T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/637 Esas
KARAR NO:2022/504
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:11/07/2017
KARAR TARİHİ:16/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... ...projesi kapsamında belirli bölümlerin inşası amacıyla ... Müt. Plan İnş. Müh. En. Mad. ve Taş. A.Ş. ile taşeronluk sözleşmesi imzaladığını, ... firması, üstlenilen işin büyüklüğü dolayısıyla teknik bilgi ve çalışma gerektiren hususlarda başka firmalar ile alt taşeronluk ilişkileri kurduğu, proje kapsamında... bölgesindeki binaların elektrik, mekanik ve mimari işleri gibi ince işlerin davalı ... ...Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması konusunda anlaştığını, bu kapsamda alt işveren - asıl işveren ilişkisi kurulmuş ve gerekli tüm bildirimlerin SGK'ya yapıldığını, müvekkil ile davalı ... arasında asil işveren - alt işveren ilişkisini oluşturan ... Projesi 840-Laboratuvar&İtfaiye binası mekanik, elektrik ve ince işler sözleşmesi ... imzalandığı, bu sözleşmenin 8.54. maddesi ile aynen işçilerin sigorta primleri ve stopaj vergileri yükleniciye (...) ait olduğunu, yine ilgili sözleşmenin 8.58 maddesi ile yüklenici (...) işçilerin ücretlerini ve SGK primlerini ödemediği takdirde işveren işçilerin ücretlerini ve SGK primlerini ödeme ve ilgili tutarı yüklenicinin hakkedişinden veya teminatından kesme hakkına sahip olduğunun belirtildiği, davalı ...'nın işbu sözleşme ile işçilerin maaş ve sigorta primlerine ilişkin tüm sorumluluğu üstlendiğini, nitekim müvekkilin alt taşeronları ve onların kendi taşeronlarının işçilerine karşı hiçbir sorumluluk üstlenmediği hususu ... ile akdetmiş olduğu İnşaat Alt Sözleşmeleri Genel Şart ve Koşulları başlıklı sözleşmesinin 8.2 ile 8.3 maddeleri uyarınca “ yüklenici personelinin istihdamı ve bunlara yapılacak sözleşmeler yönünden geçerli tüm iş hukuku düzenlemelerine riayet etmeyi taahhüt ettiğini, yüklenici ayrıca sosyal güvenlik iş kazaları ve güvenlik ve sağlık konularında geçerli düzenlemelere de uyacağı, ... bu yükümlülüklere uyulduğunu kanıtlayan belgeleri yükleniciden talep edebileceği, yüklenicinin bu yükümlülüklerden herhangi birisine uymaması nedeniyle ortaya çıkan borç masraf gider ve taleplere karşı ...'ı tekeffül edecek ve masum tutacağı, yine sözleşmenin 19.2.8 ve 19.2.9 maddeleri ile müvekkilin alt işverenlerin işçilere karşı herhangi bir maaş ya da SGK ödemesi yapmayı üstlenmediğinin belirtildiği açıkça belirlendiği, ... tarafından projede çalıştırılan işçilerin maaş ve SGK primlerinin ödeme sorumluluğu ... firmasına ait olup, nitekim davalı ... tüm işçileri ile hizmet akitlerini bizzat imzalamış ve işçilerin maaş ve prim ödemelerini de kendi üstlendiğini, ancak davalı ... Haziran ayından itibaren işçilerin SGK primleri ve maaşlarını ödemekten imtina ettiğini, tüm uyarılara rağmen işçilere ve SGK'ya ödeme yapılmamasının üzerine müvekkil alt işveren olmasının hukuki sonuçlarının bilincinde olarak SGK primleri ve maaş ödenmemesi halinde faiz ve masrafların da eklenmesiyle oluşabilecek kötü bir mali tabloya yol açmamak adına yasal sorumluluğu çerçevesinde bordro hesapları uyarınca ödemelerin yaptığını, İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca “bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, dolayısıyla müvekkil asıl işveren olmasının hukuki sonuçlarını göz önünde bulundurarak alt işverenleri tarafından gerekli ödemelerin yapılıp yapılmadığının resmi kayıtlardan düzenli olarak kontrol ettiğini, yapılan kontroller sırasında ...'nın ödemelerini ifa etmediği fark etmiş ve SGK sistemi üzerinden görünen ...'ya ait maaş ve/veya prim borçlarını müvekkil şirket tarafından ödendiğini, ilgili prim ve maaş ödemelerin müvekkil şirketin banka hesaplarından yapıldığını, Ekim ayı itibariyle ... adına 309.681,94 TL maaş ve 185.349,52 TL SGK prim ödemesi olarak asıl işveren sıfatıyla toplam 495.031.46 TL ödeme yaptığını, 09.08.2016 tarihi itibariyle proje kapsamında çalışmayı kesmesine rağmen işçilerin kayıtlarını müvekkile ait SGK numarasından çıkartmadığını, Türk Borçlar Kanunu'nun 167. Maddesi uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı eşit paylarla sorumlu olduğunu, kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı olduğunu, bu durumda borçlu her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebileceğini, borçlulardan birinden alınamayan miktarı diğer borçlular eşit olarak üstlenmekte yükümlüdürler hükmü mevcut olup, müvekkilin asıl işveren olması ve alt işveren ...'nın ödemesi gereken maaş ve SGK primlerinin ...'nın ifadan imtina ettiğini öğrenmesini müteakip borçları ödeyerek asıl işveren olmasından kaynaklanan müteselsil sorumluluğu yerine getirdiğini, müteselsil sorumluluk kuralları çerçevesinde yapılan bu ödemeler için ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiziyle rücu ederek ödenmesini talep ve dava etmiş oldukları anlaşıldı.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin yetkilisi olduğu şirketin faaliyet gösterdiği başlıca alan konut ve işyeri kulelerinin mekanik tesisatının inşası olup, bunun yanında bir inşaat projesini topraktan anahtar teslimine kadar tamamlayıp teslim etme kabiliyeti olan bir ticari işletme olduğu, bu kapsamda ... yüksek hızlı tren, ... ... Üniversitesi ..., ... ... santral inşası gibi bir çok devlet projesinde görev aldığı, 2016 yılında faaliyet gösterilen projelerin ... merkez binası (... İnşaat taşeronu), sakız ağacı konutları (... İnşaat taşeronu), ... İstanbul yerleşkesi II aşama Ar-Ge binaları (... İnşaat taşeronu), ... ritim İstanbul (... inşaat taşeronu), ... ... ... ... (... İnşaatın taşeronu) olarak faaliyette bulunduklarını, ... ve ... inşaat yetkililerinin ödeme amacıyla vadeleri 15 Temmuz hain darbe ve terör girişiminden sonra olan milyonlarca liralık çek keşide ettiğini, müvekkilin ... İnşaatın ... ... ... şantiyesinde yaklaşık 8.000.000-TL bedelli iş yapmasına rağmen bu hakkedişine karşılık kendisine verilen çekler ile avans çeklerinin tamamının karşılıksız çıktığını, yapılan işlerden dolayı ... inşaattan alacaklı olduğunu, ... şantiyesinde ... inşaatın taşeronu olarak yapılan işlerin tespiti ile işlemiş faizi hesap ederek takas mahsup def'inde bulunarak yapılan değerlerden mahsubunu talep ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; SGK kayıtlarına, müvekkil tarafından yapılan ödemelere dair dekontlara, belgelere, banka hesap hareketlerine, inşaat alt sözleşmeleri genel şart ve koşulları başlıklı sözleşmeye, 28/04/2016 tarihli ... projesi 840 laboratuvar ve itfaiye binası mekanik, elektrik ve ince işler sözleşmesine, 10/02/2016 tarihli 840 ... kullanım ve pis su tesisat işleri sözleşmesine, Yargıtay kararlarına, doktrin görüşüne, tanık beyanlarına, keşif , bilirkişi , yemin ve her türlü sair delil ve belgelere dayanmışlardır.
Davalı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; ... ...A.Ş.tarafından müvekkilin yetkilisi olduğu şirkete keşide edilen çek suretlerine, ... ..A.Ş.tarafından müvekkilin yetkilisi olduğu şirkete keşide edilen çeklerin karşılıksız çıktığına ilişkin banka kayıtlarına, her iki tarafın ticari defter ve belgelerine, bilirkişi incelemesine, keşif, yemin, tanık ve sair her türlü yasal delile dayanmışlardır.
Getirtilip incelenen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı ... Havalandırma Mim. İnş. Taah. Tic. A.ş. Tarafından davalılar ... ...A.Ş., ... Mühendislik ...Şti., ... A.Ş., ... A.Ş. Ve... ...A.Ş.aleyhine tazminat istemine dayalı davanın ikame edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin davacı ... proje sahasında alt taşeron olarak işlemiş olduğu ve işçilerinin asıl işveren olarak ... Mühendislik, işveren olarak da ... Havalandırma...A.Ş’nın SGK kaydı altına çalışıp çalışmadığı hususunun araştırılması kapsamında ... Sosyal Güvenlik Merkezi'ne yazılan teskereye cevap verildiği, ilgili cevapta ... ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ünvanlı işyeri işçilerinin primlerinin kim tarafından ödendiği kurum tarafından tespit edilmediğini, işyeri için belirtilen tarihlerde ödemesi yapılan ve bunu gösteren müfredat dökümünün ise Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.
... ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi işçilerine yapılan tüm ödemelerin özellikle hem işçinin ad soyad vb. bilgilerinin hem de işlem tarihinin arama kriteri kullanılarak araştırılması ve işçilere yapılan tüm ödemelerin dökümünün ve 09.08.2016 – 08.09.2016 dönemi arasındaki davacı ... hesap hareketlerinin celbi için Türkiye Ekonomi Bankasına yazılan teskereye cevap verildiği, verilen cevapta adı geçen davacı şirketin kayıtlı hesaplarına rastlanıldığı, ilgili hesaplara ilişkin 09/08/2016 - 08/09/2016 tarih aralığına ait hesap hareketleri ve hesap bilgisi tablosunun CD formatında gönderildiği ve ayrıca ilgili CD'nin davacı yanca kağıt olarak dökümünün yapılarak dosyaya sunulduğu, davacı şirketin, davalı şirket ünvanlı açıklamalarını bildirir 21/09/2016 - 30/09/2016 - 09/08/2016 ve 11/11/2016 tarihli işlemlere ilişkin dekont örneklerinin Mahkememize gönderildiği ve ayrıca davacı şirket çalışanlarının maaş ödemelerinin bu banka aracılığı ile yapılmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce yanlar arasında bağıtlanan sözleşmeler genel şartları, bankadan gelen yazı cevapları ve SGK'dan gelen teskere cevapları da incelenmek suretiyle; yüklenici yükümlülüğündeki işçi maaş ve primlerinin yükleniciden tahsil edilip edilmediği hususunda bilirkişi raporu alınması için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği ve bilirkişi heyeti tarafından sunulan 20/06/2019 havale tarihli raporlarda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "....... Davacı ve davalı arasında imzalanan alt işveren - asıl işveren ilişkisinin sözleşmeler ile sabit olduğu, Sn. Mahkemenin T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI / ... Sosyal Güvenlik Merkezine yazılan müzekkere cevabında belirtilen ... SGK işveren numarasının Davalı ... ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olduğu, Davacı tarafın ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi ... no'lu hesaptan (...) toplam 185.349,52-TL SGK prim ödemesinin yapıldığı,
Sn. Mahkemenin ... Bankası A.Ş.'ye 21.06.2018 tarihinde müzekkere yazılarak davalı ... ...San. Ve Tic. A.Ş. çalışanları adına maaş ödemelerin dökümü için 09.08.2016 - 08.09.2016tarihleri arası banka hesap hareketleri istenilmiş olup, bankanın göndermiş olduğu CD içeriğinde yer alan hesap hareketlerinde Davacı vekilinin 19.06.2018 tarihli talep dilekçesinin ekinde bulunan kişiler adına herhangi bir maaş ödemesine rastlanılmamıştır. Diğer banka aracılığıyla ne kadar bir ödemede bulunduğu, buna ilişkin bilgi ve belgeler dava dosyasında mevcut olmadığı için şu aşamada tespit edilemediği,
Davacı tarafın faiz talebine ilişkin takdirin ise Sn. Mahkeme' ye ait bulunduğunu, " tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Taraf vekilleri tarafından bilirkişi heyet raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuş olup ek rapor alınması talebinde bulunulmuştur.
Mahkememiz tarafından davacı vekilinin itirazları kapsamında ... Bankası ... Kurumsal Şubeye teskere yazılarak davacı ...'nin ... hesap numaralı ve ... IBAN numaralı hesabın 09/08/2016-08/09/2016 tarihleri arasına ait hareket dökümlerinin istenildiği, yazılan teskereye cevap verildiği, verilen cevapta ilgili şirketin ... (Son hareket tarihi: 20/09/2019) nolu hesabının belirtilen döneme ait hesap ekstresinin Mahkememize sunulmuş olup Mahkememiz tarafından 12/09/2019 tarihli duruşmanın 3 nolu ara kararı gereğince dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 05/07/2021 havale tarihli ek raporlarda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davacı ve davalı arasında imzalanan alt işveren - asıl işveren ilişkisinin sözleşmeler ile sabit olduğu, Sn. Mahkemenin T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI / ... Sosyal Güvenlik Merkezine yazılan müzekkere cevabında belirtilen ... SGK işveren numarasının Davalı ... İsıtma Soğutma ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olduğu, Davacı tarafın ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi ... no'lu hesaptan (...) toplam 185.349,52TL SGK prim ödemesinin yapıldığı,
B. Sn. Mahkemenin ... ... Bankası A.Ş.'ye müzekkere yazılarak davalı ... İsıtma Soğutma ...San. ve Tic. A.Ş. çalışanları adına maaş ödemelerin dökümü için 09.08.2016 - 08.09.2016 tarihleri arası banka hesap hareketleri istenilmiş olup, bankanın göndermiş olduğu CD içeriğinde yer alan hesap hareketlerinde ekteki 9 sahifede bulunan maaş ödeme listesi ile toplam 309.681,94 TL maaş ödemesi yapıldığı hesap ekstresinde görülmüştür..." tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; yanlar arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında yüklenici yükümlülüğündeki işçi maaş ve primlerinin yükleniciden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalı ile arasında akdedilen alt işveren - asıl işveren ilişkisine dair sözleşmeler kapsamında davalı yükümlüğündeki işçi maaş ve primlerinin davacı tarafından ödenen kısımların davalıdan tahsili istemiyle davalı aleyhine Mahkememizde açılan rücuen tazminat davasında, Mahkememizde yapılan yargılama sırasında alınan hükme dayanak teşkil etmeye elverişli bilirkişi heyeti ek raporunda davacı ve davalı arasında imzalanan alt işveren - asıl işveren ilişkisinin sözleşmeler ile sabit olduğu, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı / ... Sosyal Güvenlik Merkezine yazılan müzekkere cevabında belirtilen ... SGK işveren numarasının davalı ... İsıtma Soğutma ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olduğu, davacı tarafın ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi ... no'lu hesaptan toplam 185.349,52TL SGK prim ödemesinin yapıldığı, davalı ... İsıtma Soğutma ...San. ve Tic. A.Ş. çalışanları adına toplam 309.681,94 TL maaş ödemesi yapıldığının hesap ekstresinde görüldüğünün tespit edildiği, tarafların tacir olması nedeniyle avans faiz uygulanması gerektiği ve iş bu davanın rücuen tazminat davası olması nedeniyle de faiz başlangıç tarihinin de ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren olması gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne, 495.031,46 TL’nin 136.700,16 TL’sine 09.08.2016 tarihinden, 94.118,97 TL’sine 12.08.2016 tarihinden, 14.890,16 TL’sine 19.08.2016 tarihinden, 108.342,53 TL’sine 05.09.2016 tarihinden, 4.795,36 TL’sine 06.09.2016 tarihinden, 8.197,71 TL’sine 08.09.2016 tarihinden, 65.616,62-TL’sine 21.09.2016 tarihinden, 53.213,99-TL’sine 30.09.2016 tarihinden, 9.155,96-TL’sine 11.11.2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın Kabulüne, 495.031,46 TL’nin 136.700,16 TL’sine 09.08.2016 tarihinden, 94.118,97 TL’sine 12.08.2016 tarihinden, 14.890,16 TL’sine 19.08.2016 tarihinden, 108.342,53 TL’sine 05.09.2016 tarihinden, 4.795,36 TL’sine 06.09.2016 tarihinden, 8.197,71 TL’sine 08.09.2016 tarihinden, 65.616,62-TL’sine 21.09.2016 tarihinden, 53.213,99-TL’sine 30.09.2016 tarihinden, 9.155,96-TL’sine 11.11.2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 33.815,59-TL nisbi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 8.453,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 25.361,69-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 8.453,90-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı, 1.800-TL bilirkişi ücreti, 266-TL teskere / davetiye gideri olmak üzere toplam 10.555,90-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 41.801,57-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avanslarından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır