T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/89 Esas
KARAR NO: 2018/639 Karar
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/01/2016
KARAR TARİHİ: 09/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen 28.01.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle;.”Taraflar arasında yapılan sözleşme ile 25.500 adet 60x90 üçlü banyo seti, 18.000 adet 50x80 üçlü banyo seti ve 8.500 m2 duvardan duvara polip halı satımı hususunda anlaştıklarını, anlaşma çerçevesinde avans olarak toplamda 669.000-TL tutarında çeki keşide ederek davalılardan ... Ltd. Şti. firmasına verdiğini, bu davaya konu olan 28.01.2015 tarihli 55.500 -TL miktarlı çek ... Ltd. Şti. tarafından ciro edilerek diğer davalı şirketine verildiğini, sözleşme gereği teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediğini, Faktoring firmaları alacakları, alacağın temliki hükümlerine göre devraldıklarını, alacağın temliki hükümleri ve özellikte Borçlar Kanunu md. 188 uyarınca, borçlunun asıl alacaklıya karşı ileri sürebileceği tüm defi ve itirazlar alacağı temlik alana karşı da ileri sürülebileceğini, davacı tüm defi ve itirazlarını davalı temlik alacaklısına karşı da ileri sürebileceğini, aksini ispat yükü, temlik almayı çok ağır şartlara bağlayan faktoring yasası gereğince davalı taraf üzerinde olduğunu, çek karşılığında çekin lehtarı tarafından bir mal ve hizmet çekin keşidecisi şirkete teslim edilmediğini, bunu tevsik eden ve çekle bire bir uyumlu bir fatura yada irsaliye de bulunmadığını, bu nedenle 6361 sayılı yasanın aradığı sebep gerçekleşmediğinden borcun doğmadığını ve davacı tarafından avans olarak verilen çekler borç doğurmadığını, doğmamış bir alacağı faktoring firmasının temlik yolu ile devralması hukuki olarak mümkün olmadığını, davalılardan ... Faktoring A.Ş. yasal yükümlülüğüne aykırı olarak, kendilerine sunulan her çeki hiç sorgulamadan gerçek kabul edip alacağın temliki işlemine konu etmesi öncelikte kendi mevzuatlarına aykırı olduğunu, alacağın temlikine konu ettiği çeklerle ilgili olarak fatura işlememesinin bile tek başına söz konusu faktoring şirketinin kötüniyetli olarak hareket ettiğinin en açık göstergesi olduğunu, davalı ..., alacağın temliki isteminin diğer tarafı ... Ltd. Şti. firmasının söz konusu edimlerini yerine getirip getirmediğini alacağın gerçekten de var olup olmadığını, söz konusu iş ve işlemlerin ticari defter ve kayıtlarında yer alıp almadığını basiretli bir tüccar gibi hareket ederek araştırmadığını, çeklere konu ticari ilişkinin gerçekleşmediğini, malın feslim edilmediğini ve bu durum faktoring mevzuatınca temliği usulsüz kıldığını. Davalı ... şirketinin, söz konusu edimlerin yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmeden, sadece çeklere dayanarak sözde alacağı temlik alması, ... Ltd. Şti. firmasının ise, edimlerini yerine getirmediğinden ötürü sözleşmeyi feshetmiş olmasına rağmen, henüz ortada teslim edilmiş en ufak bir mal dahi söz konusu değilken, sözde alacağını faktoring şirketine temlik etmesi davalıların kötüniyetli olduklarının göstergesi olduğunu, davacı ticari itibarının bozulmaması için istirdat davasına konu olan çeki gününde itirazı kayıtla ödemek durumunda kaldığından dolayı çek bedelinin ticari faiziyle birlikte istirdadını talep etme zaruretinin hasıl olduğunu beyan etmiş, neticeten; fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla arz ve izah edildiği üzere; davalarının kabulü ile, davacı şirketin, dava konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, itirazı kayıtla ödenen 28.01.2015 tarihli çek bedeli olan 55.500-TL meblağının ödeme gününden itibaren ticari faiziyle birlikte İstirdadına, davalıların kötüniyetli olmasından dolayı dava konusunun %20 'si oranında tazminata mahkûm edilmesini” talep ve dava etmiştir.
Davalı yanlardan ... Faktoring Hizmetleri A.Ş. tarafından dava dosyasına sunulan 26.05.2016 tarihli cevap dilekçesine özetle; “Müvekkilinin huzurdaki dava konusu olayda mevzuatın kendisine yüklediği tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, Müşterisi ... ile bir faktoring sözleşmesi imzaladığını, sözleşmeye dayalı olarak 17.06.2014 tarihli alacak bildirim formunda davalının borçlu olduğu 12.05.2014 tarih ve 111.749,77-TL tutarlı faturanın 55.500-TL’lik kısmı temlik aldığını, bu faturanın ödemesi olarak da çek teslim bordosunda dava konusu çeki ciro silsilesine uygun olarak teslim aldığını, davalı bu işlemleri tamamladıktan sonra davacı şirket ile irtibat kurduğunu ve temlik konusu faturaya ilişkin malları teslim aldığını önce sözlü sonra yazılı olarak teyit ettirdiğini ve davalının imza sirkülerini de teyit yazısı ile birlikte dosyasına aldığını, davalı şirket temlik konusu faturaya konu malları teslim aldığını yazılı olarak teyit etmesine, dava konusu çeki gününde banka aracılığı ile ödemesine rağmen, ödeme tarihinden sonraki 1 yıllık hak düşürücü sürenin son gününde, haksız kazanç elde etmek amacıyla huzurdaki davayı açtığını, huzurdaki davaya konu işlemde müvekkili şirkete yükletilebilecek hiçbir sorumluluğun olmadığını, müvekkilinin çek ile ödenmiş bir fatura olmasına rağmen fatura konusu malın alındığına ilişkin bir de yazılı teyit aldığını beyan etmiş, sonuç olarak; istirdat isteminin esasa girilmeden usulden reddedilmesine, esasa girilmesi durumunda haksız ve dayanaksız davanın esastan reddine karar verilmesini" talep etmişlerdir.
Davalılardan ...’ye usulüne uygun tebligatın yapıldığı, ilgili davalının davaya cevap vermediği ve duruşmalara da katılmadığı görülmüştür.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıya borçlu olup olmadığının borcu varsa saptanması için davacının bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazılarak talimat mahkemesince bilirkişiye verilmiştir.
Talimat mahkemesinin atadığı bilirkişinin düzenlediği 31.05.2017 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Davacı şirketin 31.05.2015 tarih ve ... nolu yevmiye 'ye kadar dökülen defter kayıtlarına göre davalı ... Boya Kimya Teks. San. Tic. Ltd. Şti.'den toplamda 917.049,19-TL alacağının olduğu, Davalı ... Boya Kimya Teks. San. Tic. Ltd. Şti. 'nin 2014 yıl sonu itibariyle davacı ... Teks. Gıda İnşt. Tic. Ltd. Şti. 'ye alınan Sipariş Avanslarından dolayı 917.049,19- TL borçlu olduğu, Davalı ... Hizmetleri A.Ş.'nin alacak bildirim formunda belirtmiş olduğu, davalı ... Boya Kimya Teks.San.Tic.Ltd.Şti. 'nin davacı ... Teks.Gıda İnşt. Tic. Ltd. Şti.'ne düzenlemiş olduğu 111.749,77- TL tutarındaki 12.05.2014 tarih ve ... sıra nolu faturanın davalı ... Boya Kimya Teks. San. Tic. Ltd.Şti. ile davacı ... Teks.Gıda İnşt. Tic. Ltd. Şti.'ne ait 2014 yılı ticari defter kayıtlarında mevcut olmadığı, Davaya konu olan 55.500,00-TL tutarındaki 28.01.2015 vadeli ... nolu çekin davacı ile davalı şirketlerin 2014 yılı ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu” belirlenerek rapor sunulmuştur.
Talimat mahkemesinden raporun gelmesinden sonra mahkememizce atanan bilirkişi kuruluna dosya tevdi edilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 26.02.2018 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; “Davalı yanlardan ... Faktoring Hizmetleri A.Ş. vekili incelemeye gelmediğ, ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, Taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince 21.05.2014 /16.06.2014 tarihlerinde teslim edilmesi gereken malların teslim edildiği ile ilgili dava dosyasında mevcut bir verinin olmadığı, Davaya konu olan ... Şubesine ait 28.01.2015 tarihli 55.500,00 TL miktarlı çekten dolayı davacı yanın davalı yanlara borçlu olmadığı, Davacı tarafından çek bedelinin ödenmiş olduğu anlaşıldığından ödenen 55.500,00- TL tutarlı çek bedelinin davalı yanlardan istirdatı gerekeceği,” Kanaati ile raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen delil dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen talimat raporu ile asıl rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın, davalı yanlara 28.01.2015 tarihli 55.500,00 TL tutarlı çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile itirazı kayıtla ödenen çek bedelinin ticari faiziyle birlikte istirdadına karar verilmesi iddiası üzerine çıkmış bulunmaktadır.
Davacı yan ile davalı yanlardan ... Boya Kimya Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. firması ile 14.05.2014 tarihli sözleşme ile 25.500 adet 60x90 üçlü banyo seti, 18.000 adet 50x80 üçlü banyo seti ve 8.500 m2 davardan duvara polip halı satımı hususunda anlaşmışlardır.
Anlaşma çerçevesinde davacı tarafından avans olarak toplamda 669,000-TL tutarında çeki keşide ederek davalılardan ... Ltd. Şti. firmasına verdiği anlaşılmaktadır.
Davaya konu olan ... Şubesine ait 28.01.2015 tarihli 55.500 TL miktarlı çek ... Ltd. Şti, tarafından ciro edilerek diğer davalı ... Hizmetleri A.Ş.'ne verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı yan ile davalı yanlardan ... Ltd. Şti. arasında 23.06.2014 tarihinde Sözleşmenin Feshi adı altında belge imzalanarak, tüm dava ve cezai şart taleplerinin saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin karşılıklı olarak fesih edildiği, avans olarak verilmiş olan çekler ise 3 gün içerisinde iade edileceği kararlaştırılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince 21.05.2014 /16.06.2014 tarihlerinde teslim edilmesi gereken malların teslim edildiği île ilgili dava dosyasında mevcut bir verinin olmadığı belirlenmiştir.
Davaya konu olan ... Şubesine ait 28.01.2015 tarihli 55.500,00 TL miktarlı çekten dolayı davacı yanın davalı ... firmasına borçlu olmadığı, Davacı tarafından çek bedelinin ödenmiş olduğu anlaşıldığından ödenen 55.500,00-TL tutarlı çek bedelinin bu davalıdan istirdadının gerekeceği kanısına varılmıştır.
Ancak davalı Faktorink şirketi hakkında açılan davada bu davalının söz konusu çeki kötü niyetle aldığı konusunda bir delil ve belge sunulamadığından bu davalı hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davacı kötü niyet tazminatı isteminde bulunmuş ise de davalıların kötü niyeti kanıtlanamadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- İş bu davanın Kabulü ile davaya konu ... Şubesine ait 28.01.2015 tarihli 55.500,-Tl miktarlı çekten dolayı davacının davalı ... Boya… Ltd.Şti.' ye borçlu olmadığının tespitine, ödeme tarihi olan 28.01.2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdadına ,
2- Davalı ...Ş. aleyhinde açılan davanın Reddine,
3- Davalının kötü niyeti kanıtlanamadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
4- Karar ve ilam harcı 3.791,21-TL nin peşin alınan 947,81-TL den düşümü ile kalan 2.843,40-TL bakiye ilam harcının davalı ... Boya Kimya Tekstil San.ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 981,31-TL peşin ve başvuru harcının davalı ... Boya Kimya Tekstil San.ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 1.899,80-TL yargılama giderinin davalı ... Boya Kimya Tekstil San.ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 6.455,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Boya Kimya Tekstil San.ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ...Ş. yönünden açılan davanın reddine karar verildiğinden, bu davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 6.455,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ...ye verilmesine,
9-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/07/2018
Katip Hakim