T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1221 Esas
KARAR NO: 2022/299
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2018
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Vekiledeni şirket ile davalı taraf arasında 25.11.2014 tarihli ... ... Projesi için ''Asansör temin ve tesis hizmet sözleşmesi'' bağıtlandığını, 5 adet asansör için bedel 340.000-USD + KDV olarak belirlendiğini, daha sonra katın revize olduğunu, inşaatın 22 kattan 25 kata çıkarıldığını , ek imalat ve sürelerin kabul edildiğini ve ek imalat bedelinin 122.000-USD + KDV olarak taraflar arasında belirlendiğini, gerek asıl sözleşmeden gerek ek işlerden doalyı kısmi ödeme yapılmış ise de vekiledeninin son olarak ana sözleşmeden 98.331,24-USD , ek işerden ise 29.756,30-USD olmak üzere toplam 128.087,54-USD alacağı kaldığını, bu da ödenmeyince icra takibine konu edildiğini, ancak davalı tarafın itiraz ettiğini beyanla, davanın kabulüne, itirazın iptaline ve davalı yanın tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarfla bağıtlanan sözleşmelere herhangibir itirazları olmadığını, ancak davacı sözleşme ile belirlenen sürelerde işi teslim etmediğini, işi aksattığını, bu nedenle vekiledeninin maddi ve manevi mağdur olduğunu, müvekkilinin bir borcu olmadığını tam tersi kendi mağduriyeti olduğunu, buna ilişkin dava açma haklarını saklı tuttuklarını, karşılıklı yükümlülük olan sözleşmelerde bir taraf kendi edimini yerine getirmeden karşı tarafın edimini yerine getirmesini talep edemeyeceğini beyanla, davanın reddine ve davacı yanın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; taraflar arasında yapılan davaya konu sözleşme ve eklerine, taraflar arasında icap kabul şeklide yapılan kat arttırımından doğan ek imalat bedeline dair sözleşme ve eklerine, asansör projelerine, asansörlerin temin ve tesis edildiği binanın mimari projelerine, taraflar arasında yapılan asasör yazışmalar ve toplantı notlarına, .... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına, ... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyasına, cari hesap ekstresine, ... Noterliğinden keşideli 30.08.2018 keşide tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine, ... Noterliğinin 21.08.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, ... Noterliği 10.02.2016 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesine, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/ ... E. sayılı dosyasına, defter ve kayıtlara, asansör teslim tutanaklarına, asansör Bakım Formlarına, taraflar arasındaki yazışmalara, mailler ve toplantı tutanaklarına, Maliye Bakanlığı nezdinde tutulan Elektronik defter,fatura ve kayıtlara yemin deliline, tanık beyanlarına, bilirkişi incelemesine dayanmışlardır.
Davaya dayanak ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... A.Ş tarafından borçlu ...aleyhine 128.087,54-USD asıl alacak, 64,75-USD ihtar masrafı olmak üzere toplam 128.152,29-USD (704.209,69-TL) alacağın tahsili için 14/11/2018 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, borçluya ödeme emrinin 19/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 23/11/2018 tarihinde süresinde borca itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiden alınan 02.07.2020 tarihli raporda:
''...İncelenen davacı şirkete ait 2014-2015 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmış olduğu, 2016 yılı ticari defterlerinden yeymiye ve kebir defterlerinin açılış tasdik/beratlarının yasal süresilde yaptırılmış olduğu, kapanış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmamış olduğu, envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmamış olduğu, 2017 yılı ticari defterlerinden yevmiye ve kebir defterlerinin açılış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmamış olduğu, kapanış tasdik/beratlarının yasal süresinde yaptırılmış olduğu envanter defterinin tasdikinin yaptırılmamış olduğu, 2018 yılı ticari defterlerinden yevmiye ve kebir defterlerinin açılış ve kapanış tasdik / beratlarının yasal süresinde yaptırılmamış olduğu, envanter defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, 2014-2015 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, ancak 2016-2017-2018 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı,
Davacı yanın kendi ticari defterleri ve cari hesap durumuna nazaran 29.12.2018 dava tarihi itibariyle davalı yana 111.174,08-TL borçlu göründüğü, davacı yanın huzurdaki davaya konu iş yönünden alacaklı olduğunu iddia etmesine rağmen, kendi ticari defter kayıtlarına nazaran söz konusu iş ile ilgili olarak davalı yana borçlu görünmesinin nedeninin, öncelikle davalı yanın kabul etmeyerek, noter marifeti ile iade ettiği toplam 222.624,98-USD bedelli 3 adet fatura ile davacı yanın almış olduğu çeklerin alış tarihleri ile fiili tahsil tarihleri itibariyle doğmuş 33.553,69-USD farka ilişkin muhasebe kaydı olduğu,
Davalı yan vekili ticari defterlerinin vergi incelemesinde olduğunu beyan etmiş olup ibraz edemediğinden (buna ilişkin defter belge teslim tutanağı ibraz edilmemiştir), bu aşamada davalı ticari defterleri nezdinde her hangi bir inceleme ve değertendirme yapma imkânının bulunmadığı,
Davacının davaya konu sözleşme kapsamında yaptığı işlerin|loplam bedeli 545.160,00 USD KDV dahil olarak hesaplanmış olup işlerin geç de olsa yapılıp teslim edildiği, son teslim protokolüne göre de asansörler 14.05.2018 tarihinde çalışır vaziyette teslim edildiği ve bu tarihe göre de mezkur işte 14 ay geç teslim olduğu, ancak İşin gecikmesinden dolayı davalı kayıpları ve cezai şart için dosyada yeterli bilgi belge bulunmadığından bu aşamada bir hesap yapılamadığı,
Teknik değerlendirmeler ışığında, davacı yanın sözleşme çerçevesindeki edimlerini geç de olsa yerine getirdiği ve yaptığı işlerin toplam bedeli 545.160,00-USD KDV dahil olarak belirlendiğinden, davalı yanın yapmış olduğu ödemeler düşüldükten sonra davacı yanın davalı yandan 128.087,54-USD alacaklı olduğu...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ticari defterlerinin bir suretinin .... Asliye Ticaret Mahkemesinden getirtilerek yeniden inceleme yaptırılmış, 27.10.2021 tarihli ek raporda:
''... Mahkeme Davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi yönünde karar vermiş ise de dava dosyasına davalı yanın sadece 2016 yılına ait yevmiye ve kebir defterlerinin sunulu olduğu görüldüğünden, gerek dava konusu sözleşmenin daha önceki dönemde (2014 yılı) kurulmuş olması gerek ise ihtilafa konu keşide edilen faturalar ile dava tarihinin daha sonraki döneme (2017-2018) ait olması karşısında, sunulu defterlerin dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak, gerekli tespitleri yapmaya yeterli olmayacağı, bununla birlikte mahkeme kalemine sunulu defterler ile sınırlı olmak üzere inceleme ve değerlendirme yapıldığı,
İncelenen davalı şirkete ait 2016 yılı yevmiye ve kebir defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
Davalı şirket ticari defterlerinde, kebir defteri ve yevmiye defterinin yılsonu kapanış maddesinde görüldüğü şekli ile 2016 yılı içerisinde sadece 159 numaralı “verilen sipariş avansları” hesabında önceki dönemden devir bakliyesine ilişkin 746.676,17 TL tutarında borç kaydı ile aynı hesaba ait yılsonu kapanış kaydının yer aldığı,
Bu tutarın, davacı yanın borçlu göründüğü USD hesap ekstresinde 31.12.2015 tarihi itibarıyla TL karşılığının 760.342,00 TL olarak göründüğü, bu tarihten sonra da davacı kayıtlarında davalı şirketten tahsilatlar yaptığı, davalı şirkete de faturalar keşide ettiğinin anlaşıldığı, bu itibarla nihai borç/alacak bakiyesinin tespit edilebilmesi için, davalı yanın 2014-2015-2017- 2018 yıllarına ait ticari defterleri ile ilgili döneme ait davacı muavin hesap ekstrelerini sunması halinde, dava tarihi itibarıyla taraf kayıtlarının karşılaştırılması ve var ise farklılıklarla birlikte borç/alacak bakiyesinin tespitinin mümkün olabileceği,
Bunun dışında mali ve teknik yönden kök raporda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin aynen muhafaza edildiği...'' tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Taraflar arasında, 25.11.2014 tarihli "Asansör Temin ve Tesisi Sözleşmesi" ile yüklenici tarafından 22 duraklı, toplam beş adet asansör temin ve tesisi hususunda sözleşme akdedildiği, proje revizyonu sonucu durak sayısının 25’e çıkarıldığı, ek işlerin bedelinin ise 122.000,00 USD+KDV olarak belirlendiği, bir adet asansörün 03.07.2017 tarihinde, kalan dört adedinin ise 14.05.2018 tarihilerinde teslim edildiği hususunda ihtilaf yoktur.
İhtilaf, davacı yüklenicinin edimlerini zamanında ve tam olarak ifa edip etmediği, davacının sözleşmeden kaynaklanan bir alacağının bulunup bulunmadığı, var ise tutarına ilişkindir.
Eser sözleşmeleri, tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Sözleşme kapsamında yüklenici, bir eser meydana getirmeyi; iş sahibi ise ücret ödemeyi vaat eder.
Mahkememizce hükme elverişli bulunan 02.07.2020 tarihli bilirkişi kurulu kök raporuna göre, davacının yaptığı işlerin hak ediş bedeli toplamının KDV dahil 545.160,00 USD olduğu, işlerin geç de olsa yapılıp teslim edildiği, son teslim protokolüne göre de asansörler 14.05.2018 tarihinde çalışır vaziyette teslim edildiği ve bu tarihe göre de mezkur işte 14 ay geç teslim olduğu, bu tutardan davalı yanın yapmış olduğu ödemeler düşüldükten sonra davacının (dava konusu alacağının ana sözleşeme bakiyesinden kalan KDV dahil 98.331,24 USD ve ek işlerden kalan bakiye KDV dahil 29.756,30 USD olmak üzere toplam) KDV dahil 128.087,54 USD alacaklı olduğu sonucuna varıldığı mütalaa edilmiştir.
Öte yandan, davacı yan icra takibinde ihtarname giderlerini de USD'ye çevirerek talep etmiş ise de, dava açılırken sadece asıl alacak tutarı olan 128.087,54 USD'nin takip tarihindeki karşılığı olan 672.241,83 TL'nin harçlandırdığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi ek ve kök raporları ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre; davacının sözleşme kapsamında üstlendiği edimi yerine getirdiği, sözleşme konusu asansörlerin çalışır vaziyette teslim edildiği, davalının teslim olgusunu kabul ettiği, davalı tarafından geç teslim nedeniyle uğranılan zararlara ilişkin ihtirazı kayıt konulmaksızın teslim protokolünün imzalandığı, davalı tarafından ayıp iddiasında bulunulmadığı, davalının geç teslim nedeniyle zarara uğradığını beyan ettiği ancak cevap dilekçesinde geç teslimden kaynaklanan cezai şart ve tazminat hakkını saklı tuttuğunu belirttiği, yargılama sırasında da geç teslimden kaynaklı başka bir zararı olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın kabulüne; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 128.087,54-USD olan asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiye 128.087,54-USD üzerinden takibin devamına, likit ve belirlenebilir olan asıl alacağın %20'si oranındaki 134.448,37 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)DAVANIN KABULÜNE;
Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 128.087,54-USD olan asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiye 128.087,54-USD üzerinden takibin devamına,
2-)Asıl alacağın %20'si oranındaki 134.448,37 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 45.920,83-TLharçtan başlangıçta peşin olarak alınan 7.951,16-TL harcın tahsili ile bakiye 37.969,67-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı yanca yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 7.951,16-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı, 3.250,00-TL bilirkişi ücreti, 200,00-TL davetiye / tezkere gideri olmak üzere toplam : 11.442,26-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 50.662,09-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı / davalı yanca yatırılan gider / delil avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin e duruşma yolu ile tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/04/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır