T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/917 Esas
KARAR NO: 2022/361
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 11/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında ticari ilişkinin başladığını, davalı şirketin göndermiş olduğu mail yazışmasına göre ...isimli bir öğrencinin eğitim hizmet bedeli davalı şirket tarafından karşılanacağını, taraflar arasındaki sözleşme ve yazışmalar sonucunda öğrencinin kaydının yapıldığını ve halen eğitim aldığını, müvekkili tarafından yapılan hizmet bedeli olarak fatura düzenlendiğini, davalı şirketin borcunun ödememesi nedeniyle İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla neticeten, fazlaya dair talep haklan saklı kalmak kaydı ile davalı şirket adına ihtiyati hacız başlatılmasına, davalı tarafından yapılmış olan itirazın iptali ve takibin devamına, davalı aleyhine %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı şirket arasında barter sözleşmesi akdedildiğini, bu hususta taraflar arasında ihtilafın olmadığını, bu sözleşmeye göre müvekkili şirketin davacı şirkete web sitesi, spor kulübü logo tasarımı, spor bülteni, spor okulu broşürü, yaz spor okulu broşürü yapacağını, bunun karşılığı müvekkili şirketin ...Kolejinde vermiş olduğu hizmetten yararlanacağını, müvekkili şirketin üzerine düşen edimi ifa ettiği halde takip dayanağı fatura içeriğindeki hizmetin karşılanmadığını, ... isimli öğrencinin kaydının yapıldığı bildirilmiş olduğunu ancak bu öğrencinin müvekkili ile ilgisi olmadığını, okutulması düşünülen şahsın bu Öğrenci olmadığını, böyle bir öğrencinin kaydının yapılmasına ilişkin müvekkilinin herhangi bir talebi olmadığını, davacı tarafından düzenlenen dava konusu fatura davacıya iade faturası olarak gönderildiğini, davacının bu faturaya herhangi bir itirazının olmadığını, müvekkili tarafından sözleşme konusu bütün hizmetlerin yapılarak davacı şirkete teslim edildiğini, mail ortamında gönderildiğini, davacı yana bu hizmetlerin karşılığı olarak 21/12/2011 tarihli 17.700-TL lik faturanın düzenlendiğini, davacının bu faturayada itiraz etmediğini, bununla birlikte davacı yana medya danışmanlığı hizmeti verildiğini bu konu hakkında da davacı yana 21/12/2011 tanhlı 5.900.-TL lik fatura düzenlendiğini, bu faturalardan dolayı alacaklarının ödenmediği için Kadıköy ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini beyanla neticeten davanın reddine, kötü niyetli açılan itirazın iptali davası nedeniyle %40 dan az Olmamak üzere tazminata, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı yargılamasında dosya mali müşavir bilirkişiye verilmiş, bilirkişi dosyaya raporunu sunmuş, itirazlar doğrultusunda dosya reklamcı ve mali müşavir bilirkişiye verilerek ek rapor alınmış, bilirkişiler raporunda davalı tarafın sözleşmede belirtilen edimlerinden sadece broşür tasarımı ve uygulaması yaptığı diğer edimlerini usulünce yerine getirmediği, bu nedenle davacının nihai alacağının 12.000-TL olması gerektiği kanaatine vardıklarını belirtir rapor sunulduğu görülmüş,... esas sayılı dosyada yapılan yargılama sonunda, 22/09/2014 tarih ve ... karar sayılı kararında taraf vekillerinin beyanları İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve dosya içerisindeki tüm evraklar kül halinde ele alındığında; dosyaya aldırılan nihai bilirkişi raporu doğrultusunda davacı tarafın icra takibinde haklı olmadığı, takibe esas alacağını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili ve davalı vekilince temyizi üzerine dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.
Yargıtay 15. HD 16/05/2016 tarih 2016/936 esas 2016/2755karar sayılı ilamında; "...Yanlar arasındaki çekişme, taraflar arasında düzenlenen barter sözleşmesi kapsamında tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, karşılıklı olarak iş bedelinin ödenip ödenmediği noktasında toplanmaktadır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, ilk olarak Mali Müşavir ...tarafından, tarafların ticari defterleri defterleri üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen 30.04.2013 tarihli bilirkişi raporunda, barter sözleşmesi kapsamında davacı şirketin 13.500,00 TL'lik eğitim ücreti alacağının kabulü gerektiği, ancak davalı şirket tarafından düzenlenen 2 adet fatura bedeli toplamı 23.600,00 TL'nin davacının ticari defterlerinde yer almadığı belirtilmiştir. Mali Müşavir... ve reklamcı bilirkişi ...'den alınan 05.07.2013 günlü ikinci raporda ise davalı şirket tarafından yapılan işin bedeli 1.500,00 TL olarak belirlenerek davacı şirketin 12.000,00 TL bakiye iş bedeli alacağı hesaplanmıştır. Mali Müşavir..., grafik tasarımcısı...ve bilgisayar mühendisi...tarafından düzenlenen 12.03.2014 tarihli üçüncü raporda ise sözleşme kapsamında iş bedelinin KDV dahil 17.700,00 TL olduğu, davalı şirketin reklam ve tasarım hizmetleri nedeniyle net alacağının 17.700,00 TL olduğu, davacının 8.500,00 TL eğitim ücretinin mahsubu halinde, davalı tarafın 9.200,00 TL alacaklı olduğu ancak davacı tarafından kesilen 13.500,00 TL eğitim faturasının kabul edilmesi halinde ise davalının 4.200,00 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. Mahkemece alınan son rapor hükme dayanak yapılarak davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece alınan farklı bilirkişi heyetlerince düzenlenmiş raporlar arasında önemli oranda çelişki ve farklılık bulunmaktadır. Mahkemece bu çelişki ve farklılıklar üzerinde durulmamış, davacının hükme esas alınan rapora yönelik itirazları dayanakları gösterilmek ve nedenleri açıklanmak suretiyle karşılanmamış, raporlar arasındaki çelişki ve farklılıklar giderilmemiştir. Bu haliyle son bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor hüküm tesisine elverişli bulunmamaktadır. O halde mahkemece yapılacak iş; HMK'nın 281/3. maddesi uyarınca yeniden seçilecek konunun uzmanı üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak, tarafların barter sözleşmesi kapsamında edimlerini yerine getirip getirmediklerinin tespiti ile tarafların karşılıklı olarak kazandıkları iş bedellerini hesaplamak, tarafların itirazlarını denetime elverecek şekilde karşılamak, sonucuna göre hüküm vermek olmalıdır. Mahkemece, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden eksik ve yetersiz raporlara dayanılarak yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle Mahkememizin ... esas ...karar sayılı kararının bozulmasına karar verilmiş, bozma üzerine dosya Mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizin ...esas sayılı dosyasında tarafların/vekillerinin beyanları alındıktan sonra Yargıtay 15. HD 16/05/2016 tarih 2016/936 esas 2016/2755karar sayılı ilamına uyulmasına karar verilmiş, bozmaya uyma üzerine dosya bilirkişi heyetine verilmiştir.
İletişim fakültesi Öğretim Üyesi ... ile Mali bilirkişi ... tarafından müşterek imzalı 06/02/2018 tarihli raporda özetle; Mahkemenin ara kararlarında, bilirkişi heyeti tayini yaparken, önceki bilirkişi raporlarının eksiklerini sıraladığı ve bu eksikliklerin giderilmesi için yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verildiği, Dosya kapsamındaki tüm belge, bilgi, usb bellek ve bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi ile, Davalı tarafın sözleşme kapsamında belirlenen hizmetleri gerçekleştirip elektronik ortamda teslim ettiği ve alacağının bulunduğu, Davacı şirketin yetkili değişiminden sonra yeni taleplerin yapıldığı, bunların gerçekleştirilmesi beklenmeden ve sözleşmede iş süresine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmazken, sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, Sözleşmede belirlenen Barter şeklinde ödemenin, ... adlı öğrenciye verildiği, ancak öğrencinin babasının davalı şirkete yapılan hizmetin karşılığı olarak öğrenim bedeli adı altında 8.500 TL ödediği, Davalı şirketin yaptığı işler karşılığı olarak sözleşmede kararlaştırıları 15.000 TL KDV (17.700) tutarındaki bedelir 8.500 TL'sini tahsil ettiği, bakiye 9.200 TL alacağının bulunduğu, ancak 3, bilirkişi raporunda dikkat çekilen, tebliğ tarihinden yaklaşık 4 ay sonra düzenlenen iade faturasının, TTK hükümleri doğrultusunda 8 günlük itiraz süresini geçirdiğinin takdir edilmesi durumunda 4.200 TL alacağının bulunduğu, takdirin Mahkemeye ait olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
İletişim fakültesi Öğretim Üyesi ... ile Mali bilirkişi ... tarafından müşterek imzalı 31/05/2019 tarihli ek raporda özetle; Yukarıda açıklandığı üzere, tarafların itiraz dilekçelerinde iddia ettikleri itirazların dayanaksız, haksız ve bilirkişi heyetinin görev ve yetkisini aşan talepler içerdiğini, kök raporda yapılan ayrıntılı dosya incelemesi ile değerlendirmeler ve ulaşılan sonuçlardan başka rapora ekleyecek yeni bir değerlendirmeleri bulunmadığını, Davacı vekilinin, bilirkişi heyetinin hukuki değerlendirme yapmadığı, hukuk bilgisinden yoksun olduğu itirazı ve yargılama usulü bilgisi olan bilirkişi heyeti kurulması talebi takdiri Mahkemeye ait olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
İletişim fakültesi Öğretim Üyesi ...ile Mali bilirkişi... ve Borçlar Hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı...tarafından müşterek imzalı 18/11/2021 tarihli raporda özetle; Sunduğumuz kök rapora itirazlar çetçevesinde yaptığımız değerlendirmelerde; Davalı tarafin, bilirkişinin medya hizmeti danışmanlığı hususunda bilgi sahibi olmaması nedeniyle değerlendirmelerin yerinde olmadığı itirazında bulunduğu, 5.1.2021 tarihli Bilirkişi Raporunda da ifade edildiği üzere; davalının bu kapsamda yerine getirmekle yükümlü olduğu edimlerin tam ve doğru şekilde ifasının gerçekleşip gerçekleşmediği teknik bir konu olması ve uzmanlık gerektirmesi nedeniyle takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 12.3.2014 tarihinde alanında uzman kişilerce detaylıca hazırlanan Bilirkişi Raporuna göre değerlendirme yapılması gerektiği kanaatine ulaşıldığı; Değerlendirme bölümünde gerekçeleri ile birlikte açıkça davalı tarafın 4.200 TL alacaklı olduğu belirtilmiş olmasına rağmen sonuç bölümünde sehven davacı tarafın alacaklı olduğunun belirtildiği, raporun sonuç bölümünün; davalı ve davacı tarafın edimlerini yerine getirmesi nedeniyle davalı tarafın 17.700 TL - 13.500 TL 4.200-TL bakiye alacağı şeklinde olması gerektiği; Davacı tarafın; bazı delillerin süresinde sunulmadığı, bu delillere yönelik açık muvafakatleri olmadığını ve bu durumun iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı oluşturduğu iddiasında bulunduğunu, bu konuda takdirin tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğu; Mahkemeniz — takdirlerine arz edilen 05.01.2021 tarihli Bilirkişi Raporu sonucunda özetlenen görüş ve kanaatimizi değiştirecek herhangi bir somut belge ve bilgi sunulmamış olmakla, Kök Rapordaki görüş ve kanaatimizi aşağıdaki gibi olduğu hususu tekraren Mahkemeniz takdirlerine arz edildiği, Kök raporda zikredilen aşağıdaki görüşlerde de bir değişiklik olmadığı, buna göre; Davalının, grafik ve tasarımların bitmiş ve baskıya hazır hallerini intetnet üzerindeki bir ... sunucusunda müşterisinin teslim alması için hazır bulundurduğu ve bu sunucunun şifrelerini müşteriye veya matbaaya verdiği anda tasarımları teslini etmiş sayılacağı, bu sebeple davalının teslim borcunu yerine getirmiş sayılacağı; Taraflar ödeme şeklini barter şeklinde kararlaştırmış olsa da barter sözleşmesi için aranan şartların uyuşmazlığa konu sözleşmede yer almaması nedeniyle barter sözleşmesinden bahsedilemeyeceği; Taraflar aralarında edim karşılığı para olarak değil de karşılıklı olarak mal veya hizmetin değiş tokuşunun kararlaştırıldığı, taraflar arasında isimsiz bir sözleşme söz konusu olduğu, hukuki nitelik ve vasıfları itjibarıyla tamamen birbirinden ayrı ve bağımsız olan sözleşmelerin, tarafların serbest iradeleri ile birbirine bağlı duruma sokulması söz konusu olması nedeniyle olayda birleşik sözleşmenin yer aldığı,... Paz. Tic. Ltd. Şti. web sitesi, broşür ve logo tasarlanması şeklinde edimleri yerine getirmeyi üstlenmesinin eser meydana getirme unsurunu içermesi nedeniyle bu edim bakımından taraflar arasında ortaya çıkacak oları uyuşmazlığa eser sözleşmesine ait hükümlerin kıyasen uygulanması gerektiği; ...'nin vermeyi üstlendiği eğitim hizmetinin ifası bakımından ortaya çıkan uyuşmazlıklara ise hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanması gerektiği; Davacı tarafin ayıptan doğan sorumlulukta muayene ve ihbar külfetini yerine getirmemesi nedeniyle seçimlik hakları kullanamayacağı, bu nedenle dönme hakkının şartlarının gerçekleşmediği, sözleşmeden dönme bildiriminin hüküm ve sonuçlarını doğurmayacağı ve sözleşmenin dönme yolu ile sona ermediği; Üretilen web, logo, broşür, föy, bülten gibi tüm tasarımların yayına veya uygulamaya hazır nitelikte olduğu, davalının edimini ifa ettiği ve KDV dahil 17.700 TL alacak hakkına sahip olduğu, Davalı tarafın; hedef kitle tespiti ve medya yayın planı hizmetlerini de kapsayan medya danışmanlığı hizmetinde fiyatlandırmayı alternatifler halinde sunamadığı, hedef kitle tespitini de detaylandıramadığı bu nedenle de edimini sözleşmeye uygun olarak ifa edemediği ve 5.900 TL bakımından alacak hakkının olmadığı; Taraflar arasındaki eposta yazışmaları ve davalı tarafin 9.4.2013 tarihli beyanı dikkate alındığında eğitim hizmetinin davacı tarafından, dava dışı ...adlı öğrenci adına yerine getirmesi gerektiği; Faturaya itiraz edilmemesi halinde, işin yapıldığı yönünde aksi ispat edilebilen bir karinenin meydana geleceği, bu durumda ispat yükünün işin yapılmadığını iddia eden tarafa düşeceği, itiraza uğramayan faturanın; malın teslim edildiğini, işin görüldüğünü vs. borcun ifa edildiğini göstermeyeceği; I, Davalı tarafın sözleşme ile yükümlendiği ve bedeli KDV dahil 17.700 TL olan web sitesi, broşür ve logo tasarlanması şeklindeki edimleri ifa ettiği ve dava dosyasından bu edimlerin ifa edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle faturaya itiraz edilmiş olsun veya olmasın davalı tarafın 17.700 TL alacağının bulunduğu; 12.21.12.2011 tarihinde 5.900 'VL bedelli faturaya konu edimini sözleşmeye uygun olarak ifa edemediği, bu nedenle her ne kadar faturaya itiraz edilmemiş olsa da bu durumun aksi ispatlanabilir bir karine yarattığı, edimini ifa ettiği sonucuna ulaşılamayacağı için fatura düzenlenmiş olmasına rağmen 5.900 TL bâkımından bir alacak hakkı ve talebinin söz konusu olamayacağı; ...'nin vermekle yükümlü olduğu eğitim hizmeti ile ilgili dosya kapsamında yer alan epostalar, tanık beyanları ve evraktar incelendiğinde; eğitim hizmetinin dava dışı ... adına gerçekleştirildiği, bu öğrencinin okula kaydının tamamlandığı ve eğitim hizmetini de aldığı, bu sebeple her ne kadar iade faturası düzenlenmiş olsa da bu durumun aksi ispat edilebilir bir adi karine oluşturduğu, edimin yerine getirilmediği sonucuna ulaşılamayacağı, davacı tarafın davalı ile aralarındaki sözleşme uyarınca yükümlendiği ve bir yıllık karşılığı 13.500 TL olan eğitim hizmetini yerine getirdiği; Dosya kapsamında yer alan evraklardan bir yıllık eğitim ücretinin ne kadar olduğunun açıkça anlaşılamadığı, davacı tarafından KDV dahil 13.500 IL”lik fatura düzenlendiği ve faturanın aksi ispatlanabilir bir karine oluşturduğu, davalı veya davacının eğitim ücretinin miktarı konusunda dava dosyasına aksini ispata elverişli yazılı bir belge sunamadığı, bu nedenle aksi ispatlanamadığı için bir yıllık eğitim ücretinin 13.500 TL olduğu; Davalı ve davacı tarafın edimlerini yerine getirmesi nedeniyle davalı tarafın 17.700 TL - 13.500 TL>4200 TL bakiye alacağı olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Bozma ilamı kapsamında yapılması gereken, tarafların barter sözleşmesi kapsamında edimlerini yerine getirip getirmedikleri, tarafların karşılıklı olarak kazandıkları iş bedellerinin hesaplanması olup;
Bozma ilamı kapsamında alınan bilirkişi raporlarından tespit edildiği üzere;
-Davalı taraf sözleşme kapsamında üzerine düşen edimleri ifa etmiş, ifa ettiği edimin bedelinin 17.700,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
-Davacı ise bu hizmet karşılığı dava dışı ...isimli öğrenciye eğitim hizmetini vermiş, böylece davacının eğitim hizmeti ile edimini ifa ettiği anlaşılmıştır. Davacının düzenlediği faturadan 1 yıllık eğitim hizmetinin karşılığının 13.500,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda tarafların edimlerini yerine getirdiği, davacının yerine getirdiği edimin (işin) bedelinin 13.500,00-TL olduğu, davalının yerine getirdiği edimin (işin) bedelinin ise 17.700,00-TL olduğu, tarafların yerine getirdiği edimleri karşılığı kazandıkları iş bedellerinin mahsubu neticesinde davalının davacıdan bakiye 4.200,00-TL alacaklı olduğu, davacının davalıdan takibe konu alacağının bulunmadığı belirlendiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 103,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 22,45-TL harcın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
¸"5070 sayılı yasanın 5. Ve 22. Maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."¸
"Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır"