T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/336 Esas
KARAR NO: 2018/1019
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2017
KARAR TARİHİ: 16/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından e-ihale portalı üzerinden üst yapı bakımına ilişkin ihale açıldığını ve söz konusu ihalenin müvekkili tarafından kazanıldığını, e-ihale sürecinin öncesinde ve sonrasında davalı tarafından müvekkiline, ihaleye ilişkin olarak adet, kez ve birim fiyatların bildirildiğini, bu doğrultuda akdedilen sözleşme kapsamında da müvekkilinin işe başladığını, ancak akabinde, müvekkiline bildirilen işlemlerin “kez” sayılarının davalı tarafından 4’ten 1’e indirildiğini, bu değişiklik neticesinde müvekkilinin işlem kaybının 146.584,97.-TL olduğunu, ayrıca davaya konu iş nedeni ile müvekkilince başkaca ihalelere girilemediğini ve bu nedenle müvekkilinin iş kaybının da mevcut olduğunu, söz konusu zararlar nedeni ile taraflar arasındaki sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, 4 ay süren iş süresince müvekkili tarafından işçilere toplamda 28.000,00.-TL ödeme yapıldığını, ayrıca taraflar arasında akdedilen sözleşmeye olan inancı nedeni ile müvekkili tarafından 1 yıl süreli lift kiralandığını, lifte ödenen toplam tutarın ise 87.756,00.-TL olduğunu, bu nedenle söz konusu zararların davalı tarafından tazmininin gerektiğini beyanla neticeten fazlaya ilişkin haklarının mahfuz kalması kaydı ile, sözleşmenin ve ihale şartlarının değiştirilmesi nedeni ile uğranıldığı iddia edilen ticari kar kaybı ve yapılan masrafların hesaplanarak tespitine ve davalıdan ticari faizi ile birlikte tahsil edilerek taraflarına verilmesine, sözleşme süresince taraflarınca başkaca bir iş alınamamasından kaynaklanan iş kaybının hesaplanarak davalı yanın bu miktarı tazmin etmesine, asgari vekalet ücretinin davalı tarafından ödenmesine ve davalının uygun görülen miktarda disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, davacının iddiasının aksine müvekkili tarafından taahhüt edilen herhangi bir iş adedinin ya da toplam iş tutarının mevcut olmadığını, söz konusu ihalede müvekkili tarafından yalnızca birim fiyat teklifi talep edildiğini, ihale öncesinde ya da sırasında müvekkili tarafından davacıya verilen bilgilerin tamamen bilgilendirme amaçlı olduğunu, bu durumun taahhüt şeklinde yorumlanamayacağını, davacının sözleşmeyi feshetmesi nedeni ile yalnızca menfi zararın tazminine dair talepte bulunabileceğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında, davacı tarafından lift kira bedeli, maaş ödemeleri, çalışanların yemek ve yol giderleri gibi masrafların talep edilemeyeceğini, bu tür giderlerin davacı tarafından karşılanacağının sözleşmelerde kararlaştırıldığını, davacının kaçırdığını ya da alamadığını iddia ettiği ihalelerden kaynaklanan iş kaybının müvekkili ile ilişkilendirilemeyeceğini, ayrıca söz konusu kayıplara ilişkin davacı tarafından sunulan herhangi bir delilin de mevcut olmadığını, davacının uğradığını iddia ettiği bütün zarar kalemlerini kanıtlarla ispat etmesinin gerektiğini beyanla neticeten, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; sözleşmenin feshedilmesinden dolayı oluşan zararın tazmini isteminden ibarettir.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişiler 19/03/2018 tarihli raporlarında; a.)İşe giriş-çıkış bildirgeleri ve maaş bordroları sunulan 5 adet işçinin bu işte çalıştıkları ve maaşlarını da tahsil ettiklerinin kabulü halinde, hesaplanan tutarın yukarıda arz edildiği üzere 23.966,43.-TL olduğu, ancak söz konusu işçilerin sadece bu iş için alındıkları yahut da çalışma süreleri içinde, davacı işveren tarafından başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığına dair dosyada herhangi bir verinin mevcut olmadığı, b.)Lift Kiralama Bedeli olarak talep edilen 87.756.-TL ile ilgili olarak, bu bedelin davacı tarafından dava dışı firmaya ödendiğine dair herhangi bir ödeme belgesinin dosyada mevcut olmadığı, bunun yanında, kiralamanın fiilen tekemmül ettiği faraziyede, yukarıda bu alanda yer bulan anlatımların yanı sıra, söz konusu lift’in davacı tarafından başka bir işte kullanılıp kullanılmadığının/kullanılma imkanının veya iadesinin mümkün olup olmadığının da dosyadan anlaşılamadığı, c.) Gerek Ticari Kar Kaybı ve gerekse İş Kaybından dolayı uğranıldığı iddia edilen zararlara ilişkin olarak, davacının uğradığını iddia ettiği zarar kalemleri ile ilgili taleplerini net bir şekilde açıklayarak, somut olarak ortaya koyması gerektiği, bunun sonrasında heyetimize ayrıca sektör uzmanı teknik bilirkişi katılımı ile ve davalı yanın bir yıl önce, benzer alanlarda aldığı hizmetin karşılığında ödedeiği meblağın ne olduğunun sektör -uzmanı bilirkişinin katılımı ile- yapılması ardından hesaplamaların yapılmasının yapılabileceği ; 25/09/2018 tarihli ek raporlarında; sözleşme gereği davacı firmanın kiraladığı lifti, iş alanı gereği başka bir işletmede de kullanılabileceği, ... San. A.Ş. Firmasının davacıya fatura ettiği hakedişlerini sözleşme çerçevesinde ödediğinden, davacının herhangi bir zararının söz konusu olamayacağı tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen kök ve ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasında 07/10/2016 tarihli bir sözleşme akdedildiği, sözleşmenin altında her iki tarafın da kaşe ve imzalarının mevcut olduğu görülmektedir.Bizatihi sözleşmenin kendisi, yanlar arasında tartışma konusu değildir. Sözleşme’nin 4. maddesi: “Sözleşme konusu hizmetin gerçekleştirilmesinde uygulanacak fiyatlar ‘Teyid Edilmiş Fiyatlar’ listesinde belirtilmiştir. Fiyatlara KDV dahil değildir.” şeklindedir. Sözleşme’nin 9. maddesinin 2. paragrafı: “Müteahhit Firma Personeli, ... Otosan yemekhane ve servis hizmetinden bedeli karşılığında yararlanabilecektir.” şeklindedir. Sözleşme’nin 9. maddesinin 5. paragrafı: “İşbu sözleşme kapsamında çalışan Müteahhit Firma elemanlarının ücret, vergi, sigorta primi, çeşitli fon kesintileri, kıdem ve ihbar tazminatları dahil her türlü ödemesinden Müteaahhit Firma sorumlu olup, bundan dolayı ... ’a hiçbir yükümlülük getirilmeyecektir.” şeklindedir. Ayrıca davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan Haziran 2016 tarihli bir Teknik Şartname mevcut olup, işbu şartnamenin 4. maddesinde beliritlen Kontrol Periyotlarının tablodaki gibi olduğu, Teknik Şartname’nin 10. maddesi: “… Bu iş için kullanılacak her türlü ekipman ve personel yükseltici müteahhit tarafından temin edilecektir. Kontrol sırasında kullanılacak personel yükseltici firma tarafından karşılanacaktır…” şeklindedir. Teknik Şartname’nin 23. maddesi: “Kullanılacak her türlü alet, ekipman, sarf, emniyet ve koruyucu malzemeler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” şeklindedir. Ancak huzurdaki davada davacı, yukarıdaki tabloda da gösterildiği üzere, söz konusu emtialara ilişkin “yılda 4 kez” olarak belirtilen bakımların, davalı tarafından “yılda 1 kez” olarak revize edildiğini ve bu nedenle de taraflarının zarara uğradığını iddia etmektedir. Davacı, iddia ettiği bu zarara ilişkin olarak dava dilekçesinin 1 numaralı ekinde 2 ayrı tablo sunmuş olup, işbu tabloların tetkikinde ise;- “İhalede Verilen Adetler ve Periyodlar” başlıklı tabloda hesaplanan toplam tutarın 269.775,74 TL olduğu, - “... Tarafından Değiştirilen Liste” başlıklı tabloda hesaplanan toplam tutarın ise 78.454,12 TL olduğu, - Tablolar arasındaki farkın (269.775,74 – 78.454,12 =) 191.321,62.-TL olduğu ve bu farkın; tablolarda belirtilen 3-13 numaralı parçaların “Kez/Yıl” rakamlarının, birinci tabloda 4, ikinci tabloda ise 1 olması nedeni ile kaynaklandığı görülmektedir. Taraflarca dosyaya sunulan 07/10/2016 tarihli sözleşmenin ekinde bulunan “Teyid Edilmiş Fiyatlar” başlıklı belgenin tetkikinde ise, herhangi bir “Kez/Yıl” kararlaştırmasının mevcut olmadığı, yalnızca “adet” bazındaki fiyatların mevcut olduğu görülmektedir. Diğer yandan davacı vekili tarafından dava dilekçesinin 3 numaralı ekinde, davacı tarafından davalıya gönderilen 19/09/2016 tarihli ve EKE-TKL.16.0052-R2 numaralı bir Teklif Tablosu mevcut olup, işbu tabloda da herhangi bir “Kez/Yıl” kararlaştırmasının mevcut olmadığı, yalnızca “adet” bazındaki fiyat tekliflerinin mevcut olduğu görülmektedir. Ayrıca yine davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan “E-ihale Sitesi Çıktısı” başlıklı belgede, huzurdaki davaya konu ihaleye ilişkin birtakım bilgilerin mevcut olduğu görülmüş olup, söz konusu teklif ekranında da, yapılacak bakımlara ilişkin herhangi bir “Kez/Yıl” sayısının mevcut olmadığı, yalnızca adet sayılarının ve birim fiyatlarının mevcut olduğu görülmektedir. Dava dilekçesinin SONUÇ VE İSTEM kısmında davacının mali taleplerinin; a.) İhale şartlarının değiştirilmesi sebebiyle uğranıldığı iddia edilen ticari kar kaybı ve yapılan masraflar tutarı için şimdilik 500.-TL, b.)Sözleşme süresince başka iş alınamamasından kaynaklanan iş kaybı için şimdilik 500.-TL olduğu görülmektedir. Davacın bu talepleri ile ilgili olarak; a) İhale şartlarının değiştirilmesi sebebiyle uğranıldığı iddia edilen ticari kar kaybı ve yapılan masraflar tutarı ile ilgili olarak : Davacı bu talebi ile ilgili olarak, söz konusu işin yapılması için 4 ay boyuca 5 işçi çalıştırmak zorunda kaldığını ve bunlar için kişi başı aylık 1.400.-TL olmak üzere toplamda 28.000.-TL ödeme yaptığı, ancak söz konusu işçilerin sadece/münhasıran bu iş için alındıkları yahut da çalışma süreleri içinde, davacı işveren tarafından başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığına/çalıştırılmalarının mümkün olup olmadığına dair dosyada herhangi bir veri mevcut değildir. Yine bunun yanında, sözleşme gereği bir yıllık lift kiraladığını ve kira bedeli ve nakliye olmak üzere toplam 87.756.-TL ödediğini iddia etmektedir. Dava dilekçesi ekinde 09/11/2016 imza tarihli bir kısa süreli kiralama sözleşmesi- günlük mevcut olup, aylık kira bedelinin 3.600.-TL /ay olduğu, nakliye gidiş /geliş bedelinin de 1.500.-TL olduğu görülmektedir. Dosyada kira bedelinin ödendiğine dair bir ödeme belgesi mevcut değildir. Davacı yan, liftin bir yıllık bedeli ödediğini iddia etmekte olup, bu metne göre, kira bedeli ödediğinin kabul edilmesi halinde, bu tutar 12 ay x 3.600.-TL = 43.200.-TL Kira bedeli +1.500 Nakliye bedeli olmak üzere toplam 44.700.-TL olmaktadır.Ticari kar kaybı savı/talebi ile ilgili olarak, davacı şirketin dosyada herhangi bir mali verisi bulunmamaktadır. Davacının uğradığını iddia ettiği ticari kar kaybını detaylı açıklamaları ile net olarak ortaya koyması sonrasında, heyetimize ayrıca sektör uzmanı teknik bilirkişi katılımı ile ve davalı yanın bir yıl önce benzer alanda ne kadar hizmet aldığının, davacının ilgili dönemde (sözleşme tarihinden itibaren 1 yıl) ve sözleşme öncesi dönemde (sözleşmeden önceki 1 yıl) hangi miktarda gelir ve kar elde ettiğinin kıyas için ortaya konması ile bu hesabın yapılması ve hesap sürcinde ayrıca davacının davalıyla ilişkisi yüzünden başka bir iş yapma imkanının olmadığını sayın Mahkeme önüne getirmesi gerektiği (TBK md. 51/1 ve 52/1) yüce yargı makamının takdirine muntazırdır...,b.)Sözleşme süresince başka iş alınamamasından kaynaklanan iş kaybı için şimdilik 500.-TL ile ilgili olarak. Bu taleple ilgili değerlendirmemiz de aynen, yukarıdaki paragraftaki ticari kar kaybı ve masraflar ile ilgili açıklamamızla uyumlu olup, davacının bu talebini de detaylı açıklamalar ile net bir şekilde ortaya koyması gerektiği değerlendirilmiştir. Bilirkişinin görevi, taraf iddilarını ispat ve somutlaştırmak olmayıp, iddia ve savunmaların, Mahkemenin verdiği görev kapsamında, dosyaya sunulu belgeler ve/veya ticari defter, kayıt ve dayanağı belgeler üzerinden denetimini yapmaktır. TBK md. 114/II yollamsıyla ulaşılan TBK md. 50/II hükmünde yer bulan esas, bilirkişiye değil, sadece Mahkemeye (hakime ) tanınmış bir yetkidir ve bunun da evvelinde, TBK md. 50/I hükmüne riayetle işlem yapılması gereği mevcuttur. Sonuç olarak; raporda yer bulan anlatıma göre ve yapılan mali incelemeler sonucu; a.)İşe giriş-çıkış bildirgeleri ve maaş bordroları sunulan 5 adet işçinin bu işte çalıştıkları ve maaşlarını da tahsil ettiklerinin kabulü halinde, hesaplanan tutarın yukarıda arz edildiği üzere 23.966,43.-TL olduğu, ancak söz konusu işçilerin sadece bu iş için alındıkları yahut da çalışma süreleri içinde, davacı işveren tarafından başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığına dair dosyada herhangi bir verinin mevcut olmadığı, b.)Lift Kiralama Bedeli olarak talep edilen 87.756.-TL ile ilgili olarak, bu bedelin davacı tarafından dava dışı firmaya ödendiğine dair herhangi bir ödeme belgesinin dosyada mevcut olmadığı, bunun yanında, kiralamanın fiilen tekemmül ettiği faraziyede, yukarıda bu alanda yer bulan anlatımların yanı sıra, söz konusu lift’in davacı tarafından başka bir işte kullanılıp kullanılmadığının/kullanılma imkanının veya iadesinin mümkün olup olmadığının da dosyadan anlaşılamadığı, c.) Gerek Ticari Kar Kaybı ve gerekse İş Kaybından dolayı uğranıldığı iddia edilen zararlara ilişkin olarak, davacının uğradığını iddia ettiği zarar kalemleri ile ilgili taleplerini net bir şekilde açıklayarak, somut olarak ortaya koyması gerektiği, bunun sonrasında heyetimize ayrıca sektör uzmanı teknik bilirkişi katılımı ile ve davalı yanın bir yıl önce, benzer alanlarda aldığı hizmetin karşılığında ödediği meblağın sektör bilirkişisi tarafından yapılan incelemede; sözleşme gereği davacı firmanın kiraladığı lifti, iş alanı gereği başka bir işletmede de kullanılabileceği, ... San. A.Ş. Firmasının davacıya fatura ettiği hakedişlerini sözleşme çerçevesinde ödediğinden, davacının herhangi bir zararının söz konusu olamayacağı tespit ve rapor edildiği anlaşılmakla; denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi kök ve ek raporuna göre davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-)Davacının davasının REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 35,90 TL har, peşin alınan 31,40 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 4,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-)Davalı duruşmalarda kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-) Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı gider avansından artan bakiyenin davacıya/vekiline iadesine,
Dair tarafların yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/11/2018
Katip ...
Hakim ...
**Bu belge 5070 sayılı Kanun Kapsamında Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.**