T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/726 Esas
KARAR NO: 2020/64
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/06/2016
KARAR TARİHİ: 07/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Hizmetleri hizmet satın alınmak suretiyle; 2008/2012 tarihleri arasında "... Ltd. Şti. Tarafından, 2012-2016 yılları arasında ... Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yürütüldüğünü, davalı firmaları ile yapılan sözleşmenin 8. Maddesi çerçevesinde sözleşmenin eki teknik şartnamenin "Yüklenicinin Yükümlülükleri" başlıklı 9. Maddesinin 9.bendi "SGK mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olduğunu, idarenin bu konuda sorumlu tutulamacağını, kuruluşumuzun talebi üzerine iş akdi Yüklenici tarafından 4857 sayılı İş Kanunun 25. maddesinin I. III; ve IV. bentlerinde sayılan nedenlerden biriyle feshedilen işçiye yüklenici tarafından ödenecek kıdem tazminatının yükleniciye rücu edilmesi kaydı ile işçinin mağduriyetini önlemek için kuruluşumuzdaki hizmet süresine ilişkin kısmı kuruluşumuzca karşılanır hükmünü içerdiğini, belirtilen hükümler gereği hizmet alımı yapılan firmalarla akdedilen sözleşmeler ve eki teknik şartnameler uyarınca çalıştırılan işçilerin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yüklenici firmalara yüklendiğini, bu nedenle de müvekkili kuruluşun alt işveren personelinin kıdem tazminatının ödenmesinden sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili kuruluşa ait ... Tesislerinde davalı yüklenici firmaların işçisi olarak çalışan 17 adet yüklenici şirket personeline sorumlu oldukları dönemler itibariyle davalı yüklenici şirketler tarafından ödenmesi gereken 165.516,43 TL müvekkili kuruluş tarafından ödendiğini, mezkur meblağın talep sahiplerine ödenme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla sorumlu oldukları dönemler itibariyle rücuen davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firma ile davacı arasında gerçek anlamda bir alt işverenlik ilişkisi olmadığını ve davacı yanın rücu taleplerinin kabulü mümkün olmadığını, taraflar arasındaki rücu ilişkisinin varlığının kabul edildiği varsayımında dahi, müvekkili firmanın davacı yanın ileri sürmüş olduğu gibi işçilik alacaklarının tamamından sorumlu tutulamayacağını, mahkemenin iş bu davayı 6552 sayılı yasa ile gelen değişiklikler ve bu değişiklikleri izah eden "kamu ihale kanununa göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesi hakkında yönetmelik" kapsamında değerlendirmeli ve husumet yokluğundan reddetmesi gerektiğini, davalı firma diğer davalı idarenin taşeronu pozisyonunda olduğunu, davalı idare ile müvekkili firma arasında imzalanan sözleşme ve ekleri incelendiğinde bunların 6552 sk kapsamında olduğunu, bu sebeple de müvekkili firma tarafından üzerinde değişiklik yapılma hakkı tanınmadan sözleşme ve eklerinin kabul edilmek zorunda bırakıldığını, müvekkili firma yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, davanın esasına girilmesi halinde yukarıda yer verilen HGK kararından da açıkça görüleceği üzere tarafların %50 kusurlu sayılması sebebiyle dava dışı işçinin alacaklarından müvekkil firmanın kendi dönemiyle sınırlı olarak sorumlu olduğu miktarın müşterek müteselsil sorumlu sıfatıyla asıl işveren olan davacı kurum ile birlikte sorumluluğuna karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... san. Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya usul ve esas yönünden itiraz ettiklerini, usul yönünden iş bu davanın mahkemenin görevli olmadığı genel mahkeme sıfatıyla davanın Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanına girdiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, 6552 sayılı yasa ile getirilen düzenleme kıdem tazminatından sorumluluğu kamu kurumlarına yüklendiğini, taraflar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olmadığını, bu hususunda incelenmesi gerektiğini, bu durumda talep edilen bu alacaktan diğer itirazlarımıza bakılmaksızın davacı sorumlu olacağını, esas yönünden ise davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yan işten çıkarmanın sonucu olarak ödenen tazminatlarda yüklenicinin sorumlu olduğunu iddia ederken (dava dilekçesinin 2. sayfasının 3. paragrafında) teknik şartnamenin "yüklenicinin yükümlülükleri" maddesine atıf yapmaktadır. Bu şartnamenin kapsadığı yılın 2014-2015 yılları olduğunu, diğer yıllara ait böyle bir hüküm söz konusu olmadığını, davacı yanın yapmış olduğu bu atıf ile diğer yıllar için böyle bir hak iddia edemeyeceğini bir anlamda kabul ettiğini, kıdem tazminatından alt işverenlerinde sorumlu olduğu, bu ihtimalde bile davacının yapmış olduğu tüm ödemeleri yüklenicilerden talep etmesine imkan bulunmadığını, 6552 sayılı yasadan önceki döneme ait bir olayda Hukuk Genel Kurulu 24/06/2015 tarihli kararında belirtildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; rücuen alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmişler, Devre ilişkin protokol, Ana sütun ilgili maddeleri, Devir teslim tutanağı, Teknik ve İdari Şartnamaler, Yazışmalar, Ödemelere ilişkin belge ve çizelgeler vs. delile dayanmıştır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiden rapor alınmış 05.09.2018 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; Somut uyuşmazlığın, davalı yüklenici firmaların işçisi olarak çalışan 17 adet yüklenici şirket personeline sorumlu oldukları dönemler İtibariyle davalı yüklenici şirketler tarafından ödenmesi gereken 165.516,43 TL tutarlı kıdem tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte, davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesi talebinden ibaret olduğunu, ... Tesislerinin Temizlik ve Salon Hizmetleri hizmet satın alınmak suretiyle 2008/2012 tarihleri arasında ... Tic. Ltd. Sti. tarafından 2012- 2016 yılları arasında ... Tic. Ltd, Sti. tarafından yürütüldüğünü, Mezkur tesisin 2008 - 2012 yılları arası Temizlik ve Salon Hizmetleri 2 no.lu davalı firmadan hizmet satın almak suretiyle temin edildiği, anılan firma ile yapılan sözleşmenin 8. Maddesi çerçevesinde sözleşmenin ekli teknik şartnamenin "Yüklenicinin yükümlülükleri" başlıklı 8. Maddesinin 8. Bendinde "Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu tutulmaz' hükmü mevcut olduğunu, yine Mezkur Tesisin 2012- 2016 yılları arasında temizlik ve salon hizmetleri 1 nolu davalı firma tarafından hizmet satın alınmak suretiyle temin edildiği, 9. Maddesi çerçevesinde sözleşmenin ekli teknik şartnamenin " Yüklenicinin yükümlülükleri" başlıklı 9. Maddesinin 9. bendinde "SGK Mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu tutulamaz. Ancak kuruluşumuzun talebi üzerine iş akdi yüklenici tarafından 4857 sayılı İş Kanunun 25. Maddesinin I ve III; ve IV. Bentlerinde sayılan nedenlerden biriyle feshedilen işçiye yüklenici tarafından ödenecek kıdem tazminatının yükleniciye rücu edilmesi kaydı ile işçinin mağduriyetini önlemek için kuruluşumuzdaki hizmet süresine ilişkin kısmı kuruluşumuzca karşılanır" hükmü mevcut olduğunu, ilgili hükümler uyarınca, kanundan dolayı sorumlu olan davacı kurumun sözleşmeden dolayı sorumlu olan alt işverene Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri uyarınca rücu edebileceğini, davacı kurum tarafından dava dışı işçilere yapılan ödemelerin dava dışı işçilerin davalı şirketlerde çalıştığı süreler dikkate alınarak aşağıda davalıların sorumlu oldukları tazminat ve faiz tutarları hesaplanmış olup yapılan hesaplamaya göre davalı yanların her bir işçiden sorumlu olduklarını, ... san. Tic. Ltd. Şti.'nin 145.451,80-TL, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 19.043,95-TL ve ... Ltd. Şti'nin 1.810,26-TL'sinden sorumlu olduğunu, 03.07.2019 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; ... san. Tic. Ltd. Şti.'nin 145.451,80-TL, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 19.043,95-TL ve ... San. Ltd. Şti'nin ise 1.810,26-TL'sinden sorumlu olduğunu tespit ve rapor etmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; somut uyuşmazlığın, davalı yüklenici firmaların işçisi olarak çalışan 17 adet yüklenici şirket personeline sorumlu oldukları dönemler itibariyle davalı yüklenici şirketler tarafından ödenmesi gereken 165.516,43 TL tutarlı kıdem tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte, davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesi talebinden ibaret olduğu, ... Tesislerinin Temizlik ve Salon Hizmetleri hizmet satın alınmak suretiyle 2008/2012 tarihleri arasında ... Tic. Ltd. Şti. tarafından 2012- 2016 yılları arasında ... Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yürütüldüğü, mezkur tesisin 2008 – 2012 yılları arası Temizlik ve Salon Hizmetleri 2 no.lu davalı firmadan hizmet satın almak suretiyle temin edildiği, anılan firma ile yapılan sözleşmenin 8. Maddesi çerçevesinde sözleşmenin ekli teknik şartnamenin “Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 8.Maddesinin 8. Bendinde “Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu tutulmaz” hükmü mevcut olduğu,
Yine Mezkur Tesisin 2012- 2016 yılları arasında temizlik ve salon hizmetleri 1 nolu davalı firma tarafından hizmet satın alınmak suretiyle temin edildiği, 9. Maddesi çerçevesinde sözleşmenin ekli teknik şartnamenin “Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 9. Maddesinin 9. bendinde “SGK Mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu tutulamaz. Ancak kuruluşumuzun talebi üzerine iş akdi yüklenici tarafından 4857 sayılı İş Kanunun 25. Maddesinin I ve III; ve IV. Bentlerinde sayılan nedenlerden biriyle feshedilen işçiye yüklenici tarafından ödenecek kıdem tazminatının yükleniciye rücu edilmesi kaydı ile işçinin mağduriyetini önlemek için Kuruluşumuzdaki hizmet süresine ilişkin kısmı kuruluşumuzca karşılanır” hükmü mevcut olduğu, ilgili hükümler uyarınca, kanundan dolayı sorumlu olan davacı kurumun sözleşmeden dolayı sorumlu olan alt işverene Borçlar Kanunun genel hükümleri uyarınca rücu edebileceğini, ... san. Tic. Ltd. Şti.'nin 145.451,80-TL, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 19.043,95-TL ve ... San. Ltd. Şti'nin 1.810,26-TL'sinden sorumlu olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporlarına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İle;
145.451,80-TL'si davalı ... san.ve Tic. Ltd. Şti'den., 19.043,95-TL'sinin ise davalı ...San.ve Tic. Ltd Şirketi'den ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 11.236,70-TL harçtan peşin alınan 2.826,61-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.410,09-TL harcın davalı ... san.ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. San.ve Tic. Ltd Şti'den sorumlulukları oranında tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından dava açıldığı sırada yatırılan 2.826,61-TL peşin nispi harcın davalı ... san.ve Tic. Ltd. Şti. ve ... San.ve Tic. Ltd Şti'den sorumlulukları oranında tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 265.70 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.794,90- TL yargılama giderinin davalı ... san.ve Tic. Ltd. Şti. ve ... San.ve Tic. Ltd Şti'den sorumlulukları oranında tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.767,92-TL'sinin nispi vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti.'den, 3.400,00-TL'sinin ise davalı ... Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair Davacı, Davalı ... Şti. vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.