T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/333 Esas
KARAR NO: 2018/931 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2017
KARAR TARİHİ: 24/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği 05.04.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili davacı şirket ile dava dışı ...Şti. arasında mal satımına ilişkin bir ön anlaşma yapılmış olup, anlaşma karşılığı satılıp teslim edilecek mallar için söz konusu çek keşide edilerek avans olarak müvekkiline verildiğini, davacı şirket söz konusu çeki takasa ibraz edilmek üzere için ...bank ... şubesine ciro ettiğini, daha sonra taraflar arasındaki anlaşma karşılıklı olarak feshedildiğini, müvekkilinin takasa verdiği çeki ...bank ...şubesinden geri aldığını, çek arkasında müvekkili tarafından ... Bank ...Şubesine yapılan ciro iki paralel çizgi arasında “iptal” yazılmak sureti ile iptal edildiğini, çekin dava dışı ...Şti.’ye iade edildiğini, ancak bu şirket çeki yeniden tedavüle sokarak davalıya ciro ederek teslim ettiğini, davalının da Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile müvekkilim hakkında takip başlattığını, ancak Bakırköy ... İcra Hukuk mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile yetki itirazımızı kabul ederek İstanbul İcra Müdürlüğüne göndermesine karar verildiğini, davalıya bu çekten dolayı borçlarının olmadığını beyan etmiş, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak sonuç olarak, söz konusu çekle ilgili tedbir kararı verilerek çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, aslen 40.683,04-TL bedelli 24/02/2016 keşide tarihli çekin iptaline karar verilmesini, davalı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin vermiş olduğu 27.11.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazında bulunarak iş bu davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu çekteki düzeltme paraf işleminin çekin davacıdan alındıktan sonra yapıldığı anlaşıldığından Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile verilen karar uyarınca Bakırköy... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının henüz taşınmadığını, çek keşidecisine iade edilirken, baretli bir tacirin yapması gereken çekteki cirosunun da iptal edilmesi gerektiğini, cirosunu iptal etmeden çeki keşidecisine iade eden davacı tarafın, keşide ve lehtar arasındaki hukuki münasebeti bilemeyecek durumda olan iyi niyetli 3.kişi konumundaki müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını beyan etmiş, dilekçesinde açıklamalarda bulunarak sonuç olarak, davanın öncelikle zamanaşımı ve husumetten reddine, aksi taktirde esastan reddine, davacı aleyhine % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 08.03.2018 tarihli 24 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Dava dışı Keşideci ... Şti. tarafından, dava konusu çekin keşide tarihinin düzeltildiği ve paraflandığı iddia edilmiş ise de, bu hususta, adı geçen keşidecinin, dava dosyasına intikal etmiş herhangi bir beyanının bulunmadığı, Davacı şirketin, çekin keşide tarihinin düzeltilmeden önceki 24.02.2016 tarihli, şartlarda sorumlu olacağı, ve davalı şirket yönünden ise, 24.03.2016 düzeltme tarihinde, çeki ibraz ettiğinden, davacı yönünden, çekin ibraz süresinin geçmiş olduğu, ...bank A.Ş. ... Şubesi kaşesinin üzerinin çizilerek iptal edilmesi nedeniyle, bu cironun yok hükmünde olacağı, Davacı şirket ile davalı şirket yönünden, herhangibir ticari ilişkinin bulunmadığı, dosyadaki beyanlardan anlaşıldığı, öte yandan, davacı şirket ile, çek keşidecisi şirket arasında da, borç ilişkisinin sonlandığı, Davalı şirket ile, dava dışı çek keşidecisi arasında, borç/alacak [yada ticari] ilişkisinin bulunduğu, Davacı şirketin, dava konusu çek üzerindeki, dava dışı keşideci tarafından yapılan düzeltme tarihinin, çeki teslim ettikten sonra yapıldığı iddia edildiği hususu dikkate alındığında, bu işlemden haberdar olamayacağı da ihtimal dahilinde bulunduğu" kanaati ile raporunu sunmuştur.
Bu rapora yapılan itiraz üzerine itirazların değerlendirilmesi için dosya yeniden bilirkişiye verilerek ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 27.08.2018 tarihli 6 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; "Davacı şirketin, çekin keşide tarihinin düzeltilmeden önceki 24.02.2016 tarihli, şartlarda sorumlu olacağı, ve davalı şirket yönünden ise, 24.03.2016 düzeltme tarihinde, çeki ibraz ettiğinden, davacı yönünden, çekin ibraz süresinin geçmiş olduğu, ...bank A.Ş. ... Şubesi kaşesinin üzerinin çizilerek iptal edilmesi nedeniyle, bu cironun yok hükmünde olacağı, Davacı şirket ile davalı şirket yönünden, herhangibir ticari ilişkinin bulunmadığı, dosyadaki beyanlardan anlaşıldığı, öte yandan, davacı şirket ile, çek keşidecisi şirket arasında da, borç ilişkisinin sonlandığı, davalı şirket ile, dava dışı çek keşidecisi arasında, borç/alacak [yada ticari] ilişkisinin bulunduğu, davacı şirketin, dava konusu çek üzerindeki, dava dışı keşideci tarafından yapılan düzeltme tarihinin, çeki teslim ettikten sonra yapıldığı iddia edildiği hususu dikkate alındığında, bu işlemden haberdar olamayacağı da ihtimal dahilinde bulunduğu" kanaati ile ek raporunu sunmuştur.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;
Davacı şirket ile dava dışı ...Şti. arasında mal satımına ilişkin bir ön anlaşma yapılmış olup, anlaşma karşılığı satılıp teslim edilecek mallar için söz konusu çek keşide edilerek avans olarak davacı şirkete verildiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket söz konusu çeki takasa ibraz edilmek üzere ...bank... şubesine ciro etmiştir.
Daha sonra davacı şirket ile dava dışı ...Şti. arasında mal satımına ilişkin ön anlaşma karşılıklı olarak feshedilmiştir. Davacının takasa verdiği çeki ...bank ... şubesinden geri aldığını, çek arkasında davacı tarafından ...bank ... Şubesine yapılan ciro iki paralel çizgi arasında “iptal” yazılmak sureti ile iptal edildiği, ve çekin dava dışı ...Şti.’ye iade edildiği davacı tarafından iddia edilmektedir.
Söz konusu bu çek ...Şti. çeki yeniden tedavüle sokarak davalıya ciro ederek teslim ettiği anlaşılmaktadır. Davalının da Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davacı hakkında takip başlattığı, ancak Bakırköy ... İcra Hukuk mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile yetki itirazımızı kabul ederek İstanbul İcra Müdürlüğüne göndermesine karar verildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Dava konusu ...bank ... şubesine ait ...Şti.' nin davalı ...Şti. adına keşide ettiği, davacının bu çeki tahsil için ...bank ... Şubesine sunulmuş, ancak çek hakkında bankaca her hangi bir işlem yapılmaksızın bankanın tahsil cirosu iki çizgi ile iptal edilerek davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır. Çekteki ciro zincirinden davacının bu aşamada söz konusu çeki diğer cirantalara vererek tedavüle soktuğu anlaşılmaktadır.
Davacının kendi cirosundan sorumlu olması nedeniyle davacının açtığı menfi tespit davası yerinde görülmeyerek reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- Davanın Reddine,
2- 35,90-TL karar harcının peşin alınan 694,77-TL den düşümü ile kalan 658,87-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı tarafından yapılan 300-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 4.825,13-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzünde ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...