T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1165 Esas
KARAR NO:2021/650
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:04/12/2018
KARAR TARİHİ:29/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 04.12.2018 tarihli dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin davalıya 27.07.2018 tarihinde 30.10.2018 vadeli 30.000,00 TL tutarlı çek verdiğini, karşılığında 26.991,38 TL aldığını, davalının işlem karşılığında müvekkiline bono metni olan bir sözleşme imzalattığını, davalının çekin keşidecisi olan şirketin konkordato geçici mühlet kararı alması nedeniyle çekin günü eklenmeksizin davalı tarafından sözleşme ekinde alınan boş bono üzerine 1.000.000 TL yazılarak, bakiyesi 30.000 TL üzerinden .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, kabinde ödeme emri tebliğ edilmeden müvekkili tarafından 24.10.2018 tarihinde 30.000,00 TL transfer edildiğini, davalıya para ödenmesi akabinde müvekkili adresine fiili haciz için gelindiğini, bakiye alacaktan fazlası için haciz yapılarak ihtiyati haciz infazının gerçekleştiğini, haciz esnasında 2.000,00 TL daha ödeme yapıldığını, mevcut borç için yukarıda ifade edilen bonoya ilişkin takip süreci devam ederken teslim edilen çekin iade edileceği ifade edildiği halde .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, bu takip başlatıldığında dosya borcunun kalan kısmının yaklaşık 2.000,00 TL civarında olduğunu, davalı taraf her ne kadar tahsilde tekerrür olmamak üzere takip yapsa da alacağı olmadığı bir çeki takibe koyarak haksız menfaat temin etmeye çalıştığını, .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası iade edilmesi gereken çeke ilişkin olarak yapıldığı ve bu takipte de müvekkili ile birlikte ... LTD.ŞTİ. aleyhine tabibe geçildiği müvekkili ile ... şirketinin ticari itibari ile oynanmış cebri icra tehdidi altında bu firmadan toplamda 38.000,00 TL tahsilat yapıldığını, müvekkili borcunun toplamda 30.000,00 TL iken toplamda 60.000,00 TL icra takibi yapılmış olduğunu ifade ederek, takiplerin durdurulmasına, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, hesaplamanın doğru yapılarak fazla ödenen paranın faizi ile birlikte istirdadına, haksız ve kötü niyet tazminatına hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde: davacının ödeme aracı olarak verdiği çeklerin ödenmesinin riskli hale geldiğinden akdedilen sözleşmenin feshi ile ek ödeme aracı olarak verilen bononun icra takibine konu edildiğini, davacının temlik ettiği alacağın ödemesini sağlamakla mükellef olduğu ve davacı ile ada faktöring sözleşmenin 19. Maddesine göre müşteri ve borçlulardan birinin ödeme güçlüğü içerisine düşmesinin müvekkilinin kullandırdığı finansmanı geri çağırma hakkı tanıdığını, davacı tarafından yapılan ödemenin müvekkilince kabul edildiğini, bu hususta herhangi bir itilaf bulunmadığını, davacı aleyhine 16.10.2018 tarihinde .... İcra md. ... esas sayılı dosyası ile takip kapak hesabının 20.489,00 TL olduğunu, borçlu tarafından 24.10.2018 tarihinde yapılan 30.000,00 TL ödemenin 20.849,38 TL'si iş bu dosya borcundan kalan kısmının ise dayanağı bono olan .... İcra müdürlüğü ... e sayılı dosya borcuna mahsup edildiğini, davacı aleyhinde iki adet takip dosyasının bulunduğunu, 9. İcra ... esas sayılı dosyaya konu çekin keşidecisi tarafından dosya borcunun tamamının ödendiğini ve alınan ödemelerle ilgili fazla tahsil edildiği tespit edilen 7.030,00 TL nin davacı hesabına iade edildiğini ifade ederek, dava değerinin dava dilekçesinde gösterilmemiş olması sebebi ile davanın açılmamış sayılmasına, eksik harcın tamamlattırılmasına ve kesin süre içerisinde tamamlanmaz ise davanın reddine, davanın reddi ile davacı aleyhine 420 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; .... İcra Müd. ... Esas ve .... İcra Müd. ... Esas sayılı takip dosyalarında borçlu olunmadığına dair menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olduğu görüldü.
....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; Alacaklının ... AŞ, borçluların ... Limited Şirketi ve ...olduğu, takibin 30.000,00-TL senet alacağı, işlemiş faiz, komisyon ve protestoya ilişkin olduğu, takip dayanağının keşidecinin ... Limited Şirketi, avalistin ..., lehtarın ise ... AŞ olduğu, tanzim yeri ... olan 01/03/2018 tanzim tarihli 27/09/2018 vade tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli bono olduğu görülmüştür.
....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; Alacaklının ... AŞ, borçluların ... Limited Şirketi, ... Sanayi ve Ticaret AŞ ve ... Enerji Limited Şirketi olduğu, takibin 30.000,00-TL çek alacağı, işlemiş faiz, çek tazminatı ve komisyona ilişkin olduğu, takip dayanağının keşidecinin ... Sanayi ve Ticaret AŞ, lehtarın ... Enerji Limited Şirketi, ilk cirantanın lehtar ... Enerji Limited Şirketi, ikinci cirantanın ... Limited Şirketi, üçüncü cirantanın ... AŞ olduğu, takip dayanağının .../... Şubesine ait 30/10/2018 tarihli ... seri nolu 30.000,00-TL bedelli çek olduğu görülmüştür.
...'nın sunmuş olduğu 18/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı aleyhine, davalı alacaklı tarafından .... İcra müdürlüğünün ... Esas Sayılı Dosyası ile başlatmış olduğu kambiyo senetlerine özgü takipte, 30.000,00 TL asıl alacak 308,75 TL takip öncesi faiz 3.000,00 TL komisyon 40,3 305,00 TL protesto 33.613,75 TL alacağını talep ettiğini, yapılan inceleme ve hesaplama ile dosya kapak hesabında, davacının ... esas sayılı dosyaya feriler ile birlikte 32.000,00 TL ödeme yaparak, 4.247,21 TL borcunun kaldığını, davalının 05.11.2018 tarihinde, ....Ltd.Şti. ... San. Ve Tic. A.Ş. ... Hırd. San.Tic.Ltd.Şti. Aleyhine kambiyo senetlerine özgü yapılan takipte, 30.000,00 TL asıl alacak 3.000,00 TL Çek Tazminatı 410 90,00 7L 403 komisyon 33.187.50 TL alacağını, borcun sebebi ile bağlantılı .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı Dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile talep ettiğini, davacı borçlunun alacaklı davalıya 30.000,00 TL'yi dava dışı borçlu ....Ltd.Şti. tarafından 21.11.2018 tarihinde ödenmiş olduğunu, borçluların alacaklı görünen davalıya borçlarının olmadığını, davalıya 24.096,97 TL fazla ödeme yapmış olduklarını, davacı tarafından davalıya ödendiği beyan edilen 27.11.2018 tarihli 7.958,00 TL tutarlı dekonta ait evrak veya benzeri bir belgenin dosyada mübrez olmadığını, dosyaya sunulması halinde bu kez 24.096,9747.958,00 -32.054,97 TL fazla ödemenin hesap edilmesi gerekeceği, Davalı tarafından, davacıya fazla tahsilat olarak ödediği iddia edilen 7.030,00 TL tutarlı dekonta ait evrak veya benzeri bir belgenin dosyada mübrez olmadığı, dosyaya sunulması halinde 24.096,97 TL veya 32.054,97 TL'dan mahsup edilmesi gerekeceği tespit ve rapor edilmiştir.
...'nın sunmuş olduğu 15/03/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; BK 101 gereği Birden fazla borçları bulunan borçlu, ödeme zamanında bu borçların hangisini tevdi etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkına haizdir. Borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılacağını, borçlu ödeme yaparken ödemeyi de hangi borcuna istinaden yaptığını belirtmiş olduğundan davalının .... İcra md. ... ve ... esas sayılı dosyalarına yapmış olduğu ödemelerde somut davada istirdatı gereken tutar 24.600,25 TL olarak hesaplanmıştır. İstirdadı gereken tutara ödeme tarihinden dava tarihine kadar 24.600,25-TLx9619,50 faiz oranı x 13 gün/36500 - 170,90 TL faiz hesabı yapıldığını tespit ve rapor etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Tarafların iddia ve savunmalarında davacı ile davalı arasında faktoring sözleşmesi akdedildiği, bu kapsamda davacının davalıya .../... Şubesine ait 30/10/2018 tarihli ... seri nolu 30.000,00-TL bedelli çek verdiği, davalının çekin ödenmesinin riskli hale gelmesi nedeniyle faktoring sözleşmesini feshederek ek ödeme aracı olarak verilen bononun takibe konulduğu, çeke ilişkin olarak davacının davalıya ödeme yaptığını iddia ettiği, davalının da 30.000,00-TL tutarlı ödemeyi kabul ettiği, ödemenin bir kısmının ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya borcuna, kalan kısmının ise ... esas sayılı takip dosyasındaki borca mahsup edildiğinin belirtildiği görülmüştür. Dava dilekçesi ekinde sunulan dekonttan davacının 24/10/2018 tarihinde ....İcra ... ödemesi açıklaması ile 30.000,00-TL ödeme yapıldığı, davalının cevap dilekçesinde 24/10/2018 tarihinde yapılan 30.000,00-TL tutarındaki ödemeyi kabul ettiği ancak bu ödemenin 20.849,38-TL'sini .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya borcuna, bakiyeyi ise ... esas sayılı borca mahsup ettiği açıklamasında bulunmuş, ancak davacı ödemenin hangi borca yapıldığını açıklama kısmında belirttiğinden ödemeye ilişkin olarak davalı tarafından 20.849,38-TL tutarındaki kısmı .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya borcu için yapıldığını sayması mümkün değildir. Yine mevcut belgelere göre davacının ... esas sayılı dosya için 2.000,00-TL daha ödeme yaptığı, ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının .../... Şubesine ait 30/10/2018 tarihli ... seri nolu 30.000,00-TL bedelli çek takibe dayanak yapılarak ... esas sayılı takip dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatıldığı, ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının ise, davacının verdiği çeklerin ödenmesi riskli hale gelmesi üzerine ek ödeme aracı/ borca teminat olarak alınan 27/09/2018 vade tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli bono takibe dayanak yapılarak başlatılmış, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatıldığından ve davacının yaptığı ödemenin açıklamada belirttiği üzere ... esas sayılı dosya borcuna sayılması gerektiğinden, davacının yaptığı ödemeler dikkate alındığında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yapılan dava konusu takipler, takibe konu borçlar bağlantılı olduğundan bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere davacının fazladan 24.600,25-TL ödeme yaptığı anlaşıldığından davacının dava konusu .... İcra Dairesinin ... esas ve ... esas sayılı dosyasında takibe dayanak senet ve çeklerden dolayı takip konusu yapılan tutarlar yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine ve fazla ödenen 24.600,25-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek %19,50 avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KABULÜNE,
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu 01/03/2018 tanzim tarihli 27/09/2018 vade tarihli 1.000.000,00-TL bedelli bono ve ... esas sayılı dosyasında takibe konu .../... Şubesine ait 30/10/2018 tarihli ... seri nolu 30.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazla ödendiği belirlenen 24.600,25-TL'nin ödeme tarihi olan 24/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek %19,50 avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.680,44-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL harcın ve 283,57-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.226,09-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı, 283,57-TL tamamlama harcı, 136,20-TL tebligat/posta gideri, 800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.431,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırına/vekiline iadesine,
6-....İcra Dairesinin ... esas ve ... esas sayılı dosyalarının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/09/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır