T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/582 Esas
KARAR NO: 2020/523
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2017/... ESAS
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2017
KARAR TARİHİ: 26/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... adlı markanın sahibi olduğunu, davalının ise Alibeyköy'de bulunan ... adlı alışveriş merkezinde bulunan "Tarihi ... " adlı restoranı işletmekte olduğunu, davalının işletmekte olduğu restoranda kullandığı köfte, sucuk, sos ve meşrubat gibi gıda maddeleri ile ıslak havlu, Amerikan servis gibi malzemeleri müvekkili şirketin temin ettiğini, bu şekilde devam eden ticari ilişki neticesinde davalının müvekkili şirketten almış olduğu gıda maddeleri ile diğer malzemelere karşılık üzerine düşen edimleri ifa etmediğini ve almış olduğu ürünlerin ücretlerini ödemeyerek müvekkili şirketin mağduriyetine sebep olduğunu, bu nedenle davalı hakkında .... İcra Müdürlğününün 2017/... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu beyanla, haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davlı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında Franchise anlaşması yapıldığını ve bu anlaşma uyarınca önce peşin olarak 20.000,00-USD ve daha sonra da bu ödemenin 385.000,00-TL ye tamamlandığını, davacı şirketin parayı aldıktan sonra müvekkili şirkete iş yerinin tefrişatını yaptığını, teslim ettiğini ve yaptığı tefrişatın bedelli olarak çok fahiş fiyatlar içeren faturalar kestiğini, iş yerine davacı şirketin de ortaklarından ... 'ın fotoğraflarını reklam amacı ile astığını, davacının çok büyük paralar kazanacağını söyleyerek ikna ettiğini, daha sonra ... 'ın kendi isminin tescilli marka olduğunu ve müvekkili tarafından izinsiz kullanıldığını iddia ederek ... Sulh Hukuk Mahkemesinde 2017/... değişik iş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdığını, ancak davacı şirketin müvekkiline franchise anlaşması yapacağı bahanesi ile oyalarken özel entegre edilmiş et ve sucuklar ve malzemeler göndereceğini söylediğini, ancak gelen köftelerin ve sucukların hiçbir özelliğinin olmadığını, köftelerin kasaptan alındığını ve sucukların da marketten alınarak müvekkili şirkete fahiş bedellerle fatura edilmesi üzerine müvekkili şirketin, köfte ve sucuk, ıslak mendil ve Amerikan servislerini almaktan vazgeçtiğini, müvekkili şirketin anlaşma yapılacağı umudu ile ödediği 385.000-TL'den açıkta kalan 72.600-TL ve 11.04.2017 tarihli 67353 sayılı fatura ile davacı şirketin sahiplerine verilen 1.926,48-TL yemek bedelinden alacaklı olduğu için bir kısım köfte ve sucukların bedelinin ödenmediğini, davacı şirketin bu nedenle müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını beyanla, yapılacak yargılama sonucunda davacı ve davalının karşılıklı alarak borç ve alacaklarının tespitine ve takas mahsup uygulamasına fazlaya çıkacak olan alacağımızın davacıdan alınarak taraflarına ödenmesine, davanın icra inkar tazminatı taleplerinin reddine, taraflarına çıkacak olan alacak miktarına ticari faiz uygulanmasına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA;
Davacı vekili 12/09/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile yaptığı görüşmelerde "... " adı altında ... Restoranı açmak üzere franchise ve kiralama sözleşmesi yapmak üzere 21/10/2016 tarihinde bir ön protokol imzalandıklarını, bu protokol ile birlikte davacı şirketin davalı şirkete 20.000 USD verdiğini ve akabinde bu parayı 390.000-TL'ye tamamladığını, davalı şirketin ...'de 4.kat 403 nolu dükkanı köfteci restoranı olarak dizayn ederek davacıya 03/12/2016 tarihinde teslim ettiğini, ancak dükkan tesliminden 5 ay sonra davacıya aylık 9.500,00-TL kira bedelli kira kontratı yapıldığını, davalı şirketin kira kontratı yaptıktan sonra davacı şirkete önerdiği ve taahhüt ettiği franchise anlaşmasını imzalamadığını, davalı şirketin buna rağmen davacı şirketi ve personelliğini keyfi olarak şifahi talimatları ile yönetmeye ve hesap kitap belirlemeden ödemeler yapmaya zorladığını, davacı şirketin bu çalışma şekline franchise hizmeti ve haklarını vermediğini, bu nedenle ve bu amaçla alınan paranın sebepsiz ve haksız kazanç olduğunu, bu nedenlerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00-TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA SAVUNMA:
Davalı vekili 01/11/2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki mevcut anlaşmaların sözleşme serbestisi çerçevesinde olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmesi sorumluluğu göz önüne alındığında iddialarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davalı şirketin franchise anlaşmasının imzalanması için davacı tarafa defalarca bildirim yapmasına rağmen davacı tarafın sözleşme imzalamaya yanaşmadığını, davacıya gönderilen ... Noterliği'nin 28/04/2017 tarihli ihtarnamesi ile franchise sözleşmesi gereği ... marka ve logosunu kullandığı ve sözleşmeye uygun hareket etmesi gerektiği bildirilerek sözleşmenin varlığının bildirildiğini, ancak davacı tarafın cevabi ihtarnamesinde yazılı olarak değil sözlü olarak franchise anlaşması yapıldığını ve ön protokol imzalandığını beyan ettiğini, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2010/... Esas, 2011/... karar, 20/01/2011 tarihli kararlarında da belirtildiği gibi sözleşmenin yazılı olmasının geçerlilik şartı olmadığını, bu nedenle taraflar arasında franchise sözleşmesi olduğunun sabit olduğunu, davalı şirketin franchise sözleşmesi gereği üstüne düşen edimleri yerine getirdiğini, davacı tarafın franchise sözleşmesi kapsamında davalı şirketin hak sahibi olduğu markayı ve ürünleri kullandığını, davalı şirketin sözleşme kapsamında restoran konseptini hazır bir şekilde davacı tarafa eksiksiz olarak teslim ettiğini, davacı çalışanlarına eğitimler verdiğini ve her yardımı franchise kapsamında yerine getirdiğini, davacının yazılı sözleşme yapmayarak kendi edimlerini yerine getirmemeyi amaçladığını, taraflar arasındaki sözleşmeye ilişkin olarak davalı yana malzemeler tedarik edildiğini ve bunların faturalarının tebliğ edildiğini, ancak davacının bu ödemeleri zamanında yapmadığını ve bu nedenle ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; asıl dava dosyasının itirazın iptali davası, birleşen dava dosyasının ise sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmişler, davada; ... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasına, cari hesap dökümü, ticari defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin vs. dayanmışlardır.
Davaya dayanak ... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... A.Ş., tarafından, borçlu ... Ltd Şti. aleyhine; 24.931,08-TL asıl alacağın tahsili için 29/05/2017 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 02/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 05/06/2017 tarihinde borcun tamamına ve tüm ferilerine itiraz ettiği,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ...A.Ş., tarafından, borçlu ... Ltd Şti. aleyhine; 11.210,00-TL kira alacağı ve 33,63-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 11.243,63-TL alacağın tahsili için 08/09/2017 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 15/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 20/09/2017 tarihinde borcun 9.500,00-TL'lik kısmı dışında 1.710,00-TL'lik kira alacağında, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... A.Ş., tarafından, borçlu ... Ltd Şti. aleyhine; 9.500,00-TL kira alacağı ve 133,00-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 9.633,00-TL alacağın tahsili için 20/06/2017 tarihinde ilamsız genel /haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 29/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 06/07/2017 tarihinde borcun 4.750,00-TL'lik kısmına itiraz ettiği,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... Tic. Ltd Şti, tarafından, borçlu ...A.Ş. aleyhine; 74.086,48-TL asıl alacak, 1.927,21-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 76.013,69-TL alacağın tahsili için 27/07/2017 tarihinde ilamsız genel /haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 26/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 28/09/2017 tarihinde borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği,
... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... Ltd Şti, tarafından, borçlu ...A.Ş. aleyhine; 74.086,48-TL asıl alacak, 1.927,21-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 76.013,69-TL alacağın tahsili için 27/07/2017 tarihinde ilamsız genel /haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 26/09/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 28/09/2017 tarihinde borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre davacının, davalı borçludan alacaklı olup olmadığı hususunda bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi 23/11/2018 tarihli raporunda: asıl dava yönünden; davacının 2017 takvim yılına ait incelenen resmi defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacının incelenen resmi defter ve belgelerinde 29.05.2017 icra takip tarihi itibarıyla davalıdan 27.029,63 TL alacaklı olduğu, davacının 2017/... Esas sayılı icra dosyasında talep ettiği 24.931,08-TL'nin yerinde olmadığı, davalının 2017 takvim yılına ait incelenen resmi defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının incelenen resmi defter ve belgelerinde 29.05.2017 icra takip tarihi itibarıyla davacıya 24.591,09-TL borçlu olduğu, davacının 24.591,09-TL talep edebileceği, aksi takdirde aradaki fark olan 339,99 TL' nin izaha muhtaç olacağı, birleşen dava yönünden; davacının 12.09.2017 dava tarihi itibarıyla davalıdan 159.00.001 kod nolu "Verilen Sipariş Avanları" hesabında 72.160,00 TL alacaklı olduğu, davalı 2016-2017 yıllarına ait cari hesap (Sipariş Avansları Hesabına) detayı vermediğinden değerlendirme yapılamadığı, 10/05/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; asıl davada davacının davalıdan 24.591,09-TL alacaklı olduğu; birleşen davada ise davacının davalıdan 271.893,80-TL alacaklı olduğu; birleşen davada fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 20.000,00-TL talepte bulunulduğu hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Birleşen dava dosyası kapsamında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dava dosyasında keşif marifetiyle mimar bilirkişiden rapor alındığı, 23/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taşınabilir ve taşınamaz ikinci el konumunda olan, taşınmazda yapılan dekorasyon / tadilat çalışmasına yönelik malzeme ve hizmetler ile işletmedeki emtianın yıpranma payları, kalan faydalı ömürleri, emsalleri göz önünde bulundurularak, günümüz piyasa koşullarında oluşan arz ve talep dengesine göre, alım ve satım fiyatları arasındaki ortalama fiyatlarının baz alınması neticesinde oluşan kanaate göre, 12.09.2017 dava tarihindeki; 1. el maddi ederinin Kdv dahil toplam 118.106,20-TL olabileceği, aynı tarihteki ki 2. el maddi ederinin Kdv dahil toplam 34.123,24-TL olabileceği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Birleşen dava dosyası davacı vekilinin 27/06/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 271.893,80TL olarak arttırdığını beyan etmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen tarafların belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın, 29/05/2017 tarihinde davalı borçlul aleyhine .... İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı dosyası ile 24.931,08 tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanın borca, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, birleşen dava yönünden; Davacı ile davalı arasında bila tarihli imzalanan ön protokol ve 03/2016 tarihinde imzalanan sözleşmesinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme dayalı alacak istemine dayandığı, asıl dava yönünden davacı ... A.Ş. 'nin 01.01.2017 devir bakiyesinde (2016 yılı cari hesap ) davalı ... Ltd.Şti. den 27.029,63 TL. alacaklı olduğu, 29.05.2017 icra takip tarihine kadar herhangi bir işlemin yapılmadığı, davalı yanın incelenen resmi defter ve belgelerinde 29.05.2017 icra takip tarihinde 24.591,09 TL davacı yana borçlu olduğu tespit edildiği, davacı yanın icra takibinde talep ettiği bakiye alacak ise 24.931,08 TL olduğu, davalı yanın kayıtları ile davacının icra takibinde talep ettiği tutar farkı ise; (24.931,08-24.591,09) 339,99 TL olduğu, davalının kayıtlarının göre davacı talebinin 24.591,09 TL'lik kısmının çekişmesiz, 339,99 TL'lik kısmının ise çekişmeli olduğu, davacının 2017 takvim yılına ait incelenen resmi defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacının incelenen resmi defter ve belgelerinde 29.05/2017 icra takip tarihi itibarıyla davalıdan 27.029,63 TL alacaklı olduğu, davalının 2017 takvim yılına ait incelenen resmi defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının incelenen resmi defter ve belgelerinde 29.05.2017 İcra takip tarihi itibarıyla davacıya 24.591,09 TL. borçlu olduğu, davacının 24.591,09 TL talep edebileceği, (aksi takdirde aradaki fark olan 339,99 TL. nin İzaha muhtaç olacağı), birleşen davada davacı yan davalıya franchise bedeli olarak toplam 390.000,00 Tl ödediğini belirtmiş davalıda cevap layihasında bu ödemenin yapıldığını kabul ettiği, taraflar arasında franchise sözleşmesinin akdedilmesi için 21.10.2016 tarihli ön protokol imzalanmış; bu protokol uyarınca kira sözleşmesi akdedilmiş ve davalı tarafından ürünler davacıya gönderilmeye başladığı, davacı yan 05,12.2018 tarihli layihası ekinde sunduğu tanıtım kataloğunda yer alan davalı yükümlülüklerinin hiçbirisinin yerine getirilmediğini özellikle de 5. Sayfada belirtilen Franchising Süreci başlığı altında yazılı olan işlemlerin yapılmadığını belirtildiği, bu katalogun ilgili bölümü incelendiğinde 4. Adım; "Franchise Sözleşmesinin imzalanması: Franchise sözleşmesinin hazırlanıp imzalanması için gerekli evrak listesi bayiye verilir. Evrak prosedürünün tamamlanmasından sonra Franchising sözleşmesi imzalanır" şeklinde olduğu, dosya kapsamından ve davalı beyanından taraflar arasında belirtildiği şekilde bir Franchise sözleşmesi imzalanmadığı sabit olup, bu durumda birleşen dosyada alınan 23.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda dava tarihi itibariyle hesaplanan 118.106,20 TL'nin davacı tarafından ödendiği cevap layihasında kabul edilen 390.000,00 TL den mahsup edilmesiyle 271.893,80 TL tutarında davacının alacaklı olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği görülmekle, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre asıl davanın kısmen kabulü, birleşen davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
A-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 24.591,09- TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin 24.591,09-TL asıl alacak üzerinden icra takibindeki talep gibi devamına,
2-Alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatı 4.918,21-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Asıl davada Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 1.679,82-TL harçtan peşin alınan 301,11- TL harcın mahsubu ile bakiye 1.378,71- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Asıl davada Davacı tarafından dava açıldığı sırada yatırılan 301,11- TL peşin harç, 31,40-TL başvuru harcı, 4,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 337,11-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 800-TL bilirkişi ücreti, 165,00-TL davetiye/ teskere gideri olmak üzere toplam 965,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 853,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca 339,99TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
B-Birleşen dava yönünden davanın KABULÜ İLE; ( .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... E - 2018/... K sayılı )
-20.000,00-TL'nin 12/09/2017 tarihinden itibaren, 251.893,80-TL'nin ıslah tarihi olan 27/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Birleşen davada Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 18.573,06-TL harçtan peşin alınan 341,55 TL ve 4.301,75 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.643,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.929,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Birleşen davada Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 341,55-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı , 4.301,75-TL ıslah harcı, 221,80-TL keşif harcı, 600,00-TL bilirkişi ücreti, 800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.594,40-TLyargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Birleşen dava yönünden; davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 27.482,57-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
11-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/11/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza