVANIN KABULÜNE,
1-)Dava konusu ...bank ... Şubesi / ... muhataplı, ... keşide yerli, 25.11.2015 keşide tarihli, 15.000-TL bedelli, ... çek nolu, keşideci ... tarafından ... Ahşap Mimarlık ve Yapı San. Tic. A.Ş emrine düzenlenmiş çekin davalıdan İSTİRDADI ile davacıya verilmesine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 1.024,65-TL harçtan peşin alınan 256,17-TL harcın mahsubu ile bakiye 768,48-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 29,20-TL başvuru harcı, 256,17-TL peşin harç, 4,30-TL vekalet harcı, 1.150,00-TL bilirkişi ücreti, 146,00-TL davetiye ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.585,67-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.180,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya / vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/01/2018
Katip Hakim