T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/258 Esas
KARAR NO:2022/182
DAVA:Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/03/2018
KARAR TARİHİ:08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ile, davalı arasında yapılan protokol ile, 01.03.2012 tarihinden itibaren, 5 yıl süreli, ... ... Köyü ...-... Yolu 5.Km. de ve ... ili, ..., ... köyü Buk mevkiinde kain G41b03c1D Pafta, 507 parselde kayıtlı gayrimenkul üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunun işleticiliği konusunda bayilik sözleşmesi yapıldığını, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması ve barçlarını ödememesi sebebi ile, bayilik sözleşmesinin haklı sebeple fesh edildiğini, Protokolun 7.Maddesinde protokolün davalının haklı ve yasal gerekçe olmadan fesh etmesi halinde 50.000.-USD'lik ceza şartının, müvekkiline ödeneceğinin düzenlendiğini, sözleşmenin feshine kadar davalının aylık ortalama 23,86 ton ürün aldığını, sözleşmenin fesh edilmesi ile, sözleşme normal süresinde sonlanma tarihi 01.03.2017'ye kadar kar mahrumiyetine uğradıklarını davalının kusuru ile, sözleşmenin fesh edilmesi sebebi ile, alması gereken 675, ton ürünü almadığını, kar kaybı alacaklarının 78.654 USD olduğunu, bu nedenlerle; Protokolum 7.Maddesi uyarınca tahakkuk eden 50.000.-USD'lik cezai şart alacağının şimdilik 1.000 USD'sinin temerrüt tarihiden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte ve 78.654.-USD'lik kar mahrumiyeti alacağının şimdilik 1.000.-USD nin temerrüt tarihinden itibaren yabancı paraya işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı adına Av. ... tarafından vekaletname sunulmadan cevap dilekçesi sunulduğu, davalı adına cevap dilekçesi sunan Av. ...'e davalıya ait vekaletnamesini sunması için verilen kesin süre içerisinde vekaletname sunulmamış olması nedeniyle Mahkememiz tarafından cevap dilekçesinin verilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağının ve kâr kaybı alacağı talebinden ibarettir.
Davacı vekili davada; Bayilik sözleşmesi, protokol, ... 34. Noterliği'nin 14.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı, ürün alım tablosu, müvekkili şirket defter ve kayıtları, tanık, keşif, bilirkişi incelemesi, yemin ve sair tüm yasal delillere daynmıştır.
Mahkememiz tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak... Esas sayılı dosya içerisinde bulunan dava dilekçesi ve bilirkişi rapor ve ek raporlarının Uyap üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından cevaben ... Esas sayılı dosya içerisinde bulunan dava dilekçesi ve bilirkişi rapor ve ek raporlarının Uyap üzerinden Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından iddia ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ve protokol ile tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme ve protokol uyarınca eksik alınan ürün miktarından kaynaklı kay kaybının olup olmadığı kar kaybı varsa miktarının tespiti ve sözleşme ve protokol uyarınca belirlenen cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı oluştu ise miktarının tespiti ve her iki alacak kalemi yönünden temerrüt tarihinin ve birikmiş faizi varsa miktarının tespiti için öncelikle; davalı defterlerinin ...'da olması nedeni ile ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılarak, 1 muhasebeci aracılığı ile yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup talimat mahkemesi kanalıyla alınan raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davacı ... A.Ş, 50.000,00 USD CEZAİ ŞART alacağının şimdilik 1.000,00- - USD'sinin temerrüt tarihinden itibaren yabancı paraya işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte hesaplanması sonucu 5.863,1-TL ve 78.656,00 USD KAR PAYI alacağının şimdilik 1.000,00 USD'sinin temerrüt tarihinden itibaren yabancı paraya işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte hesaplanması sonucu 5.863,1.-TL, davalı ... PETROL ÜRÜNLERİ PAZARLAMA ve DİNLENME TESİSLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin toplamda şimdilik ödeyeceği tutarın 11.726,2.-TL olarak tespit edildiği,
Yapılan incelemede; Şirket, 2016 ve 2017 yıllarında faaliyette bulunmadığı, aynı yıllarda defter-i kebir ve envanter defteri tutmadığı, Şirketin, 2017 yıl sonu bilançosuna göre 726.304,58.-TL'lik varlıklarına karşılık 435.804,27.-TL borcu olduğu, Şirketir 2017 yıl sonu bilançosuna göre Sermayesi 250.000.-TL, Yasal Yedekleri 13.227,51.-TL ve Dönem Net Karı ise 27.272,80.-TL ve toplamda öz kaynaklarının 290.500,31.-TL olduğu tespit edildiği,
... Petrol Ürünleri Pazarlama ve Dinlenme Tesisleri Ticaret Limited Şirketi'nin, halen ... Ticaret Odasında ... 695 sicil nolu kaydının olduğu ve şirketin aktif olduğu," tespit ve rapor edilmiştir.
Talimat kanalıyla alınan bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalıya tebliğ edilmiştir. Davacı vekili tarafından talimat mahkemesince alınan rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur. Davalı tarafından talimat mahkemesince alınan rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememiz tarafından talimat mahkemesince alının bilirkişi raporu da dikkate alınarak yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda davacı defterleri üzerinde inceleme yaptırılması için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 01.02.2021 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davacının protokolün 7 maddesi gereği davalıdan 50.000,00 USD Cezai şart alacaklı olduğu,
Davacı kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde davacı yanın davalı yandan 78.654,00 USD kar kaybı alacağının olduğu" tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet raporu davacı vekiline ve davalıya tebliğ edilmiştir.Davacı vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememiz tarafından dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile davacının cezai şart talebi yönünden kök raporla belirlenen miktarın davalının mahvına sebep olup olmayacağının tespitinin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan ek raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... 01.02.2021 Tarihli kök raporumuz sonuç bölümünde protokolün 7.maddesine göre hesaplanan 50.000.-USD cezai şart'ın 31.12.2017 tarihli TCMB TL karşılığının (1 usd.3.7719) 188.595.-TL olduğu, ... AHM'ce görevlendirilen Bilirkiş tarafından hazırlanmış 04.02.2020 tarihli rapor ekinde yer alan mali verilerin incelenmesi neticesi, mali verilerin kaydi değerler üzerinden incelendiği, görüşümüzün bu değerlendirme neticelerine göre oluştuğu,
Davalı şirketin mali tablolarında, 2016 ve 2017 yıllarında davalının mal alım satımına ilişkin ticari faaliyetinin bulunmadığı,
a) 50.000.-USD karşılığı, 188.595.-TL. cezai şartın zarar yazılması halinde davalının 31.12.2017 tarihi itibari ile bilançoda yer alan kayıtlı değerler üzerinden öz kaynakların (290.500,31-188.595.-) 101.905,31 TL'ye düşeceği böylece şirketin sermaye ve yedek akçeler toplamının (250.000.-4*13.227,51 TL-263.227,51 TL) yarısından fazlasını yitireceği,
b) 01.02.2021 tarihli Kök raporumuz sonuç bölümü 2'de davacı lehine belirlenen (78.654.-USD*3,7719-296.675,02 TL) kar kaybına ilişkin takdir yüce mahkemeye ait olmak üzere karar alınması halinde davalı şirketin öz kaynaklarını tamamen yitirmiş olacağı, şirketin mahvına sebep olabileceği" tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet ek raporu davacı vekiline ve davalıya tebliğ edilmiştir.Davacı vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.Davalı tarafından bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; Davacı tarafından davalı ile arasında akdedilen bayilik sözleşmeden kaynaklı 1.000,00 USD kar kaybı alacağı ve 1.000,00 USD cezai şart alacağı için davalı aleyhine Mahkememizde açılan iş bu davada yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi heyet kök raporunda davacının protokolün 7 maddesi gereği davalıdan 50.000,00 USD Cezai şart alacağı, davacı kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde davacı yanın davalı yandan 78.654,00 USD kar kaybı alacağının olduğunun tespit edildiği, aynı bilirkişi heyeti tarafından sunulan ek raporda da 50.000.-USD karşılığı, 188.595.-TL. cezai şartın zarar yazılması halinde davalının 31.12.2017 tarihi itibari ile bilançoda yer alan kayıtlı değerler üzerinden öz kaynakların 101.905,31 TL'ye düşeceği böylece şirketin sermaye ve yedek akçeler toplamının yarısından fazlasını yitireceği, kök raporda davacı lehine belirlenen kar kaybına karar verilmesi halinde davalı şirketin öz kaynaklarını tamamen yitirmiş olacağı, şirketin mahvına sebep olabileceğinin tespit edildiği, davacının talebinin 1.000,00 USD kar kaybı alacağı ve 1.000,00 USD cezai şart alacağı ile sınırlı olduğu ve davacının talebinin miktar itibariyle davalı şirketin mahvına neden olmayacağı anlaşılmakla davanın kabulü ile 1.000,00 USD kar kaybı alacağı ve 1.000,00 USD cezai şart alacağı olmak üzere toplam 2.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ İLE,
1-)1.000,00 USD kar kaybı alacağı ve 1.000,00 USD cezai şart alacağı olmak üzere toplam 2.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca USD faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 534,32-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 133,59-TL harcın mahsubu ile bakiye 400,73-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 133,59-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı ve 2.784,50-TL bilirkişi ücreti ile davetiye gideri olmak üzere toplam 2.959,19-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde, davalı/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/03/2022
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)