T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2016/353 Esas
KARAR NO:2021/937
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/03/2016
KARAR TARİHİ:15/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ilinde mermer imalatı yapan müvekkili şirket davalı şirket ile ön ödemeli faktoring bağlamında bir sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket üç şirketteki alacağını davalıya temlik ettiğini, faktoring çalışma esasları kapsamında davalıdan para aldığını, müvekkili şirket ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti, ait olan 31.10.2015 vadeli 62.150,00 TL olan vadeli alacağı çeke bağlanmış ve bu çek ile ilgili olarak 14.07.2015 tarihinde davalıya temlik edilmiş ve karşılığında 57.000,00 TL finans kullandığını, 31.07.2015 tarihinde müvekkilinin ...San. Tic. A.Ş. bulunan 11.11.2015 vadeli 50.000,00 TL alacağını davalı şirkete temlik etmiş ve karşılığında 45.350 TL finans kullanmış, 10.08.2015 - tarihinde ... İnş. San. Tic. A.Ş. bulunan 31.11.2015 vadeli 15.000,00 TL, 31.12.2015 vadeli 15.000,00 TL, 30.01.2016 vadeli 20.000,00 TL toplam 60.000,00 TL alacağını davalı şirkete temlik ederek davalı şirketten 52.500,00 TL finans kullandığını, müvekkili şirket davalı şirket ile faktoring sözleşmesi imzalarken teminat olarak finans bonosu verdiğini, davalı şirket temlik ettiği alacakların vadesi beklemeden 03.09.2015 tarihinde tek taraflı olarak faktoring sözleşmesini feshederek müvekkil şirkete 31.07.2015 tarihinde temlik ettiği alacağın borçlusu ... Elek. San, Tic. A.Ş. borcunu ödemeden aciz haline düştüğü ve borçlunun karşılıksız kalması endişesiyle hesabı kat ederek müvekkiline bildirimde buluduğunu, ve 04.09.2015 tarihinde müvekkili şirketin verdiği finans bonosu için .... İcra Müdürlüğün ... E. takip dosyasında 172.150,00 TL icra işlemleri başlatılmış ve müvekkilinin menkul ve taşınmazları haczedildiğini, davalı şirketin müvekkili şirketten 172.150,00 TL alacağı bulunmadığını, müvekkili şirketin 31.10.2015 vadeli alacağı çeke bağlanmış ve ... İnŞ. San. Tic Ltd. Şti. ait olan 62.150,00 TL çek davalı şirkete temlik edilmiş ve bu çek vadesinde davalı tarafından tahsil edildiğini, 10.08.2015 tarihinde müvekkili ... İnş. San. Tic. A.Ş. bulunan 30.11.2015, 30.12.2015, 30.01.2016 keşide tarihli vadeli alacakları davalı şirkete temlik ederek davalı şirketten 52.500,00 TL finans kullanmış ve bu çekler vadesinde ödendiğini, bu üç adet temlik edilen vadeli alacaktan davalı şirket müvekkili şirketten 122.150,00 TL para tahsilatında bulunduğunu, müvekkili şirket davalı şirkete 31.07.2015 tarihinde müvekkili ... San. Tic A.Ş. bulunan 11.11.2015 vadeli 50.000,00 TL alacağı ödenmediği için 50.000,00 TL borcu kaldığını, bu çekle ilgili olarak davalı şirket müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. takip icra işlemi başlatıldığını, yapılan tahsilatlar dikkate alındığında müvekkili şirketin 50.000,00 TL borcu bulunmasına rağmen davalı şirket haksız olarak 172.150,00 TL talep ettiğini, yapılan tahsilatlar davalı şirketin hesap ekstresinde görünmediğini, yapılan ödemeler dikkate alındığından müvekkil istikbalde haklı olma ihtimaline binaen müvekkilin resmiyette 50.000,00 TL borcunu ödeme koşuluyla takibin fazlaya kalan kısımları için dava sonuna kadar durdurulmasına, kalan kısım kadar müvekkilin borcu olmadığının tespitine, davalı kötü niyetli olduğu için %20 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınmasına, yargılama gider ve ücreti vekaletinde davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesi beyan ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle 172.150,00 TL alacağın kaynağı; davacı ile müvekkili şirket arasında akdedilen faktoring sözleşmesinin “sözleşmenin konusu kapsamı ve tanımlar” başlıklı bölümünde 5. ve 6. maddeler, “sözleşmenin süresi, sona ermesi ve sonuçları “ bölümün 2. Maddesindeki hükümler kapsamında, müvekkili şirket bu sözleşme hükümlerine uygun hareket ederek 03.09.2015 tarihli hesap kart ihtarı ile davacının teminatını teşkil eden çeklerden 11.11.2015 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarlı ... nolu çekin keşidecisi olan .... San Tic. A.Ş. nin çeklerinin karşılıksız kaldığının TCMB kayıtları ile sabit olması nedeni ile müvekkilinin riskinin doğduğu ve hesap kat ihtarı tarihi itibari ile borç bakiyesinin 172.150,00 TL olduğu bildirildiğini, müvekkili şirketin hesap kat ihtarı tarihindeki toplam riski 172.150,00 TL 04.09.2015 tarihinde icra takibi yolu ile davacıdan istenmiş, sözleşme müvekkili şirket tarafından haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedildiğinden sözleşmeye istinaden davacıdan alınan çeklerin vade tarihlerinde tahsilatı yoluna gidilmediğini, çekler karşılığında davacıya sağlanan finansman değeri ile birlikte faktoring ücreti talep edildiğini, davacıya karşı çekilen hesap kat ihtarı ile vadesi henüz gelmemiş olan ... İnş. San Tic. Ltd. Şti. 31.10.2015 keşide tarihli ve 62.150,00 TL bedelli bir adet çekin, .... San. Tic. A.Ş. 11.11.2015 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli bir adet çek ile birlikte, ... İn. San. Tic A.Ş. 30.11.2015 keşide tarihli 15.000 TL bedelli, 31.12.2015 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli ve 30.01.2015 keşide tarihli 30.000,00TL bedelli olmak üzere toplam 5 adet çekten 172.150,00 TL riski müeccel hale geldiğini, bu miktar üzerinden icra takibine geçildiğini, davacı aleyhine icra takibine başlandıktan sonra davacı müvekkil şirket uhdesinde bulunan çeklerden 122.150,00 TL tahsil edildiğinden 50.000,00 TL alacağın kaldığını ileri sürdüğünü, davacı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile başlatılan 172.150,00 TL ve dayanağı bir adet bono olan icra takibi ile .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan 50.000,00 TL ve dayanağı bir adet çek olan icra takipleri olduğunu, asıl alacağın 50.000,00 TL olduğu takipte 16.05.2016 tarihli kapak hesabında toplam akacak miktarı 68.337,05 TL olup, takipte kesinleşen miktar 53.950,00 TL, Tahsil harcı miktarı 4.909,45 TL, Vekalet ücreti 6.284,50 TL, Toplam Faiz miktarı 2.618,15 TL, Masraf miktarı 574,95-TL tahsilde tekerrür olmaması açısından bu dosyadan vekalet ücreti çıkarıldığından toplam alacak 62.052,55 TL olarak talep edildiğini, asıl alacağın 172.150,00 TL olduğu icra dosyasında tahsil harcı 15.726,17 TL, vekalet ücreti 16.318,90 TL, masraf miktarı .781,81 TL olmak üzer toplam 39.826,88 TL'dir. İki icra dosyasında toplam alacak 101.879,49 TL olarak talep edildiğini, müvekkilinin hesap kat ihtarı tarihi itibari ile 172.150,00 TL alacaklı olduğunu, 172.150,00 TL'nin teminatında dört adet çekin vadesinde ödenmesi ile sadece vadesinde ödenmeyen 50.000,00 TL bedelli çeke istinaden ayrıca takip başlatılarak bu icra dosyasından kaynaklanan alacağın tüm ferileri ile birlikte, 172.150,00 TL alacağa istinaden başlatılan takibe ilişkin ise sadece tahsil harcı masraflarını talep ettiklerini, davanın reddine, İİK m. 72/4 uyarınca davacı aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi beyan ve talep etmiştir.
Davanın .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında alacaklı görünen davalıya 50.000,00-TL tutarında borçlu olduğu tutar düşüldükten sonra bakiye kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine dair menfi tespit ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine ilişkin olduğu anlaşıldı.
....İcra Dairesinin 2015/32175 esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ..., ... İnşaat ve Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ...San. Ve Tic. A.ş. olduğu, takibin 53.950,00-TL çek alacağı ve işlemiş faize ilişkin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olduğu, takip dayanağının ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... Seri numaralı 50.000,00-TL bedelli çek olduğu görülmüştür.
... ve ... tarafından müşterek imzalı 20/06/2017 tarihli heyet raporunda özetle; Davacı yan vekili tarafından incelemeye sunulan 2015 yılına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TIK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulduğunu, davacı yanın davalı yana 5 adet çek verdiğini, bu çeklerin toplamının 172.150,00 TL olduğu ve bu çeklerden 50.000,00- TL'lik bir adedinin vadesinde ödenmediğini, davacının, davalıya ilave teminat verdiği anlatımının davacı yanca izahının gerekli olduğunu, Faktoring Sözleşmesi'nin de tamamının ibrazının ardından nihai bir değerlendirme yapılarak somut çekişme hakkında görüş sunulabilineceği tespit ve rapor edilmiştir.
... ve ... tarafından müşterek imzalı 01/06/2018 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle; Davacı yan davalı yana 5 adet çek verdiği, bu çeklerin toplamının 172.150,00 TL olduğu ve bu çeklerden 50.000,00 TL'lik bir adedinin vadesinde ödenmediğini, davacının davalıya ilave teminat verdiği anlatımının davacı yanca İzahının gerekli Olduğu, davalının kendi defterlerinin incelenmesi talebinin davalının Kök (Ön) Rapor'a ilişkin 17.7.2017 tarihli dilekçesinde bulunmasına karşın, kök ön raporda izah edildiği gibi davalının inceleme günü mali müşavir bilirkişinin incelemesine defter sunmadığını, davalı defterlerinin incelenmesinin davacının da 26/10/2017 uyap kayıt tarihli dilekçesinde yer aldığını, bu sebeple davalı defterlerinin sunulmasına ve bunların tetkikine bu safhada da ihtiyaç duyulduğu, bunun yapılmadığı seçenekte mevcut dosya evrakına nazaran davacının talebinin kök raporda yer bulan hesaplama sınırları içinde olmak kaydı ile kabul koşullarının olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
... ve ... tarafından müşterek imzalı 14/03/2019 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle; Davacı yan davalı yana 5 adet çek verdiği, bu çeklerin toplamının 172.150,00- TL olduğu ve bu çeklerden 50.000,00- TL'lik bir adedinin vadesinde ödenmediği, bununla ilgili izahata yönelik perspektifin Kök Rapor ve 1. Ek Rapor kapsamında ifade edilmiş olduğunu, taraflar arasındaki Sözleşme Yönünden yapılan incelemelerde; daha önce sunulan Raporlarda yer bulan perspektifin korunduğu, tespit ve rapor edilmiştir.
...tarafından imzalı 16/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası 04.09.2015 takip tarihi itibariyle, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, davacı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı ...Ş.'ye herhangi bir borcunun veya alacağının bulunmadığını, davalı ...Ş. ticari defter kayıtlarına göre, davacı şirketin davalı şirkete 172.150,00 TI. borçlu olduğu; aradaki farkın davacı şirketin verdiği toplam tutarı 172.150,00 TL olan 5 adet çekin davacı şirketin defter kayıtlarında ödeme olarak kaydedilmesi, buna karşılık davalı şirketin teslim aldığı bu çeklerin defterlerine tahsilat olarak kaydedilmemesinden kaynaklandığını, takibe konu bononun icra dosyasındaki fotokopisinde bu senedin teminat senedi olduğuna ilişkin herhangi bir ibare ile taraflar arasında imzalanan 31.03.2015 tarihli Faktoring Sözleşmesinde de takibe konu 01.09.2015 vadeli 31.03.2015 tanzim tarihli 2.000.000,00-TL senetle ilgili hiçbir ibare veya açıklamaya rastlanmamış olmakla birlikte,.... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası takibe konu 01.09.2015 vadeli 31.03.2015 tanzim tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bononun faktoring işlemlerinden doğan borçların ödenmesi amacıyla toplam tutarı 172.150,00 TL olan 5 adet çeke ilave olarak alınan bir senet olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
...tarafından imzalı 02/10/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalının, davacıdan olan alacağını tahsil edebilmek için başlattığı mükerrer icra takiplerinde, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ibaresinde açıkladığı kapsamda ve dilekçelerinde açıkladığı şekilde mükerrer vekalet ücreti tahsiline de imkan vermeyecek şekilde talepte bulunduğu anlaşılmakla, davalının davacıdan olan alacağını takipte, dosya kapsamına göre, ticari hayatın gerekleri ve muhasebe ve finansman tekniği bakımından herhangi üsüle aykırılık ya da hakkaniyete uygun düşmeyen bir durumun mevcut olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı dava dilekçesinde .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalıya 50.000,00-TL tutarında borçlu olduğunu ve takibe konu edilen tutardan bakiye kısım yönünden borçlu olmadığının tespiti ile davalının kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davacı dava dilekçesinde harca esas değeri takibe konu asıl alacak üzerinden göstermişse de sonuç kısmında 50.000,00-TL tutarındaki borç düşüldükten sonra takibin kalan kısım yönünden borçlu olmadığının tespitini talep ettiğinden takibe konu tüm kalemler toplamı olan 122.815,02-TL üzerinden harç yatırması gerekmekte olup 15/12/2021 tarihli duruşma öncesi harç ikmal edilmiştir.
Mahkememizce alınan raporlarda davacının da kabulünde olduğu gibi 50.000,00-TL tutarında borçlu olduğu tespit edilmiş, risk nedeniyle faktoring işlemleri ile ilgili takibe konu kalan tutara ilişkin 4 adet çekin vadesinin henüz gelmeden takibe konulduğu ancak bu 4 çekin ödendiği konusunda mutabakat bulunduğundan, ... icra Dairesinin 32175 esas sayılı dosyasında başlatılan takibin de tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla açıldığı, bu nedenle mükerrer takip niteliği taşımadığı anlaşılmakla, davacının davalıya olan 50.000,00-TL tutarındaki borcu düşüldükten sonra bakiye 122.815,02-TL tutar yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, ayrıca davalı alacaklı 4 adet çekin vadesi gelmeden bu tutarları da dahil ederek takip başlattığından ve vadesi gelmemiş çeklerin ödendiği anlaşıldığından, vadesi gelmemiş alacağa ilişkin talepte bulunmasının kötüniyetli olduğu değerlendirildiğinden davalı aleyhine, davacı lehine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KABULÜNE
Davacının .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 01/09/2015 vade tarihli 21/03/2015 tanzim tarihli 2.000.000,00-TL bedelli bonoya ilişkin takibe konu edilen tutardan 122.815,02-TL tutarında davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilen tutarın %20'si oranında 24.563,00-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 8.389,49-TL harçtan peşin alınan 2.086,02-TL peşin harç ve 11,35-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 6.292,12-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 177,50-TL tebligat/posta masrafı, 1.900,00-TL bilirkişi ücreti, 29,20-TL başvurma harcı, 2.086,02-TL peşin harç, 11,35-TL tamamlama harcı, 4,30-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.208,37-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 15.617,43-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan bakiyenin karar kesinleştiğinde yatırana/vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır